του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου
Άνθρωπος που «ψοφάει» για «deals» και που αυτοθεωρείται, σύμφωνα με όσα έχει γράψει σε βιβλία του «ακαταμάχητος» στο να κερδίζει, ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρεί τον κυνισμό ως μοναδικό στρατηγικό όπλο στις διαπραγματεύσεις. Τόνεζε δε κατά κόρον τότε σε τηλεοπτικές εκπομπές του {αρχές της δεκαετίας του 1990}, ότι χάρη στον κυνισμό, «...εξασφαλίζεται η είσοδος στηνι κοσμοπολιτική ελίτ”....».
Έχει δε μεγάλη πλάκα το γεγονός ότι κατά της ελίτ αυτής έκανε καμπάνια στις ΗΠΑ ο σημερινός πρόεδρός τους, τόσο το 2016 όσο και το 2024. Ο άνθρωπος που πριν λίγα χρόνια,έδινε συμβουλές για το πώς ένας φιλόδοξος νέος μπορούσε να γίνει μέλος της ελίτ!!! Γνωστός για τον κυνισμό, καιροσκοπισμό και φιλαυτία του, ο Αμερικανός πρόεδρος τον «πόλεμο» κατά των ελίτ τον είχε κηρύξει για συγκεκριμένους πολιτικούς λόγους, που υπακούουν στην έννοια του «κυνικού μάρκετινγκ».
Εξ ιδίας πείρας, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε διαπιστώσει ότι στη διάρκεια της προεδρικής θητείας, Μπιλ Κλίντον (1993-2001), που ήταν επίσης και πρόεδρος των Δημοκρατικών, ο αμερικανικός καπιταλισμός γνώρισε μια
εντυπωσιακή ανάπτυξη, η οποία όμως στηριζόταν στην καινοτομία και στην ταχύτητα της εμπορευματοποίησης της, στην παγκοσμιοποίηση και στην άκρατη άνοδο της χρηματοπιστωτικής οικονομίας, με παράλληλη χρηματιστηριακή άνοιξη.
Πρώτος ο αείμνηστος γκουρού του μάνατζμεντ Πήτερ Ντρακέρ (1909-2005). Από το 1985 είχε επισημάνει ότι, η μαζική είσοδος στην παγκόσμια οικονομία των υπεράφθονων πετροδολαρίων που είχαν στη διάθεσή τους οι χώρες παραγωγοί πετρελαίου, ανέτρεπε τόσο τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές συνθήκες όσο και τους τρόπους οργάνωσης και διοίκηση των επιχειρήσεων.
Επρόκειτο δηλαδή για μια «επαναστατική ανάπτυξη», η οποία με τη συμβολή της διεθνούς χρηματοπιστωτικής επέκτασης διέλυσε τα παραδοσιακά θεμέλια του αμερικανικού καπιταλισμού και έφερε στην επιφάνεια ένα πρωτόγνωρο παραγωγικό μοντέλο το οποίο στηριζόταν εξ ολοκλήρου στην ταχύτητα δημιουργίας νέων προϊόντων και την αξιοποίηση των κεφαλαίων της επιχείρησης.
Επρόκειτο για ένα νέο οικονομικό και παραγωγικό πρότυπο, το οποίο ο επίσης αείμνηστος μελλοντολόγος Αιβιν Τόφλερ (1928-2016), περιέγραφε αδρά στο βιβλίο του «Το επαναστατικό χρήμα». «.....Για πρώτη φορά στην ιστορία του ανθρώπου....», έγραψε ο Αμερικανός μελλοντολόγος, «....η παραγωγή πλούτου, επιταχύνεται σε υπερθετικό βαθμό και εξαρτάται περισσότερο από τις γνώσεις και την ευφυΐα, παρά από τους παραδοσιακούς υλικούς πόρους, όπως η γη, η εργασία και το κεφάλαιο.....».
Και είναι αποκαλυπτικό από την άποψη αυτή το γεγονός ότι ο συντελεστής εργασίας στη βιομηχανική παραγωγή, ενώ για μια μακρά
περίοδο 180 ετών αντιπροσώπευε έως και 70%, στο κόστος παραγωγής ενός προϊόντος, σήμερα κατά τον καθηγητή Ρίτσαρντ Σενέτ, αυτός ο μέσος όρος έχει πέσει στο 20% και ακολουθεί φθίνουσα πορεία. Υπάρχουν έτσι περιπτώσεις όπου το κόστος εργασίας στο τελικό προϊόν με το ζόρι φθάνει το 10%.
