του Παναγιώτη Λιαργκόβα*
Η γαλλογερμανική συμφωνία για ένα Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης είναι ένα πολύ σημαντικό και θετικό βήμα στην κατεύθυνση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Μπορεί το ποσό των 500 δισ. ευρώ να μην είναι ιδιαίτερα μεγάλο, ιδίως συγκρινόμενο με τα αντίστοιχα ποσά των τρισ. που δίνει η Ουάσινγκτον. Όμως, είναι ένα σημαντικό στοιχείο της νέας αρχιτεκτονικής της ευρωζώνης, για τρεις κυρίως λόγους.
Πρώτα πρώτα, γιατί τα κεφάλαια του Ταμείου θα δίδονται ως επιδοτήσεις και όχι ως δάνεια (όπως ζητούν οι Αυστριακοί), κάτι αντίστοιχο δηλαδή με αυτό που συμβαίνει στα προγράμματα ΕΣΠΑ.
Δεύτερον, γιατί η διαχείριση του Ταμείου θα γίνεται από την Κομισιόν, δηλαδή από έναν ευρωπαϊκό θεσμό, σε αντίθεση με τον ESM, που είναι διακρατικός θεσμός των χωρών της Ε.Ε. Οι πόροι του Ταμείου θα αποτελούν μέρος του προϋπολογισμού της Ε.Ε. που ελέγχεται από το Ευρωκοινοβούλιο. Μετατοπίζεται δηλαδή η διαχείριση και ο έλεγχος των πόρων ενίσχυσης σε ευρωπαϊκά όργανα, όπως ήταν το ζητούμενο ετών.
Τρίτον, γιατί η κατανομή των πόρων του Ταμείου δεν θα είναι ισόποση ή απολύτως ανάλογη της ποσόστωσης με την οποία συμμετέχει η κάθε χώρα στον προϋπολογισμό, αλλά αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων και αντικειμενικών στοιχείων και εκτιμήσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Για την Ελλάδα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθότι η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το μέγεθος της ύφεσης στην Ελλάδα το 2020 θα είναι αρκετά μεγαλύτερο σε σύγκριση με το αντίστοιχο μέγεθος άλλων χωρών και θα διαμορφωθεί στο 9,7%. Η εκτίμηση αυτή θα δίνει πολιτικό πλεονέκτημα στη χώρα μας να διεκδικήσει περισσότερους πόρους από το Ταμείο.
Συναφώς, αυτό που έχει σημασία είναι η έγκαιρη προετοιμασία της χώρας. Η πανδημία προσφέρει μια χρυσή ευκαιρία να διαμορφώσει η Ελλάδα ένα συνολικό recovery plan δεκαετίας (2020- 2030) όπου θα εντάξει μέσα σε αυτό όλα τα Αναπτυξιακά Προγράμματα, ανεξάρτητα από την πηγή χρηματοδότησής τους (ΕΣΠΑ, Εθνικό ΠΔΕ, ΣΔΙΤ, Ταμείο Ανάκαμψης. Ίδιοι πόροι των ΟΤΑ κτλ.), υπό τον συντονισμό μιας υπερκείμενης Αρχής (πχ Προεδρία της Κυβέρνησης ή το υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων) με ένα ενιαίο λειτουργικό σύστημα.
*πρόεδρος του ΚΕΠΕ, καθηγητής
