Edition: International | Greek
MENU

Αρχική » Διεθνή

Η ισχύς του ΝΑΤΟ και της ΕΕ έγκειται στην ενότητά τους

Η βασισμένη σε κανόνες τάξη ασφαλείας στην Ευρώπη αμφισβητήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου, όταν η Ρωσία επιτέθηκε στην Ουκρανία

Από: EBR - Δημοσίευση: Τετάρτη, 29 Ιουνίου 2022

«Η σχέση ΝΑΤΟ-ΕΕ αφορά επίσης την καταπολέμηση των διαιρέσεων στο εσωτερικό των οργανισμών και μεταξύ των αντίστοιχων μελών. Αυτές τις διαιρέσεις προσπαθεί να εκμεταλλευτεί η Ρωσία».
«Η σχέση ΝΑΤΟ-ΕΕ αφορά επίσης την καταπολέμηση των διαιρέσεων στο εσωτερικό των οργανισμών και μεταξύ των αντίστοιχων μελών. Αυτές τις διαιρέσεις προσπαθεί να εκμεταλλευτεί η Ρωσία».

της Hanna Ojanen*

Η βασισμένη σε κανόνες τάξη ασφαλείας στην Ευρώπη αμφισβητήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου, όταν η Ρωσία επιτέθηκε στην Ουκρανία.

Το ΝΑΤΟ και η ΕΕ έπρεπε να αντιδράσουν γρήγορα. Το έκαναν με τρόπους που εξέπληξαν το Κρεμλίνο, το οποίο επιδιώκει εδώ και καιρό να διχάσει τη διατλαντική συμμαχία και τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε νέα ανοίγματα στις χώρες της Βαλτικής και στη Ρουμανία για να ενισχύσει τις ανατολικές και νότιες πλευρές του. Η ΕΕ επέβαλε νέους γύρους κυρώσεων στη Ρωσία - και, σε μια πρωτοφανή κίνηση, συμφώνησε να στείλει στρατιωτική υποστήριξη στην Ουκρανία.

Μια άλλη έκπληξη για το Κρεμλίνο ήταν η απόφαση της Φινλανδίας και της Σουηδίας να εγκαταλείψουν την πολιτική της μη συμπόρευσής τους και να υποβάλουν αίτηση για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Και οι δύο χρειάζονταν εγγυήσεις ασφαλείας. Το κενό από την απουσία του ΝΑΤΟ στις περιοχές αυτές της βόρειας Ευρώπης θα καλυφθεί τώρα.

Για εσωτερικούς λόγους, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν άσκησε βέτο στις αιτήσεις της Φινλανδίας και της Σουηδίας.

Εν τω μεταξύ, η ΕΕ και το ΝΑΤΟ θα πρέπει να εκμεταλλευτούν την περαιτέρω διεύρυνση και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία για να συνεργαστούν πολύ στενότερα.

Υπάρχει ήδη πληθώρα προτάσεων για συνεργασία και συμπληρωματικότητα. Η ΕΕ έχει υιοθετήσει μοντέλα του ΝΑΤΟ για την ανάπτυξη των στρατιωτικών δομών της. Μαθαίνουν επίσης από κοινού για τις νέες υβριδικές απειλές, για τους μετασχηματισμούς προς τη δημοκρατία και την κοινωνική ανθεκτικότητα.

Ωστόσο, οι δύο οργανισμοί έχουν επίσης ανταγωνιστεί ο ένας τον άλλον, για παράδειγμα στη δημιουργία δυνάμεων ταχείας αντίδρασης για τη διαχείριση κρίσεων.

Το ΝΑΤΟ εξετάζει ακόμη ιδέες για κοινή χρηματοδότηση για αποστολές και άλλες επιχειρήσεις, κάτι που κάνει και η ΕΕ. Υπάρχουν επίσης συζητήσεις για μεταρρυθμίσεις στη λήψη αποφάσεων και τη θεσμική αναδιάρθρωση, οι οποίες έχουν καθυστερήσει εδώ και καιρό.

Η ΕΕ είναι μια πολιτική ένωση και σε σημαντικό βαθμό μια υπερεθνική οντότητα που έχει αρμοδιότητες που προηγουμένως ανήκαν στα κράτη μέλη. Αυτή είναι η δύναμη της ένωσης. Η αμυντική δομή που οικοδομεί έχει υπερεθνικά χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην καθοδήγηση της βιομηχανικής αμυντικής συνεργασίας. Υπάρχουν κοινά κονδύλια για την άμυνα, τα οποία ελέγχονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Εν τω μεταξύ, η δύναμη του ΝΑΤΟ είναι η στρατιωτική εμπειρογνωμοσύνη. Αλλά η μεγαλύτερη διαφορά σε σχέση με την ΕΕ είναι η διατλαντική πτυχή. Το ΝΑΤΟ είναι απαραίτητο, καθώς είναι η μόνη οργανωτική μορφή που καθιστά δυνατή τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών.

Όσο κι αν φαίνεται λογικό να συμφωνήσουμε σε έναν καταμερισμό εργασίας μεταξύ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ με βάση τις δυνάμεις τους, αυτό δεν θα λειτουργούσε. Θα απαιτούσε και τα δύο μέρη να παραιτηθούν από ορισμένα καθήκοντα, και για οργανισμούς όπως η ΕΕ και το ΝΑΤΟ, αυτό θα σήμαινε ότι θα παραιτούνταν από εναλλακτικές λύσεις και θα γίνονταν λιγότερο ευέλικτοι στις προσεγγίσεις και τη δράση τους. Θα ωθούσε επίσης το ΝΑΤΟ και την ΕΕ να απομακρυνθούν περισσότερο μεταξύ τους, μειώνοντας την αλληλοεπικάλυψη που τους έχει ωφελήσει.

