του Γιάννη Μαστρογεωργίου*
Τα τελευταία δύο χρόνια ζούμε σε ένα Φαρ Ουέστ που αφορά όχι το κυνήγι του χρυσού, αλλά την τεχνητή νοημοσύνη. Η κούρσα για την απόκτηση της καλύτερης και πιο εξελιγμένης τεχνητής νοημοσύνης έχει πάρει σχεδόν μυθικές διαστάσεις. Κι ενώ είχαμε συνηθίσει να ακούμε για επιτεύγματα της Δύσης, έρχεται τώρα η κινεζική DeepSeek και βάζει το δικό της λιθαράκι – ή μάλλον, βάζει… βουνό ολόκληρο – στην τεχνολογική σκηνή.
Η είδηση ότι η DeepSeek ανέπτυξε ένα νεότερο μοντέλο GPT το οποίο είναι «πάρα πολύ καλό», όπως λένε οι ειδικοί, δεν πέρασε απαρατήρητη. Παρακάτω, θα δούμε γιατί αυτό το νέο βήμα αξίζει την προσοχή μας, πού πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί, αλλά και ποια είναι η θετική πλευρά του.
Καταρχάς, μιλάμε για ένα γλωσσικό μοντέλο τελευταίας γενιάς που έχει υψηλή κατανόηση των εντολών που λαμβάνει και ακόμα καλύτερη ικανότητα κρίσης σε προβλήματα, είναι ταχύτερο από τον δυτικό ανταγωνισμό και απείρως πιο φθηνό. Δεν είναι απλώς ένα ρομπότ που πετάει τυχαίες φράσεις-κλειδιά για να μας εντυπωσιάσει – τουλάχιστον έτσι ισχυρίζονται οι ερευνητές της DeepSeek.
Σε μια εποχή όπου τα γλωσσικά μοντέλα χρησιμοποιούνται από την ιατρική έρευνα μέχρι τη δημοσιογραφία, κι από την παροχή νομικών συμβουλών μέχρι την Τέχνη, το να έχεις ένα σύστημα που δεν μένει κολλημένο σε τυπικές ερωταπαντήσεις αλλά παράγει πιο ανθρώπινες (και, ναι, πιο αστείες) απαντήσεις, αποτελεί τεράστια υπόθεση.
Εδώ έρχεται η «ουσία» του ζητήματος. Ο συναγωνισμός στον χώρο των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων μάς θέτει προ των μεγάλων προκλήσεων που συνιστά ο φρενήρης αγώνας ταχύτητας ανάμεσα σε χώρες και εταιρείες. Προκλήσεις που αφορούν την ανθρωπότητα, τη δημοκρατία και τη γεωπολιτική κατανομή ισχύος.
Σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία αποτελεί εργαλείο ισχύος, το ότι η DeepSeek παρουσιάζει ένα ανταγωνιστικό GPT φέρνει νέα δεδομένα στο τραπέζι. Θα αποτελέσει μια εναλλακτική για οργανισμούς ή κράτη που δεν επιθυμούν να εξαρτώνται από δυτικές υποδομές; Ισως ναι. Παράλληλα, η κούρσα αυτή μπορεί να επιταχύνει τον ρυθμό καινοτομίας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης παγκοσμίως, προσφέροντας λύσεις που μέχρι χθες ήταν αδιανόητες.
Η εξέλιξη αυτή προκύπτει εντός του πλαισίου που έχει αρχίσει να διαμορφώνει η νέα αμερικανική κυβέρνηση. Η Κίνα απαντά με τον δικό της «διπλωματικό» τρόπο στις πρωτοβουλίες που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την κυριαρχία των ΗΠΑ στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης παγκοσμίως.
Αλλο ένα βήμα. Συμπερασματικά, η είδηση πως η DeepSeek λανσάρει ένα GPT «πάρα πολύ καλό» αποτελεί άλλο ένα βήμα στον πυρετό της ΑΙ κούρσας, όχι όμως κάτι που πρέπει να μας πιάσει στον ύπνο. Ας κρατήσουμε τον ενθουσιασμό και την επιφυλακτικότητά μας σε ισορροπία. Τη στιγμή που βιώνουμε μια πραγματική επανάσταση στους τρόπους με τους οποίους αλληλεπιδρούμε με τις μηχανές ταυτόχρονα, καλούμαστε να σκεφτούμε σοβαρά τόσο τα ηθικά όσο και τα νομικά ζητήματα που ανακύπτουν.
Εντέλει, το μόνο σίγουρο είναι πως, σε αυτό το παιχνίδι, κανείς δεν θέλει να μείνει θεατής στην εξέδρα. Και αυτό αφορά κυρίως και…δυστυχώς την Ευρώπη. Ο υπαρξιακός πλέον κίνδυνος η Ευρώπη να μείνει πίσω στην εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης και της καινοτομίας με αφετηρία την υψηλή τεχνολογία, είναι υπαρκτός. Δικαίως είμαστε πρωταθλητές στη σωστή ρύθμιση, αλλά ακόμα πιο σωστό είναι να έχουμε και τεχνολογία για να ρυθμίσουμε…
*Eιδικός γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού / συντονιστής Επιτροπής για την Τεχνητή Νοημοσύνη
