του Αθ.Χ.Παπανδρόπουλου
Κατά τον ομότιμο καθηγητή Ασφαλιστικής Επιστήμης Μιλτιάδη Νεκτάριο, συγγραφέα του βιβλίου «Στρατηγική για τη Γήρανση του Πληθυσμού», και σημαντικού γνώστη της διεθνούς ασφαλιστικής πραγματικότητας, η Ελλάδα δεν πρέπει να είναι ουραγός της Ευρώπης σε ζωτικούς τομείς οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.
«Η εικόνα μιας διαφορετικής και καλύτερης Ελλάδας, γράφει ο έγκριτος καθηγητής, είναι δυνατή και αναγκαία, τώρα περισσότερο από ποτέ. Το υψηλό δημόσιο χρέος, το ξεπερασμένο παραγωγικό μοντέλο, η αύξηση της ανισοκατανομής του εισοδήματος, η υψηλή ανεργία είναι μερικά από τα θέματα που έχουν ταλανίσει τη χώρα τις δύο τελευταίες δεκαετίες. Η καταστροφική περίοδος 2009-2019 κατέστησε την χώρα ουραγό στην Ευρωπαϊκή Ένωση: σε όλους τους συγκριτικούς δείκτες η Ελλάδα βρίσκεται στην 26η θέση μεταξύ των 27 χωρών της EE.
Ο νέος στόχος της χώρας δεν μπορεί να είναι η επιστροφή στην προηγούμενη κανονικότητα, διότι η κανονικότητα αυτή δεν ήταν αποτελεσματι-κή. Τα νέα προβλήματα -γήρανση του πληθυσμού, κλιματική αλλαγή, νέα φάση της παγκοσμιοποίησης, γεωπολιτικές ανακατατάξεις- προσφέρουν μια μεγάλη ευκαιρία να ξανασκεφτούμε για την χώρα και να κτίσουμε νέα θεμέλια για την μακροχρόνια μεταμόρφωση της. Το όραμα για το μέλλον της χώρας είναι μια νέα Αναγέννηση, με τις νέες γενιές στο επίκεντρο της.»
Οι επισημάνσεις του καθηγητή έγιναν σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο της εταιρίας Παπαποστόλου στο Νέο Ψυχικό, με αφορμή τα 112 χρόνια λειτουργίας της.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Μιλτιάδης Νεκτάριος επεσήμανε ότι επτά είναι οι μεγάλες πολιτικές για τη χώρα.
- 1η: η παιδεία και το πνευματικό κεφάλαιό της, με δραστική αναβάθμιση της εξωστρέφειας της.
- 2η: η επανίδρυση του Κράτους με βαθειές μεταρρυθμίσεις στην υφιστάμενη δημόσια διοίκηση και το υφιστάμενο σύστημα δικαιοσύνης.
- 3η: η οικονομική πολιτική, με άνοδο εξαγωγών, υποκατάσταση εισαγωγών, αγροτική ανάπτυξη και θεσμική αποταμίευση.
- 4η: η πολλαπλή διασύνδεση της Ελλάδας με την Ομογένεια.
Η χώρα δεν έχει ούτε τις φυσικές, ούτε τις πνευματικές, ούτε τις οικονο-μικές δυνάμεις να προχωρήσει μόνη της στον 21ο αιώνα. Χρειάζεται μια πολλαπλή διασύνδεση με την Ελληνική Ομογένεια.
Προτείνεται μια πολυεπίπεδη και πολυπαραγοντική στρατηγική που ως πρώτο στόχο έχει την επανασύνδεση των ομογενών με την πατρίδα μέσω σύγχρονων πληροφοριακών υποδομών, και σε δεύτερη φάση την οικονομική, κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική συμμετοχή τους στα δρώμενα της χώρας, με στόχο να συμβάλλουν στην «επανίδρυση» και αναζωογόνηση της Ελλάδας.
- 5η: Άμυνα και Ευρώπη, με συμμαχία Νότου και Ομοσπονδίας.
Επομένως, το ζητούμενο για την Ελλάδα είναι, μεσοπρόθεσμα, να συμμετάσχει στην ομάδα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα διεκδικήσουν μια ηγετική θέση στο νέο παγκόσμιο συσχετισμό
δυνάμεων. Αυτό θα γίνει σε δύο διαδοχικά βήματα: (α) δημιουργία μίας αμυντικής ένωσης και (β) δημιουργία Ομοσπονδίας.
- 6η: Προσοχή πρέπει να δοθεί στην ενεργό και υγιή γήρανση, όπως και στη μετανάστευση, ώστε να προκύψει μια νέα κανονικότητα.
