του Αχιλλέα Αγγελόπουλου*
Ο κόσµος δεν κινείται πια µε τους ρυθµούς που γνωρίσαµε. Αλλάζει καθηµερινά και αλλάζει και εµάς. Σε τέτοιες εποχές, η ηγεσία δεν περιγράφει, κρίνει και επιλέγει. Η ηγεσία κτίζει νέο πλαίσιο λειτουργίας.
Ζούµε σε µια εποχή που στερείται οποιασδήποτε κανονικότητας. Οικονοµικές κρίσεις, πανδηµίες, γεωπολιτικές αλλαγές, πολεµικές συγκρούσεις, ενεργειακός πληθωρισµός, Τεχνητή Νοηµοσύνη, όλα µεταβάλλουν καθηµερινά τις σταθερές που κάποτε γνωρίζαµε. Σε αυτό το περιβάλλον, ο µετασχηµατισµός δεν είναι επιλογή. Είναι αναγκαιότητα. Και η ηγεσία είναι αυτή που κάνει τη διαφορά.
Κάθε µετασχηµατισµός ξεκινά µε ένα δύσκολο βήµα, την αναγνώριση ότι το σηµερινό µοντέλο δεν θα λειτουργήσει αύριο. Αυτό που σε έφερε εδώ, δεν θα σε πάει εκεί. Χρειάζεται θάρρος να το παραδεχτείς, πόσο µάλλον όταν κληρονοµείς µια επιτυχηµένη ιστορία 105 ετών.
Όσες φορές ανέλαβα ευθύνη, διαπίστωσα ότι το δύσκολο δεν είναι η στρατηγική. Το δύσκολο είναι να δεχτείς αυτό που πρέπει να αλλάξει πριν γίνει πρόβληµα. Ως ηγέτης, το πρώτο µου καθήκον δεν ήταν να επιβάλω µια στρατηγική, ήταν να δηµιουργήσω το πλαίσιο αλήθειας. Να βοηθήσω την οργάνωση να δει τις πραγµατικές προκλήσεις, όχι µέσα από το πρίσµα του φόβου αλλά µέσα από το πρίσµα της ευκαιρίας. Μια συρρικνούµενη αγορά δεν είναι απειλή, είναι σήµα ότι οι κανόνες άλλαξαν και πρέπει να ξαναγραφτούν.
Σε καιρούς αβεβαιότητας, οι άνθρωποι δεν χρειάζονται περίπλοκα σχέδια, χρειάζονται ξεκάθαρο όραµα. Κάτι που µπορούν να το θυµούνται, να το επαναλαµβάνουν, να το κάνουν δικό τους. Για αυτό δηµιούργησα την έννοια του «startup 110 ετών», µια φράση που συµφιλιώνει την αυθεντικότητα µε την ευελιξία, την παράδοση µε την καινοτοµία.
Η έννοια του startup 110 ετών δεν αφορούσε το marketing. Αφορούσε µια πειθαρχία που δεν επιτρέπει αυτάρκεια. Μια εταιρεία µε ιστορία κερδίζει µόνο όταν διατηρεί την ενέργεια ενός οργανισµού που δεν θεωρεί τίποτα δεδοµένο.
Το όραµα δεν είναι ρητορική. Είναι η καθηµερινή µας πυξίδα για κάθε απόφαση. Αυτή η κίνηση µας πλησιάζει ή µας αποµακρύνει από αυτό που θέλουµε να γίνουµε; Αν η απάντηση δεν είναι σαφής, τότε δεν είναι η σωστή κίνηση.
Αλλά το όραµα µόνο του δεν αρκεί. Πρέπει να συνοδεύεται από αξίες που δεν είναι λέξεις σε µια διαφάνεια, αλλά αρχές που καθοδηγούν συµπεριφορές. Εµπιστοσύνη, σεβασµός, καινοτοµία, αποτελεσµατικότητα, υπευθυνότητα, οµαδικότητα, όλα αυτά αποτελούν τα κριτήρια µε τα οποία αξιολογούµε αποφάσεις και συµπεριφορές.
