του Πιερ Ολιβιέ Γκουρασά*
Οι προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας έχουν εξασθενήσει σημαντικά, κυρίως λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αυτή η κρίση τελεί υπό εξέλιξη κι ενώ η παγκόσμια οικονομία δεν έχει ακόμη ανακάμψει πλήρως από την πανδημία. Ακόμη και πριν από τον πόλεμο, ο πληθωρισμός σε πολλές χώρες εμφάνιζε άνοδο λόγω των ανισορροπιών προσφοράς - ζήτησης και των πολιτικών στήριξης κατά τη διάρκεια του κορωνοϊού, προκαλώντας σκλήρυνση της νομισματικής πολιτικής. Τα τελευταία αυστηρά περιοριστικά μέτρα στην Κίνα θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέα συμφόρηση στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Υπό αυτό το πρίσμα, πέρα από τον άμεσο και τραγικό ανθρωπιστικό αντίκτυπο του, ο πόλεμος θα επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη και θα αυξήσει τον πληθωρισμό. Οι συνολικοί οικονομικοί κίνδυνοι έχουν αυξηθεί κατακόρυφα και η άμβλυνσή τους με την εφαρμογή ανάλογων πολιτικών έχει γίνει δυσκολότερη.
Σε σύγκριση με τον Ιανουάριο έχουμε αναθεωρήσει την πρόβλεψή μας για την παγκόσμια ανάπτυξη προς τα κάτω στο 3,6% τόσο το 2022 όσο και το 2023. Αυτό φανερώνει τον άμεσο αντίκτυπο του πολέμου στην Ουκρανία και των κυρώσεων στη Ρωσία, με τις δύο χώρες να αναμένεται να εμφανίσουν απότομη συστολή της οικονομικής δραστηριότητάς τους. Οι φετινές προοπτικές ανάπτυξης για την Ευρωπαϊκή Ένωση αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω κατά 1,1 ποσοστιαία μονάδα λόγω των έμμεσων επιπτώσεων του πολέμου.
Η σύρραξη στην Ουκρανία εντείνει τους κραδασμούς που έπληξαν την παγκόσμια οικονομία τα τελευταία χρόνια. Όπως οι σεισμικές δονήσεις έτσι και οι δικές της επιπτώσεις θα διαχυθούν σε μεγάλο βαθμό μέσω των αγορών εμπορευμάτων, του εμπορίου και των χρηματοοικονομικών δεσμών. Η Ρωσία είναι σημαντική προμηθεύτρια πετρελαίου, φυσικού αερίου και μετάλλων, και, μαζί με την Ουκρανία, σιταριού και καλαμποκιού. Οι μειωμένες προμήθειες αυτών των εμπορευμάτων έχουν οδηγήσει τις τιμές τους σε αιφνίδια άνοδο. Επιπλέον, η άνοδος των τιμών των τροφίμων και των καυσίμων θα πλήξει τα νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα σε παγκόσμια κλίμακα. Η Ανατολική Ευρώπη και η Κεντρική Ασία έχουν σημαντικές άμεσες εμπορικές σχέσεις και δεσμούς μέσω εμβασμάτων με τη Ρωσία και αναμένεται να υποφέρουν. Ο εκτοπισμός περίπου 5 εκατομμυρίων Ουκρανών σε γειτονικές χώρες, ιδίως στην Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουγγαρία, επιτείνει τις οικονομικές πιέσεις στην περιοχή.
Ο πληθωρισμός έχει γίνει ένας ευκρινής και παρών κίνδυνος για πολλές χώρες, ενώ ακόμη και πριν από τον πόλεμο ακολουθούσε την ανιούσα λόγω των αυξανόμενων τιμών των εμπορευμάτων και των ανισορροπιών προσφοράς – ζήτησης. Ύψιστη και άμεση προτεραιότητα σε επίπεδο πολιτικής είναι η λήξη του πολέμου. Επιπλέον, οι ηγέτες θα πρέπει στο θέμα του κλίματος να κλείσουν το χάσμα ανάμεσα σε δηλωμένες προθέσεις και πολιτικές δράσεις. Ένα διεθνές πλαίσιο τιμολόγησης των ρύπων ανάλογα με το εθνικό εισόδημα θα συμβάλει στον ανά χώρα συντονισμό των προσπαθειών για μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος.
*διευθυντής του Τμήματος Ερευνών του ΔΝΤ. Το άρθρο δημοσιεύεται στο ιστολόγιο του ΔΝΤ
