Edition: International | Greek
MENU

Αρχική » Οικονομία

Τα οικονομικά της επόμενης ημέρας: Μια ιστορική ευκαιρία

Η κρίση της τελευταίας δεκαετίας μας κληροδότησε μια σειρά από σημαντικά προβλήματα. Σε συνδυασμό με το αντιπαραγωγικό, καταναλωτικό κρατικο- κεντρικό πρότυπο ανάπτυξης, διαμορφώθησαν σοβαρές διαρθρωτικές στρεβλώσεις στην ελληνική οικονομία, που ακόμα και σήμερα κρατούν τη χώρα δέσμια σε χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, παραγωγικότητας και ευημερίας

Από: EBR - Δημοσίευση: Δευτέρα, 15 Ιουνίου 2020

Η πανδημία δημιουργεί νέα, δυσμενέστερα οικονομικά και δημοσιονομικά δεδομένα διεθνώς και προκαλεί σειρά σημαντικών διαρθρωτικών αλλαγών στην παγκόσμια οικονομία.
Η πανδημία δημιουργεί νέα, δυσμενέστερα οικονομικά και δημοσιονομικά δεδομένα διεθνώς και προκαλεί σειρά σημαντικών διαρθρωτικών αλλαγών στην παγκόσμια οικονομία.

του Νίκου Καραμούζη*

Η κρίση της τελευταίας δεκαετίας μας κληροδότησε μια σειρά από σημαντικά προβλήματα. Σε συνδυασμό με το αντιπαραγωγικό, καταναλωτικό κρατικο- κεντρικό πρότυπο ανάπτυξης, διαμορφώθησαν σοβαρές διαρθρωτικές στρεβλώσεις στην ελληνική οικονομία, που ακόμα και σήμερα κρατούν τη χώρα δέσμια σε χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, παραγωγικότητας και ευημερίας. Σημαντικά εμπόδια για την αναπτυξιακή ανάταξη αποτελούν:

-Το υψηλότερο ποσοστό στην ευρωζώνη ως προς το ΑΕΠ δημοσίου χρέους, που θα προσεγγίσει το 200% στο τέλος του 2020, και ιδιωτικής κατανάλωσης, κοντά στο 70%.

-Το χαμηλότερο ποσοστό στην ευρωζώνη ως προς το ΑΕΠ των συνολικών και ιδιωτικών επενδύσεων, κοντά στο 11%, και της εθνικής αποταμίευσης, κοντά στο 10%.

-Οι χειρότερες επιδόσεις στην ευρωζώνη όσον αφορά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPEs), κοντά στο 40% του συνόλου, το κόστος τραπεζικού δανεισμού επιχειρήσεων και νοικοκυριών και το ποσοστό ανεργίας (21% στο τέλος του 2020).

-Σε σύγκριση με την ευρωζώνη, έχουμε από τους υψηλότερους φορολογικούς και ασφαλιστικούς συντελεστές, τους χαμηλότερους δείκτες παραγωγικότητας εργασίας, περιορισμένο βαθμό ανταγωνισμού στις αγορές, αναποτελεσματική δημόσια διοίκηση, σοβαρά δομικά ζητήματα στον ενεργειακό τομέα, χαμηλό βαθμό αξιοπιστίας των θεσμών και ξεπερασμένο παραγωγικό πρότυπο, με μεγάλη εξάρτηση από τις μη εμπορεύσιμες υπηρεσίες, την κατανάλωση και το εγχώριο εμπόριο.

Η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας απαιτεί αναμφίβολα την αξιοποίηση όλων των μέσων και πόρων οικονομικής πολιτικής και την υλοποίηση ρηξικέλευθων μεταρρυθμίσεων και αναγκαίών παραγωγικών μετασχηματισμών, καθώς και ισχυρή πολιτική βούληση, ώστε να παρακαμφθούν όλα όσα επί δεκαετίες αποτέλεσαν τροχοπέδη σε κάθε προσπάθεια αξιοποίησης των συγκριτικών μας πλεονεκτημάτων που προσφέρει «το καλύτερο οικόπεδο στη Γη», όπως:

1)το φυσικό περιβάλλον και η μεγάλη πολιτική και ιστορική κληρονομιά, 2)το ποιοτικό και εκπαιδευμένο εργατικό δυναμικό, 3)το επιχειρηματικό πνεύμα, η προσαρμοστικότητα, η εξωστρέφεια και η ευελιξία του ελληνικού επιχειρείν, 4)η ισχύς μας στη διεθνή ναυτιλία, 5)η διαμόρφωση ποιοτικού τουριστικού προϊόντος, 6)η αναβάθμιση των κοινωνικών, ψηφιακών και οικονομικών υποδομών, 7) η ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, 8)το σταθερό πολιτικό περιβάλλον και η συμμετοχή μας σε όλους τους διεθνείς πολυεθνικούς οργανισμούς, 9)η συναλλαγματική και νομισματική σταθερότητα από την ένταξή μας στην ευρωζώνη, 10)το συγκριτικό πλεονέκτημα στο διεθνές διακομιστικό εμπόριο, στα τρόφιμα, φάρμακα, αλιεία, αγροτικά προϊόντα, ελαφρά βιομηχανία και σύγχρονες διεθνώς εμπορεύσιμες υπηρεσίες, 11)ο αναξιοποίητος ορυκτός πλούτος, 12)οι χαμηλές συγκριτικά τιμές των παραγωγικών περιουσιακών στοιχείων και της ακίνητης περιουσίας, 13)η σημαντική αναξιοποίητη δημόσια περιουσία και 14)η απρόσκοπτη πρόσβαση στις διεθνείς κεφαλαιαγορές.

