Οι ευρωβουλευτές θέλουν αυστηρότερους κανόνες δεοντολογίας για όλους εκτός από τους ίδιους

του Quentin Ariès

Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν δίστασαν να καλέσουν άλλους ευρωπαϊκούς θεσμούς  να αυστηροποιήσουν τους δικούς τους κανόνες δεοντολογίας.  Ωστόσο στην αντιπαράθεση που βρίσκεται σε εξέλιξη σχετικά με τα μέτρα τα οποία αφορούν ασυμβίβαστο και συγκρουόμενα συμφέροντα, επιδεικνύουν χαμηλά αντανακλαστικά. 

Σε συζήτηση που διεξήχθη την Τρίτη στο Στρασβούργο, κάποιοι ευρωβουλευτές εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφορικά με το πώς ανταποκρίθηκε σε δύο διαμάχες στις οποίες εμπλέκονται πρώην τα μέλη της José Manuel Barroso και Neelie Kroes, υποστηρίζοντας ότι ο κώδικας δεοντολογίας του θεσμού πρέπει να αναθεωρηθεί.

Παράλληλα, οι μακροσκελείς προσπάθειες για αυστηροποίηση των κανόνων δεοντολογίας του Κοινοβουλίου –συμπεριλαμβανομένων των περιορισμών για τα επαγγέλματα που μπορούν να εξασκούν οι ευρωβουλευτές  και αυστηρότερες απαιτήσεις γνωστοποίησης των στοιχείων τους-  εμποδίζονται από τις δυο μεγαλύτερες πολιτικές παρατάξεις της ολομέλειας, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και τους Σοσιαλδημοκράτες. 

«Ναι, η Κομισιόν έχει τα δικά της θέματα, όμως κανείς δεν ρίχνει μια ματιά στα παράδοξα που συμβαίνουν στο Κοινοβούλιο» δήλωσε αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 

Ενώ η Κομισιόν ασχολούταν με τις έρευνες για τα πρώην μέλη της, οι ευρωβουλευτές αναμένονταν να εξετάσουν μια αναφορά που καταρτίστηκε από τον ευρωβουλευτή των Πρασίνων Sven Giegold σχετικά με τη διαφάνεια και την υπευθυνότητα όλων των ευρωπαϊκών θεσμών. 

Ωστόσο η εξέταση της αναφοράς πάγωσε το Σεπτέμβριο, και ο Giegold ανέφερε, ότι αυτό συνέβη επειδή τα συντηρητικά μέλη επιθυμούσαν «να διαγράψουν όλα τα βήματα πραγματικής προόδου που έχουν συντελεστεί, όπως η διαφάνεια για τις ομάδες πίεσης, η απαγόρευση των εργασιών που σχετίζονται με λόμπινγκ και των αποδοτικών συναλλαγών έναντι της σύγκρουσης συμφερόντων».

Παρόλα αυτά κάποιοι ευρωβουλευτές από την αριστερή πτέρυγα προσπαθούν να επαναφέρουν το ζήτημα μεταφέροντας τις προτάσεις τους σε μια νέα αναφορά σχετικά με τις προτεινόμενες τροπολογίες για την ολομέλεια.

Τις τελευταίες εβδομάδες οι ευρωβουλευτές έχουν καταθέσει πάνω από 1000 τροπολογίες για τη σχεδιαζόμενη αναθεώρηση του εσωτερικού κανονισμού του Κοινοβουλίου, ένα κείμενο που θέτει το πλαίσιο για τις μεθόδους εργασίας του ευρωπαϊκού νομοθετικού σώματος καθώς και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ευρωβουλευτών ως νομοθέτες.
Οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται από τον Richard Corbett, Βρετανό ευρωβουλευτή.

Το πιο πρόσφατο κύμα τροπολογιών περιλαμβάνει προτάσεις για κανόνες που αφορούν σε συγκρουόμενα συμφέροντα των ευρωβουλευτών, ένα αμφιλεγόμενο θέμα για τα μέλη του ΕΚ. Περιλαμβάνει επίσης ιδέες για αναλυτικότερη δημοσιοποίηση οικονομικών και περιουσιακών στοιχείων, καθώς και λεπτομερέστερο έλεγχο και ορισμό ερευνητικών αρχών στο Κοινοβούλιο για την διερεύνηση συγκρουόμενων συμφερόντων.

Ο ευρωβουλευτής Giegold και ο Max Andersson, ένας Σουηδός ευρωβουλευτής των Πρασίνων, προσπάθησε να ανακυκλώσει τις κύριες ιδέες της προηγούμενης έρευνάς τους που διεκόπη, συμπληρώνοντας περισσότερες από 40 τροπολογίες στην πρόταση του Corbett. Μεταξύ άλλων, προτείνουν μια μεταβατική περίοδο άνω των δύο ετών μετά το πέρας της θητείας των ευρωβουλευτών και νέες ερευνητικές αρχές για την συμβουλευτική επιτροπή του Κοινοβουλίου σε θέματα δεοντολογίας. 

