του Μάρτιν Σούλτς*
Ούτε το «κορωνο- ομόλογο», ούτε οι πιστώσεις του ESM είναι επαρκείς απαντήσεις στην Πανδημία του κορωνοϊού. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει επιτέλους να γίνει Κοινότητα Αλληλεγγύης.
Η ιταλική κυβέρνηση αποφάσισε να παραιτηθεί από την υποστήριξη με 39 δις ευρώ από τον ESM. Η απόφαση ήταν το αποκορύφωμα της διαμάχης για το κορωνο-ομόλογο, που εδώ και εβδομάδες διεξάγεται δημόσια. Τα μέτωπα έχουν οξυνθεί. Οι ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών συμφώνησαν σε έναν ιστορικών διαστάσεων πακέτο διάσωσης: 500 δισ. ευρώ συνολικά, κατανεμημένα σε πρόγραμμα μειωμένου ωραρίου, πιστώσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων σε επιχειρήσεις και δάνεια σε κράτη μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας ESM. Επιπρόσθετα, ένα πρόγραμμα εκτάκτου ανάγκης της ΕΚΤ άνω των 70 δις ευρώ. Αλλά ο συμβιβασμός αυτός δεν επαρκεί.
Η εικόνα των εθνικών επιλογών στην αρχή της κρίσης αποτυπώθηκε βαθιά στο μυαλό των πολιτών. Δημαγωγοί προβάλλουν το αφήγημα μιας μη αλληλέγγυας Ευρώπης, η οποία θέλει να φορτώσει στον σβέρκο των πληττόμενων από την κρίση νοτιοευρωπαϊκών χωρών και μία τρόικα με τη μορφή του ESM. Εργαλειοποιούνται μνήμες από τις κρίσεις του 2008- 09 2011- 12. Τα δρακόντεια μέτρα περικοπών σε συντάξεις, υγειονομικό σύστημα και κοινωνικές παροχές στην Ελλάδα δεν έχουν ξεχαστεί. Ταυτόχρονα προβάλλεται στο έπακρο και η ηθική διάσταση του κορωνο- ομολόγου. Είναι ένα επικίνδυνο παιχνίδι. Το σύνθημα είναι: Με το κορωνο-ομόλογο η Ευρώπη είναι επιτέλους αλληλέγγυα. Χωρίς αυτό δεν είναι αλληλέγγυα. Ωστόσο στις σημερινές δραματικές συνθήκες δεν χρειαζόμαστε διαμάχες συμβολισμών επί ενός συγκεκριμένου δημοσιονομικού εργαλείου. Χρειαζόμαστε την αλληλεγγύη στην πράξη που βοηθά τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη.
Προσωπικά είχα προ δεκαετίας υπέρ των ευρωομολόγων. Διευκολύνουν την κοινή προστασία των κρατών του ευρώ από τους σπεκουλαδόρους των αγορών. Συμπληρώνουν τη νομισματική Ένωση του ευρώ και εγγυώνται για όλα τα κράτη μέλη δυνατότητες χρηματοδότησης και ασφάλεια σχεδιασμού. Εάν είναι σωστό το ευρωομόλογο, τότε το κορωνο-ομόλογο - αποκλειστικά για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι στις σημερινές συνθήκες απαραίτητο. Οι εταίροι μας χρειάζονται υποστήριξη. Δεν είναι απλή πράξη αγάπης στον πλησίον, αλλά οικονομική σύνεση. Οι Ευρωπαϊκές χώρες, πρωτίστως στην ευρωζώνη, είναι άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους.
Παρόλα αυτά, λόγω των μετωπικών Συγκρούσεων στην Ευρώπη, βραχυπρόθεσμα δεν θα υπάρξει κορωνο-ομόλογο και πρέπει να ζήσουμε με αυτό. Απαιτούνται άμεσα απαντήσεις για να βοηθηθούν οι νοτιοευρωπαϊκές χώρες, για αυτό είναι σημαντικό βήμα ένα πακέτο διάσωσης.
Ωστόσο, πρέπει να συζητήσουμε -όσο νωρίτερα τόσο καλύτερα- πώς θα κάνουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση καλύτερη. Είδαμε ακόμα και στο αποκορύφωμα της κρίσης ότι η απαντήσεις σχεδιάζονται καταρχήν εθνικά. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Πρέπει, επιτέλους, να μπούμε στη θεμελιακή συζήτηση για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρέπει να ολοκληρώσουμε την οικονομική και νομισματική Ένωση, εκχωρώντας στην Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερες αρμοδιότητες και οικονομικές δυνατότητες για επενδύσεις, στήριξη της εργασίας και της εκπαίδευσης. Η πολιτική μας δεν πρέπει να περιοριστεί στα ζητήματα της ανταγωνιστικότητας.
Μία κοινή ευρωπαϊκή απάντηση είναι πολύ περισσότερα από δημοσιονομικά και οικονομικά μέτρα. Για να υπερβούμε βιώσιμα την κρίση του κορωνοϊού πρέπει να βάλουμε τώρα τα θεμέλια, για να καταστεί, επιτέλους, η Ευρωπαϊκή Ένωση μία κοινότητα αλληλεγγύης. Μία πραγματική κοινότητα αλληλεγγύης, η οποία στο μέλλον θα μπορεί να παρεμβαίνει αποτελεσματικότερα, όταν κράτη μέλη χωρίς δική τους ευθύνη περιέρχονται σε κρίση.
*πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των Γερμανικών Σοσιαλδημοκρατών του SPD