Κανένας µετασχηµατισµός δεν επιτυγχάνει χωρίς ανθρώπους. Και οι άνθρωποι δεν ακολουθούν οράµατα, ακολουθούν ηγέτες που πιστεύουν ότι ενδιαφέρονται για αυτούς. Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν επειδή το ζητάς. Αλλάζουν όταν αντιλαµβάνονται ότι η ηγεσία έχει πρόθεση και συνέπεια. Χωρίς αυτό, κανένα όραµα δεν αντέχει.
Αυτό σηµαίνει να κάθεσαι στο ίδιο τραπέζι µε τους αγρότες που καλλιεργούν τις πρώτες ύλες σου. Να γνωρίζεις τις οικογένειές τους. Να καταλαβαίνεις τις προκλήσεις τους. Να χτίζεις σχέσεις που δεν είναι συναλλακτικές αλλά βασισµένες σε σεβασµό και δέσµευση.
Η ηγεσία δεν σηµαίνει να ακολουθείς τις πρακτικές του κλάδου, σηµαίνει να τις επαναπροσδιορίζεις. Η πρωτοπορία δεν είναι ρίσκο. Είναι επιλογή, όταν καταλαβαίνεις µε ποια κριτήρια θα αξιολογείται η ηγεσία την επόµενη δεκαετία.
Όταν κανένας στον κλάδο δεν δηµοσίευε εθελοντικά αναφορές ESG, εµείς αποφασίσαµε να γίνουµε οι πρώτοι. Όταν κανένας δεν µιλούσε για Αξιολόγηση Διπλής Ουσιαστικότητας, εµείς τη διεξήγαµε.
Για ποιο λόγο; Σίγουρα όχι για λόγους εικόνας. Αλλά επειδή πιστεύω ότι η επιχειρηµατικότητα του µέλλοντος θα κρίνεται όχι µόνο από τα οικονοµικά της αποτελέσµατα αλλά και από τον τρόπο που τα επιτυγχάνει. Η βιωσιµότητα δεν είναι κόστος, είναι ανταγωνιστικό πλεονέκτηµα.
Το ίδιο ισχύει για την καινοτοµία. Και καινοτοµία σηµαίνει νέο τρόπο σκέψης στην οργάνωση, νέες διαδικασίες για να προλάβεις τις αλλαγές που έρχονται, νέα προϊόντα που αναδεικνύουν νωρίς τις νέες καταναλωτικές τάσεις. Ο µετασχηµατισµός δεν είναι αγώνας ταχύτητας. Είναι µαραθώνιος. Και χρειάζεται αντοχή, ανθεκτικότητα και πειθαρχία. Τα αποτελέσµατα δεν ήταν στόχος. Ήταν συνέπεια µιας µεθοδολογίας που απαιτεί σαφήνεια και επιµονή.
Τα τελευταία πέντε χρόνια, κάθε µέρα ήταν µια νέα µάχη. Αλλά κάθε µέρα ήταν και µια ευκαιρία να αποδείξουµε ότι το όραµά µας δεν είναι θεωρία. Είναι πράξη. Οι αριθµοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία. Η πραγµατική επιτυχία µετριέται στο τι αφήνεις πίσω σου. Η κληρονοµιά δεν αφορά την ιστορία µιας εταιρείας. Αφορά τον τρόπο που διαµορφώνει το µέλλον της αγοράς και τη στάση των ανθρώπων απέναντι στο επάγγελµά τους.
Ενδυνάµωσες ανθρώπους; Δηµιούργησες νέα κουλτούρα; Άλλαξες τον τρόπο που σκέφτεται ένας ολόκληρος κλάδος; Αυτά είναι τα κριτήρια. Για µένα αυτό είναι η τελική δοκιµασία της ηγεσίας. Όχι αν έκανες τα πράγµατα καλύτερα, αλλά αν άλλαξες τον ορισµό τού καλύτερα.
Η αδράνεια είναι πάντα ισχυρή. Η ηγεσία του µέλλοντος πρέπει να είναι οραµατική και εκτελεστική, τολµηρή και υπεύθυνη, καινοτόµος και σταθερή στις αξίες της. Η αλλαγή δεν είναι στόχος. Είναι καθήκον. Γιατί ηγεσία χωρίς εξέλιξη παραδίδει τον έλεγχο σε δυνάµεις που δεν υπηρετούν τον άνθρωπο.
*Διευθύνων Σύµβουλος της ΚΥΚΝΟΣ Α.Ε.