 «Το πεδίο μάχης μετατοπίστηκε στην πρότασή μου» ανέφερε ο Corbett.

 «Συνεχίζοντας τη συζήτηση, σε ότι αφορά τους δικούς μας κανόνες πρόκειται για μεγάλης σημασίας συνεισφορά στην ενίσχυση των δεσμών εμπιστοσύνης μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των ευρωπαίων πολιτών,» ανέφερε ο Giegold.

Οι νέες αλλαγές των κανόνων αναμένονται να ψηφιστούν πριν από το τέλος του έτους.

Αν τελικά υιοθετηθούν οι συγκεκριμένες τροποποιήσεις, οι ευρωβουλευτές δεν θα μπορούν να ασκούν λόμπινγκ ή να είναι σύμβουλοι σε εταιρείες που επηρεάζουν την ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία. Θα πρέπει να δημοσιοποιούν τα οικονομικά και περιουσιακά τους στοιχεία και κυρίως αυτά που αποκτούν από δραστηριότητες εκτός Κοινοβουλίου.  Και εν τέλει, από τη στιγμή που θα φεύγουν, θα μεσολαβεί μια μεταβατική περίοδος άνω των 24 μηνών ώστε να προλαμβάνεται το φαινόμενο πρώην ευρωβουλευτές να αναλαμβάνουν δουλειές που σχετίζονται με τις ομάδες πίεσης και το λόμπινγκ.

Η Κομισιόν δέχτηκε κριτική για την διαπίστωση νομικών κενών στους κανόνες δεοντολογίας που τη διέπουν –με αποκορύφωμα την υπόθεση του Ιουλίου όταν ο Barroso δέχτηκε μια θέση στην επενδυτική τράπεζα Goldman Sachs International και την αντίστοιχη υπόθεση του Σεπτεμβρίου όταν αποκαλύφθηκε ότι η Kroes απέφυγε να γνωστοποιήσει τη θέση της ως διευθύντρια μιας χρηματοοικονομικής εταιρίας με έδρα τις Μπαχάμες ενώ κατείχε το αξίωμα της Επιτρόπου.

Όμως έχουν τεθεί επίσης ανάλογα ερωτήματα και για προεξέχοντα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου οι οποίοι εξασκούν επαγγέλματα εκτός των βουλευτικών τους καθηκόντων τα οποία θα μπορούσαν δημιουργήσουν προβλήματα συγκρουόμενων συμφερόντων.

Ο Guy Verhofstadt, ο πρόεδρος του φιλελεύθερου μπλοκ του Κοινοβουλίου, είναι διοικητικό μέλος της Sofina, μιας βελγικής μετοχικής εταιρείας. Λαμβάνει περισσότερα από 10.000 ευρώ μηνιαίως από αυτή την παράλληλη δραστηριότητα, βάσει των δηλωμένων στοιχείων του.

Η Γερμανίδα ευρωβουλευτής των συντηρητικών Angelika Niebler, δέχθηκε δριμεία κριτική από ομάδες διαφάνειας  τον Ιούλιο για την παράλληλη εξωκοινοβουλευτική εργασία της στη δικηγορική εταιρία Gibson, Dunn & Crutcher. «Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων», δήλωσε η Nimbler. «Κάνω αυστηρή διάκριση μεταξύ της κοινοβουλευτικής μου δουλειάς ως ευρωβουλευτής και της δουλειάς μου ως δικηγόρος». 

Ο Andreas Schwab, ένας ακόμη Γερμανός ευρωβουλευτής της κεντροδεξιάς, είναι νομικός σύμβουλος στη γερμανική δικηγορική εταιρία Hasche Sigle, η οποία εκπροσωπεί Γερμανούς εκδότες.

Την τελευταία εβδομάδα, η Κομισιόν πρότεινε αυστηρότερους κανόνες στο λόμπινγκ για όλα τα ευρωπαϊκά όργανα, συμπεριλαμβάνοντας ένα προαπαιτούμενο: ότι οι ευρωβουλευτές  μπορούν να συναντούν μόνο εγγεγραμμένους εκπροσώπους των ομάδων πίεσης – μια πρόταση η οποία προωθήθηκε επίσης από κάποιους ευρωβουλευτές της αριστερής πτέρυγας. Όμως για να εγκριθεί, η πρόταση της Επιτροπής θα πρέπει να περάσει από σκληρές διαπραγματεύσεις μεταξύ των θεσμών.

 «Ωστόσο θα είναι πολύ δύσκολο να συμφωνήσουν οι ευρωβουλευτές», δήλωσε μια πηγή που βρίσκεται στον κύκλο των ομιλιών.