Εβδομαδιαία Στήλη του N. Peter Kramer
Το σχέδιο πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη μεταρρύθμιση του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ ύψους 1,2 τρισεκατομμυρίων ευρώ προκαλεί ήδη αντιδράσεις. Τα αρνητικά σχόλια έρχονται μετά τις αποκαλύψεις ότι το σχέδιο προβλέπει πως εκατοντάδες ξεχωριστά ταμεία της ΕΕ θα ενοποιηθούν (και εν τέλει θα “εξαφανισθούν”) σε ένα μεγάλο ενιαίο ταμείο.
Οι σχετικές επισημάνσεις ήρθαν μετά από έντονη κριτική ότι τα κονδύλια που αποδεσμεύονται στο πλαίσιο του μετα-πανδημικού Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ δεν είναι διαφανή ή ανιχνεύσιμα. Η Διαμεσολαβητής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Emily O’Reilly, άνοιξε τη συζήτηση κατά τη διάρκεια διαδικτυακής εκδήλωσης. Δήλωσε στο ακροατήριο ότι, ενώ οι εθνικοί ιστότοποι συχνά περιγράφουν τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη κατανέμουν τα κονδύλια ανάκαμψης, σε πολλές περιπτώσεις αναφέρουν μόνο ενδιάμεσους φορείς, όπως π.χ. το εθνικό υπουργείο Γεωργίας, και όχι τους τελικούς δικαιούχους των χρηματοδοτούμενων έργων.
«Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να έχουν τις αποφάσεις όσο το δυνατόν πιο κοντά τους, δικαίωμα συμμετοχής στη ζωή της Ένωσης», δήλωσε η O’Reilly. Ένα δικαίωμα που στην πραγματικότητα δεν μπορεί να ασκηθεί εάν δεν γνωρίζουν τι συμβαίνει.
Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν κρύβει την δυσαρέσκεια του. Από την Επιτροπή Προϋπολογισμού του Κοινοβουλίου έρχεται ήδη η παρατήρηση, ότι η πρόταση θα μπορούσε να μπλοκαριστεί αν οι δικαιούχοι των κονδυλίων παραμείνουν καλυμμένοι με μυστικότητα.
Το σχέδιο πρότασης της Επιτροπής προβλέπει την κατάργηση συνολικά 530 προγραμμάτων στο πλαίσιο του τρέχοντος επταετούς προϋπολογισμού. Πολλαπλά κονδύλια αφιερωμένα στην καινοτομία, το διάστημα, την υγεία ή την ενιαία αγορά θα μπορούσαν να συγχωνευθούν σε ένα ενιαίο ταμείο ανταγωνιστικότητας, συνδεδεμένο με στόχους πολιτικής και συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού του κράτους δικαίου.
Το αυταρχικό, όμως, χέρι της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen είναι σαφώς ορατό: περισσότερη εξουσία για την Επιτροπή, λιγότερη για τα κράτη μέλη.
