του Ανδρέα Ανδριανόπουλου
Η παραδοσιακή κεντροδεξιά στην Ευρώπη βρίσκεται σε μεταβατική φάση, γιατί πιέζεται ταυτόχρονα από τρεις πλευρές.
Από την πλευρά της πιο «σκληρής» δεξιάς σε θέματα ταυτότητας, μετανάστευσης και ασφάλειας, από τον οικονομικό λαϊκισμό,
και από την κρίση εμπιστοσύνης προς τις ελίτ και τους θεσμούς.
Πολλά κόμματα του παλιού Κέντρου και της λεγόμενης παραδοσιακής Δεξιάς προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα
στον φιλελευθερισμό της ελεύθερης αγοράς, στην κοινωνική συντήρηση και στην ανάγκη εναγκαλισμού της μεσαίας τάξης, που αισθάνεται ανασφάλεια πολιτισμικά και οικονομικά. Στην Ευρώπη εμφανίζονται διαφορετικά μοντέλα.
Το CDU στη Γερμανία προσπαθεί να επιστρέψει σε πιο παραδοσιακή συντηρητική γραμμή μετά την εποχή της Angela Merkel. Η Fratelli d’Italia στην Ιταλία δείχνει πώς κομμάτια της δεξιάς μετακινήθηκαν πιο έντονα προς την εθνική ταυτότητα και την έννοια της εθνικής κυριαρχίας. Στη Γαλλία, οι παραδοσιακοί Ρεπουμπλικάνοι περίπου απόλυτα συμπιέστηκαν ανάμεσα στον Emmanuel Macron και τη Marine Le Pen.
Η μεγάλη πρόκληση γιά την κεντροδεξιά είναι ότι ο κόσμος ζητά πλέον πιο καθαρές θέσεις. Το παλιό μοντέλο του «μετριοπαθούς διαχειριστή» και μιας ασαφούς ταυτότητας που "δανείζεται όπλα απο την φαρέτρα και της Δεξιάς και της Αριστεράς" δεν συγκινεί εύκολα. Κυρίως τις κοινωνίες που αισθάνονται δημογραφική ανασφάλεια, πολιτισμική σύγκρουση, οικονομική πίεση και δυσπιστία προς την παγκοσμιοποίηση.
Από την άλλη όμως, όταν οι κοινωνίες κουράζονται από την πόλωση ή φοβούνται την αστάθεια, η κεντροδεξιά ξαναβρίσκει χώρο επειδή προσφέρει θεσμική συνέχεια, οικονομική προβλεψιμότητα και πιο «κυβερνητικό» προφίλ.
Το ερώτημα λοιπόν μάλλον είναι όχι αν έχει μέλλον η κεντροδεξιά, αλλά ποια ακριβώς κεντροδεξιά. Χρειάζεται η χώρα
μια τεχνοκρατική και φιλελεύθερη παράταξη ή μια πιο πολιτισμικά συντηρητική και αυστηρή σε σύνορα, ασφάλεια, εφαρμογή του νόμου, λιγότερη κρατικη παρέμβαση στην οικονομία και στήριξη της εθνικής ταυτότητας κομματική οντότητα;
Στην Ευρώπη του 2026 φαίνεται πως επιβιώνουν περισσότερο όσες κεντροδεξιές δυνάμεις καταφέρνουν να συνδυάσουν οικονομικό ρεαλισμό, έλεγχο μεταναστευτικών ροών,
κοινωνική συνοχή και αίσθηση εθνικής συνέχειας χωρίς να προσφεύγουν σε ακραίες ρητορικές.
Η τσαλαβούτα σε ιδέες, συνθήματα και αξίες της παληάς αριστερής επιχειρηματολογίας δεν αρέσει πια στην σημερινή κοινωνικη πραγματικότητα...