Όπως εύκολα καταλαβαίνει κανείς, η εξέλιξη αυτή έχει μεγάλη πολιτική σημασία και οδηγεί ιδιαίτερα στην Αμερική σε περίεργες πολιτικές συμμαχίες. Κατά τον καθηγητή οικονομικής φιλοσοφίας και ανώτατο στέλεχος στο Αμερικανικό Ινστιτούτο της Επιχείρησης (ΑΙΕ) Ryan Streeter "η λαϊκίστικη στροφή που παρατηρείται στους κόλπους του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος τα τελευταία χρόνια, δεν είναι άμοιρη της πολιτικής, αν όχι ιδεολογικής συγγένειας μεταξύ συντηρητικών και προοδευτικών πολιτών.
«......Και τα δύο στρατόπεδα, έγραφε πρόσφατα ο Αμερικανός καθηγητής, ενεργοποιούνται από μια ηθική αφήγηση για τις αδικίες της εταιρικής απληστίας και τις αποτυχίες της ελίτ, η οποία εκφράζεται μέσω της υποστήριξης της βιομηχανικής πολιτικής, της προστασίας των εργαζομένων, των οικογενειακών επιδομάτων, της εμπιστοσύνης και της αναδιανομής του πλούτου για την ενίσχυση των μισθών και των συνθηκών διαβίωσης της εργατικής τάξης....».
Αυτή η στροφή, προσθέτει ο Ryan Streeter, οδηγεί σε έναν καλοπροαίρετο κρατισμό, ο οποίος επιδιώκει να βάλει φρένο στις «αχαλίνωτες» δημιουργικές δυνάμεις της κοινωνίας. Για τους εθνικιστές συντηρητικούς, ο δημιουργικός δυναμισμός θεωρείται ως ο ένοχος που προκαλεί ανασφάλεια στους εργαζόμενους και κύρια αιτία της εισοδηματικής τους στασιμότητας.
Την εποχή έτσι της εντυπωσιακής ανάπτυξης των νέων τεχνολογιών και της σημασίας της γνώσης στην παραγωγική διαδικασία, η εθνικιστική δεξιά στις ΗΠΑ και όχι μόνον, ανακάλυψε τους μισθωτούε χαμηλού εισοδήματος και στην ουσία στράφηκε κατά του οικονομικού δυναμισμού, που υπήρξε και η τροφοδοτική δύναμη της σοσιαλδημοκρατίας.
Υπό αυτή την έννοια, ενώ η ακροαριστερά μάχεται τον παραγωγικό δυναμισμό γιατί αστικοποιεί το περίφημο προλεταριάτο, η δεξιά δεν τον θέλει γιατί ενισχύει τη δημοκρατία και κυρίως την κριτική σκέψη.
Υπό αυτές τις συνθήκες, τα πολιτικά άκρα σήμερα, δεν ενδιαφέρονται τόσο για την ουσιαστική καταπολέμηση των ανισοτήτων, όσο για την καταστολή του οικονομικού δυναμισμού, τον οποίον θεωρούν πηγή διαταραχής.
Στη βάση αυτής της θεώρησης, γεννήθηκε η ιδέα του «κυνικού μάρκετινγκ», μια τεχνική στο πλαίσιο της οποίας ο πωλητής, είτε είναι τεχνοκράτης είτε πολιτικός, «πουλάει» στον πελάτη του αυτά που θέλει να ακούσει και να αισθανθεί και όχι αγαθά η συγκεκριμένες υπηρεσίες που έχει ανάγκη.
Ιδιαίτερα δε στην πολιτική, οι οπαδοί του «κυνικού μάρκετινγκ», «οραματίζονται φραγμούς στο εμπόριο, δασμολογικά εμπόδιο και λιγότερη παγκοσμιοποίηση. Καταφέρονται δε και κατά των σύγχρονων τεχνολογιών, οι οποίες για συγκεκριμένους λόγους δαιμονοποιούνται».
Πολύ εύστοχα έτσι, ο Ντόναλντ Τράμπ, απευθυνόμενος σε ένα κοινό που οι θεωρίες της «αφύπνισης» και η πολιτική ορθότητα είχαν κουράσει, εντελώς κυνικά υποσχέθηκε να «ξανακάνει μεγάλη.... την πρώτη υπερδύναμη στον κόσμο»!!!!
Απομένει να δούμε σήμερα πως θα ξεμπλέξει με τους Ιρανούς και τους φίλους του στα Εμιράτα των οποίων έχει να αναλάβει την προστασία!!!
Εντελώς κυνικά όμως ξεκίνησε έναν πόλεμο στον οποίον προσώρας πολλά σπασμένα τα πληρώνουν οι προστατευόμενοι της Αμερικής που κατά Τραμπ «ξαναγίνεται» μεγάλη και μη χειρότερα.
