του Άλεκ Ρόουζ*
Για να καταλάβετε προς τα πού πορεύεται η παγκοσμιοποίηση, πρέπει να καταλάβετε από που έρχεται. Μεγάλωσα στο Τσάρλεστον της Δυτικής Βιρτζίνια, μια πόλη που η ιστορία της αντανακλά τη μακραίωνη ανάδειξη της Αμερικής σε ατμομηχανή της παγκόσμιας οικονομίας μέσα από την κάπνα των ορυχείων που τροφοδότησαν την ανάπτυξή της. Η Δυτική Βιρτζίνια οικοδομήθηκε με βάση τον γαιάνθρακα, όπως ακριβώς το Πίτσμπουργκ χτίστηκε με βάση τον χάλυβα και το Ντιτρόιτ με βάση τα αυτοκίνητα. Η σύνδεση, μάλιστα, της Δυτικής Βιρτζίνια με τον βιομηχανικό Βορρά μέσω του γαιάνθρακα οδήγησε στην απόσχισή της από τη Βιρτζίνια και τον πιο αγροτικό Νότο όταν ξέσπασε ο Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος.
Η θέση της Δυτικής Βιρτζίνια ήταν αντίστοιχη με τις πρώτες μεταποιητικές βάσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, κάποιες πόλεις των Μίντλαντ, όπως το Μάντσεστερ και το Λιντς, αποτέλεσαν τη βιομηχανική βάση. Το Λονδίνο παρείχε τη χρηματοδότηση. Ο γαιάνθρακας ερχόταν από την Ουαλία. Στη Γερμανία, η περιοχή του Ρουρ στην κοιλάδα του ποταμού Ρήνου μετατράπηκε σε κέντρο μεταποίησης. Ο γαιάνθρακας ερχόταν από την Ανατολική Γερμανία και την Πολωνία.
Σήμερα, οι παράκτιες περιοχές της Κίνας, ιδίως γύρω από τη Σεντζέν και τη Σαγκάη, έχουν γίνει το εργοστάσιο της υφηλίου. Ο γαιάνθρακας έρχεται από τη δυτική Κίνα και την Αυστραλία. Ομοίως, οι εξορυκτικές περιοχές της βορειοανατολικής ζώνης της ινδικής χερσονήσου, η περιοχή της Ανατολίας στην Τουρκία και η περιφέρεια της Σάντα Καταρίνα στη Βραζιλία εφοδιάζουν τις βιομηχανικές βάσεις των αναδυόμενων οικονομιών τους, καθώς και άλλες οικονομίες ανά τον κόσμο. Σε κάθε περιοχή, η εξόρυξη αποτελεί εφιαλτήριο για τη διεύρυνση των οικονομικών σχέσεων και των ευκαιριών- τουλάχιστον για κάποιο διάστημα.
Αξιοποιώντας την άνθηση του κλάδου εξόρυξης άνθρακα, η Δυτική Βιρτζίνια ανέπτυξε συμπληρωματικούς τομείς που παγίωσαν τη θέση της ως κέντρου εφοδιασμού της βιομηχανίας και τελικά προοιωνίζονταν την παρακμή της, Στις αρχές του 20ού αιώνα, το Τσάρλεστον έζησε μια δεύτερη άνθηση: την άνθηση του κλάδου των χημικών. Το 1920 η Union Carbide Corporation ίδρυσε στη Δυτική Βιρτζίνια το πρώτο πετροχημικό εργοστάσιο στον κόσμο.
Κάποτε τα αγαθά στα οποία δίναμε τη μεγαλύτερη αξία ήταν το αλάτι και η ζάχαρη, μετά τα χημικά και τα καύσιμα, και σήμερα τα δεδομένα και οι υπηρεσίες. Οι περιφέρειες που προσφέρουν αυτά τα αγαθά αποτελούν πλέον τις ηγέτιδες δυνάμεις στην παγκόσμια οικονομία της γνώσης. Τέσσερις χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το Τσάρλεστον της Δυτικής Βιρτζίνια, η Σίλικον Βάλεϊ παρήγαγε πλούτο αρκετών τρισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και προϊόντα που άλλαξαν ριζικά τον τρόπο ζωής όλων εκείνων που διαβάζουν αυτό το άρθρο.
*συγγραφέας του βιβλίου ’’Οι βιομηχανίες του μέλλοντος’’, εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ
