της Νατάσας Φραγκούλη
Μεγάλη αναταραχή στην παγκόσμια αγορά συσκευών και δη ηλεκτρονικών υπολογιστών και smartphones φέρνει η εκρηκτική αύξηση του κόστους μνήμης, οδηγώντας στη μεγαλύτερη συρρίκνωση αποστολών συσκευών της τελευταίας δεκαετίας. Η άνοδος των τιμών στα βασικά εξαρτήματα οδηγεί σε σημαντικές ανατιμήσεις στις τελικές συσκευές, μεταβάλλοντας δραστικά τη δυναμική της αγοράς και αναγκάζοντας καταναλωτές και επιχειρήσεις να παρατείνουν τον χρόνο χρήσης των συσκευών τους.
Η εκτόξευση των τιμών μνήμης κατά 130% αυξάνει το κόστος συσκευών έως 17% και μειώνει τη ζήτηση
Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης αγοράς Gartner, οι παγκόσμιες αποστολές προσωπικών υπολογιστών θα μειωθούν κατά 10,4% το 2026 σε σχέση με το 2025, ενώ οι αποστολές smartphones θα υποχωρήσουν κατά 8,4%. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη κάμψη στον τομέα των συσκευών εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια, εξέλιξη που αποδίδεται σχεδόν αποκλειστικά στην εκτόξευση του κόστους μνήμης DRAM και αποθηκευτικών μονάδων SSD.
Η Gartner εκτιμά ότι μέχρι το τέλος του 2026 οι συνδυασμένες τιμές DRAM και SSD θα έχουν αυξηθεί κατά 130%. Η αύξηση αυτή μεταφέρεται αναπόφευκτα στην τελική τιμή των συσκευών. Οι προσωπικοί υπολογιστές αναμένεται να γίνουν κατά 17% ακριβότεροι σε σχέση με το 2025, ενώ τα smartphones θα αυξηθούν κατά 13%.
Η εξέλιξη αυτή μεταβάλλει τις καταναλωτικές επιλογές. Η ζήτηση συγκεντρώνεται πλέον στα premium προϊόντα, ενώ οι φθηνότερες συσκευές χάνουν έδαφος. Όπως επισημαίνει η Gartner, οι υψηλότερες τιμές περιορίζουν το εύρος των διαθέσιμων συσκευών και ωθούν τους χρήστες να κρατούν τις συσκευές τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, μεταβάλλοντας ριζικά τους κύκλους αναβάθμισης.
Επιμήκυνση του κύκλου ζωής
Η επιμήκυνση της διάρκειας χρήσης αποτελεί, ήδη, μια από τις βασικές συνέπειες των αυξημένων τιμών. Η Gartner εκτιμά ότι μέχρι το τέλος του 2026 η διάρκεια ζωής των υπολογιστών θα αυξηθεί κατά 15% για τις επιχειρήσεις και κατά 20% για τους καταναλωτές. Οι καθυστερημένες αναβαθμίσεις δημιουργούν, ωστόσο, νέα προβλήματα για οργανισμούς και χρήστες, καθώς η χρήση παλαιότερων συσκευών ενισχύει τους κινδύνους ασφάλειας και δυσκολεύει τη διαχείριση των συστημάτων.
Ιδιαίτερα έντονες θα είναι οι επιπτώσεις στην κατηγορία των οικονομικών υπολογιστών. Το κόστος μνήμης στους υπολογιστές αναμένεται να φθάσει στο 23% του συνολικού κόστους κατασκευής (bill of materials) το 2026, από 16% το 2025. Η αύξηση αυτή αφαιρεί από τους κατασκευαστές τη δυνατότητα να απορροφήσουν μέρος του κόστους και καθιστά μη βιώσιμη την παραγωγή χαμηλού περιθωρίου κέρδους συσκευών.
Ως αποτέλεσμα, η αγορά των πολύ φθηνών υπολογιστών οδεύει προς εξαφάνιση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Gartner, η κατηγορία των entry-level υπολογιστών κάτω των $500 θα έχει ουσιαστικά εκλείψει μέχρι το 2028. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια βαθιά μεταβολή στη δομή της αγοράς, καθώς οι κατασκευαστές θα επικεντρωθούν σε πιο ακριβά μοντέλα με υψηλότερα περιθώρια κέρδους.
Παράλληλα, οι αυξημένες τιμές επιβραδύνουν και την εξάπλωση των υπολογιστών με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης, γνωστών ως AI PCs. Οι αρχικές προβλέψεις προέβλεπαν ότι τα συστήματα αυτά θα κατακτούσαν το 50% της αγοράς τα επόμενα χρόνια, όμως η άνοδος του κόστους μεταθέτει την επίτευξη αυτού του ορόσημου για το 2028.
Τι γίνεται με τα smartphones
Στον τομέα των smartphones, οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται στα βασικά μοντέλα χαμηλού κόστους. Η αύξηση των τιμών μνήμης επηρεάζει δυσανάλογα τα entry-level smartphones, τα οποία διαθέτουν μικρά περιθώρια κέρδους και επομένως δεν μπορούν να απορροφήσουν τις αυξήσεις.
Η Gartner προβλέπει ότι οι αγοραστές βασικών smartphones θα αποχωρούν από την αγορά πέντε φορές ταχύτερα από τους αγοραστές premium συσκευών μέσα στο 2026. Πολλοί καταναλωτές θα στραφούν σε ανακατασκευασμένα ή μεταχειρισμένα μοντέλα, ενώ άλλοι θα διατηρήσουν τα υπάρχοντα τηλέφωνά τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Η αγορά των premium smartphones, αντίθετα, εμφανίζεται πιο ανθεκτική. Τα υψηλότερα περιθώρια κέρδους επιτρέπουν στους κατασκευαστές να διαχειριστούν καλύτερα τις αυξήσεις κόστους, περιορίζοντας τις επιπτώσεις στη ζήτηση.
