Με την πρόταση για την Πράξη για τα Ψηφιακά Δίκτυα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί μια συνολική αναθεώρηση του πλαισίου, που διέπει τα δίκτυα συνδεσιμότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στόχος είναι ο εκσυγχρονισμός, η απλούστευση και η εναρμόνιση κανόνων, που κρίνονται πλέον ανεπαρκείς για να στηρίξουν τις απαιτήσεις των δικτύων υψηλής χωρητικότητας, της τεχνητής νοημοσύνης και του υπολογιστικού νέφους. Η φιλοδοξία είναι σαφής: μια πραγματικά ενιαία αγορά συνδεσιμότητας, που θα επιτρέπει επενδύσεις μεγάλης κλίμακας και θα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο.
Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η ενίσχυση της ενιαίας αγοράς. Η Πράξη για τα Ψηφιακά Δίκτυα προβλέπει ότι οι εταιρείες παροχής υπηρεσιών θα μπορούν να δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την ΕΕ με μία μόνο καταχώριση σε κράτος-μέλος, μειώνοντας σημαντικά τα διοικητικά εμπόδια για διασυνοριακή επέκταση. Παράλληλα, εισάγεται πλαίσιο αδειοδότησης ραδιοφάσματος σε επίπεδο Ένωσης για πανευρωπαϊκές δορυφορικές υπηρεσίες, μετατοπίζοντας κρίσιμες αρμοδιότητες από το εθνικό στο ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διάρκεια των αδειών ραδιοφάσματος: μεγαλύτερες χρονικές περίοδοι και ανανεώσιμες άδειες καθίστανται ο κανόνας, ενισχύοντας την προβλεψιμότητα για τους παρόχους. Επιπλέον, θεσπίζεται η υποχρέωση μερισμού του ραδιοφάσματος, όταν αυτό δεν χρησιμοποιείται, ώστε να αξιοποιείται πλήρως ένας από τους πιο κρίσιμους πόρους της ψηφιακής οικονομίας.
Από τον χαλκό στα δίκτυα υψηλής χωρητικότητας
Η Πράξη αναγνωρίζει ότι τα παραδοσιακά δίκτυα χαλκού δεν μπορούν να στηρίξουν τη φιλοδοξία της Ευρώπης για καθολική πρόσβαση σε καινοτόμες τεχνολογίες. Για αυτόν τον λόγο, καθιστά υποχρεωτική την εκπόνηση εθνικών σχεδίων μετάβασης, με σαφές χρονοδιάγραμμα: σταδιακή κατάργηση των δικτύων χαλκού και μετάβαση σε προηγμένα δίκτυα μεταξύ 2030 και 2035.
Τα κράτη-μέλη καλούνται να καταθέσουν τα σχέδια τους έως το 2029, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία των καταναλωτών και τη συνέχεια των υπηρεσιών.
Απλούστευση, επενδύσεις και ασφάλεια
Ο εκσυγχρονισμός του κανονιστικού πλαισίου συνοδεύεται από μείωση του διοικητικού φόρτου και των υποχρεώσεων αναφοράς, ώστε οι εταιρείες να κατευθύνουν περισσότερους πόρους σε επενδύσεις και καινοτομία.
Ταυτόχρονα, η Πράξη ενισχύει την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των δικτύων, εισάγοντας σχέδιο ετοιμότητας σε επίπεδο ΕΕ για την αντιμετώπιση κρίσεων, από φυσικές καταστροφές έως εξωτερικές παρεμβάσεις. Η επιλογή πανενωσιακών δορυφορικών λύσεων θα βασίζεται πλέον και σε κριτήρια ασφάλειας και ανθεκτικότητας.
Ουδετερότητα και επόμενα βήματα
Οι αρχές της ουδετερότητας των δικτύων διατηρούνται πλήρως, ενώ θεσπίζονται μηχανισμοί αποσαφήνισης των κανόνων για καινοτόμες υπηρεσίες, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου. Η πρόταση θα εξεταστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αντικαθιστώντας τον κώδικα ηλεκτρονικών επικοινωνιών του 2018.
Όπως τόνισε η Χένα Βίρκουνεν, μια πραγματικά συνδεδεμένη Ευρώπη αποτελεί προϋπόθεση για την καινοτομία, την ανταγωνιστικότητα και την ψηφιακή κυριαρχία. Με την Πράξη για τα Ψηφιακά Δίκτυα, η ΕΕ επιχειρεί να θέσει τους κανόνες πάνω στους οποίους θα χτιστεί το ψηφιακό της μέλλον.