Το ΝΑΤΟ έχει ήδη αναγνωρίσει τη σημασία της ΕΕ στη Στρατηγική του Σύλληψη του 2010. Η ΕΕ, λέει, είναι ένας μοναδικός και ουσιαστικός εταίρος για το ΝΑΤΟ και η συμμαχία αναγνωρίζει τη σημασία μιας ισχυρότερης και ικανότερης ευρωπαϊκής άμυνας, συμπληρωματικών και αμοιβαία ενισχυτικών ρόλων και στρατηγικής εταιρικής σχέσης.

Εν τω μεταξύ, η ΕΕ θεωρεί το ΝΑΤΟ απαραίτητο για και το θεμέλιο της συλλογικής άμυνας των μελών της και υπόσχεται στην πρόσφατα υιοθετημένη Στρατηγική Πυξίδα της ότι θα συμβάλει στην ενίσχυση του ΝΑΤΟ. Και μπορεί πράγματι να το κάνει.

Η ΕΕ λαμβάνει επίσης μέτρα για την εδαφική άμυνα. Η Πυξίδα αναφέρει τη διεξαγωγή τακτικών ασκήσεων στο πλαίσιο του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περαιτέρω ενίσχυση της αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης.

Η σχεδιαζόμενη ικανότητα ταχείας ανάπτυξης 5.000 στρατιωτών της ΕΕ θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για καταστάσεις διαχείρισης κρίσεων.

Στην ουσία, η σχέση ΝΑΤΟ-ΕΕ δεν αφορά τον καταμερισμό εργασίας, αλλά τη συνύπαρξη δύο διαφορετικών μοντέλων οργάνωσης της άμυνας στην Ευρώπη.

Οι δύο χώρες αντιμετωπίζουν πλέον μεγάλες εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις και θα πρέπει να στοχεύουν στην από κοινού αντιμετώπισή τους. Η μία είναι πώς θα συντονίσουν τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη θα χρησιμοποιήσουν τους νέους, μεγαλύτερους αμυντικούς προϋπολογισμούς. Μια άλλη είναι το πώς αντιλαμβάνονται και οι δύο τη διεύρυνση. Η προσέγγιση ή η προσχώρηση είτε στο ΝΑΤΟ είτε στην ΕΕ διαμορφώνει τις σχέσεις της χώρας αυτής με τις ευρωατλαντικές δομές.

Και υπάρχει ένα πολύ ακανθώδες ζήτημα σχετικά με το πώς το ΝΑΤΟ και η ΕΕ αντιμετωπίζουν τα δικά τους μέλη -την Ουγγαρία, την Πολωνία, την Τουρκία- που δεν τηρούν κανόνες και αρχές. Αυτά επηρεάζουν το περιβάλλον ασφαλείας. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για το ΝΑΤΟ και την ΕΕ να συνεργαστούν σε θέματα στα οποία μπορούν να συμφωνήσουν.

Τέλος, η σχέση ΝΑΤΟ-ΕΕ αφορά επίσης την καταπολέμηση των διαιρέσεων στο εσωτερικό των οργανισμών και μεταξύ των αντίστοιχων μελών. Αυτές τις διαιρέσεις προσπαθεί να εκμεταλλευτεί η Ρωσία.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο στη Μαδρίτη, με τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας να κυριαρχεί στη σύνοδο κορυφής, το ΝΑΤΟ θα δώσει έμφαση στην προστασία της βασισμένης σε κανόνες διεθνούς τάξης, της πολυμέρειας και του κράτους δικαίου. Εδώ είναι επίσης το σημείο όπου ΝΑΤΟ και ΕΕ πρέπει να μιλήσουν με ομοφωνία, για τη δική τους αξιοπιστία και για την ασφάλεια της ηπείρου.

*Διευθύντρια έρευνας στη Σχολή Διοίκησης και Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου του Τάμπερε, Φινλανδία
**πρώτη δημοσίευση: carnegieeurope.eu

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Γνώμη

Εποχές μεγάλων ανατροπών

Από: EBR

Την ώρα που οι περισσότεροι είναι διακοπές και  η θερινή ραστώνη είναι πανταχού παρούσα, ο Ιταλός φιλόσοφος και συγγραφέας Ουμπέρτο Έκο, συνήθιζε να λέει ότι τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις

Ηλεκτρονική Έκδοση Τρέχοντος Τεύχους: 04/2021 2021

Περιοδικό

Τρέχον Τεύχος

04/2021 2021

Δείτε τα παλαιά τεύχη
Συνδρομή
Διαφημιστείτε
Ηλεκτρονική Έκδοση

Ευρώπη

Δείκτης Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας 2022

Δείκτης Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας 2022

Παρά τη συνολική πρόοδο, οι ψηφιακές δεξιότητες, οι ΜΜΕ και τα δίκτυα 5G υστερούν

Οικονομία

Δημόσιες δαπάνες ανάμεσα στην πανδημική κρίση και τη διαφαινόμενη ύφεση

Δημόσιες δαπάνες ανάμεσα στην πανδημική κρίση και τη διαφαινόμενη ύφεση

Η Ευρώπη έκλεισε το προηγούμενο έτος με τη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών μελών να καταγράφουν δημοσιονομικά ελλείμματα

EURACTIV.com - Feeds

All contents © Copyright EMG Strategic Consulting Ltd. 1997-2022. All Rights Reserved   |   Αρχική Σελίδα  |   Disclaimer  |   Website by Theratron