Η αναπόφευκτη διαχρονική μείωση του εργατικού δυναμικού μπορεί να αντισταθμιστεί με τρεις τρόπους: τις πολιτικές ενεργού γήρανσης, τα προγράμματα υγιούς γήρανσης και τη μετανάστευση. Οι παράγοντες αυτοί θα συγκροτούν τη νέα κανονικότητα στις κοινωνίες του μέλλοντος.
Η ενίσχυση της γονιμότητας του πληθυσμού δεν επαρκεί για να ανακό-ψει τη μείωση του πληθυσμού. Η μετανάστευση είναι η μόνη παράμετρος που θα μπορούσε να συμβάλλει στο μετριασμό της τάσης στο αμέσως επόμενο διάστημα. Ωστόσο, σε αντίθεση με τις άλλες χώρες της EE, στην Ελλάδα η συμβολή των μεταναστών είτε άμεσα, ως ροή (διαφορά εξόδων από εισόδους στη χώρα) είτε έμμεσα, ως φυσικό ισοζύγιο (διαφορά μεταξύ γεννήσεων και θανάτων αλλοδαπών) δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει τη συρρίκνωση του ντόπιου πληθυσμού, κι έτσι ο πληθυσμός μειώνεται.
Το φαινόμενο της μετανάστευσης θα ενταθεί νομοτελειακά στις επόμενες δεκαετίες όχι μόνο λόγω των πληθυσμιακών πιέσεων στις χώρες του Τρίτου κόσμου, αλλά και λόγω των αδήριτων αναγκών για εργατικά χέρια που υπάρχουν στον αναπτυγμένο κόσμο. Επομένως, τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και κάθε χώρα ξεχωριστά πρέπει να αναπτύξουν μια αποτελεσματική μεταναστευτική πολιτική.
- 7η: Μακροχρόνια φροντίδα για τους ηλικιωμένους.
Ως μακροχρόνια φροντίδα ηλικιωμένων ορίζεται από τους διεθνείς οργανισμούς (ΟΟΣΑ, Eurostat, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) η παροχή των ιατρικών υπηρεσιών φροντίδας που λαμβάνουν άτομα με μειωμένο βαθμό αυτοεξυπηρέτησης για εκτεταμένη χρονική περίοδο, προκειμένου να εκτελέσουν «βασικές δραστηριότητες καθημερινής ζωής».
Στο πλαίσιο αυτό προτείνονται τα ακόλουθα;
Υπαγωγή της μακροχρόνιας φροντίδας στις ασφαλιστικές καλύψεις του ΕΟΠΥΥ. Συστηματική εποπτεία της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών από τους δημόσιους και ιδιωτικούς παρόχους.
Κλίμακες παροχών. Δημιουργία συστήματος κατηγοριών φροντίδας ηλικιωμένων και αντίστοιχων παροχών, λαμβάνοντας υπόψη-τα εισο-δήματα και τα άλλα περιουσιακά στοιχεία (όπως στο ΕΚΑΣ).
Ιδιωτική συμμετοχή. Καθορισμός ποσοστού της παροχής που θα φέρει ο δικαιούχος, αφού ληφθούν υπόψη τα εισοδήματα καθώς και τα άλλα περιουσιακά του στοιχεία.
Χρηματοδότηση μακροχρόνιας φροντίδας. Διενέργεια αναλογιστικής μελέτης για την περίοδο μέχρι το 2070, με στόχο την εκτίμηση των απαιτούμενων πόρων καθώς και τις πηγές άντλησης αυτών.
Ιδιωτική ή Mutual ασφάλιση, για την ασφαλιστική κάλυψη της «Ιδιωτικής Συμμετοχής», με βάση το αντίστοιχο μοντέλο του Γαλλικού συστήματος υγείας.
Αύξηση κλινών μακροχρόνιας φροντίδας και προγραμματισμός με βάση την Περιφέρεια. Για να προσεγγιστεί το μέσο επίπεδο των χωρών του ΟΟΣΑ, πρέπει να δεκαπλασιαστεί η ποσότητα των σχετικών κλινών ή να τετραπλασιαστεί για να προσεγγίσουμε τα επίπεδα της Ιταλίας.
· Εργατικό δυναμικό μακροχρόνιας περίθαλψης. Δημιουργία σχετικής ειδίκευσης στην Επαγγελματική εκπαίδευση της χώρας, ώστε να αυξηθεί το στελεχιακό δυναμικό (στην EE κυμαίνεται από 03% στην Ελλάδα έως 7,1% στη Σουηδία). Στα προγράμματα επιμόρφωσης πρέπει να εντάσσονται και οι μετανάστες (γυναίκες, κυρίως).
Αυτά που προηγούνται συνιστούν τα πραγματικά και ζωτικά προβλήματα της χώρας και όπως αντιλαμβάνεται κανείς, η υφή τους διαφέρει αισθητά από τις αερολογίες νεόκοπω