Η πρόσφατη υγειονομική κρίση ανέτρεψε τη σταθερά βελτιούμενη πορεία των οικονομικών συνθηκών, καθώς και τον κυβερνητικό προγραμματισμό, παρότι η κυβέρνηση αντέδρασε έγκαιρα και αποτελεσματικά στην υγειονομική κρίση.

Η πανδημία δημιουργεί νέα, δυσμενέστερα οικονομικά και δημοσιονομικά δεδομένα διεθνώς και προκαλεί σειρά σημαντικών διαρθρωτικών αλλαγών στην παγκόσμια οικονομία. Εκτιμάται πχ ότι ο οικονομικός και ρυθμιστικός ρόλος του κράτους θα αναβαθμιστεί και θα αυξηθούν οι δημόσιες επενδύσεις, ενώ η παγκόσμια οικονομία θα υποχωρήσει, θα ενισχυθούν οι τοπικές παραγωγικές δυνατότητες, θα μειωθεί η ελεύθερη διασυνοριακή κίνηση παραγωγικών συντελεστών, η τηλεργασία και η τηλεκπαίδευση θα αυξηθούν γεωμετρικά, όπως και οι καταναλωτικές υπηρεσίες με ηλεκτρονικά μέσα, ανατρέποντας τα παραγωγικά και κοινωνικά δεδομένα δεκαετιών.

Παράλληλα, εξελίσσονται διεθνώς σημαντικές διαταρακτικές αλλαγές, κυρίως η επανάσταση στην ψηφιακή και ρομποτική τεχνολογία, το Internet of Things, το B2B και B2C και η τεχνητή νοημοσύνη, οι αναγκαίες πολιτικές αντιμετώπισης των δυσμενών κλιματικών και περιβαλλοντικών αλλαγών, η όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, του λαϊκισμού και του εθνικισμού που αμφισβητούν τις παραδοσιακές διεθνείς σχέσεις και συμφωνίες.

Στο πλαίσιο αυτό, κεντρικός εθνικός μας στόχος πρέπει να είναι η υιοθέτηση ενός νέου παραγωγικού προτύπου, μετατρέποντας τώρα την απειλή σε ευκαιρία, τη στασιμότητα σε δυναμική ανάπτυξη.

Το αναποτελεσματικό σήμερα μοντέλο ανάπτυξης, που στηρίζεται κυρίως στην κατανάλωση και στις δημόσιες δαπάνες, είναι επιτακτική ανάγκη να αντικατασταθεί με ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης από 9 κρίσιμους δυναμικούς πυλώνες ανάπτυξης: τις εγχώριες, ξένες και δημόσιες επενδύσεις, την οικονομική εξωστρέφεια, την πράσινη οικονομία και τον ενεργειακό μετασχηματισμό, την εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος, την επιλεκτική υποκατάσταση εισαγωγών (πχ εισάγουμε σήμερα 300 εκατ. ευρώ φρέσκιας ντομάτας), τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό της οικονομίας και της δημόσιας διοίκησης με επανακατάρτιση του εργατικού δυναμικού, τις βαθιές μεταρρυθμίσεις σε Υγεία, Παιδεία, Δικαιοσύνη, δημόσια διοίκηση και το επιχειρηματικό πλαίσιο, την αναβάθμιση του ρόλου της ναυτιλίας, με μετατροπή του Πειραιά σε σημαντικό παγκόσμιο ναυτιλιακό κέντρο και της Ελλάδας σε κέντρο εγκατάστασης ξένων επιχειρήσεων και ελκυστικής κατοικίας ξένων επιχειρήσεων και πολιτών, τη σοβαρή αναβάθμιση της βιομηχανίας, της αγροτικής παραγωγής, της τεχνολογικής οικονομίας και των διεθνών εμπορεύσιμων υπηρεσιών και τη δημιουργία μεγαλύτερων και ισχυρότερων εξωστρεφών επιχειρήσεων με ενισχυμένους κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης.

Αυτή η νέα οικονομία προϋποθέτει τόλμη, σημαντικές μεταρρυθμίσεις, σχέδιο προτεραιοτήτων, χρονοδιάγραμμα, τεχνοκρατική επάρκεια, κλαδικές και τομεακές πολιτικές, επιμερισμό ευθυνών και αυστηρή εποπτεία και παρακολούθηση.

Μας βοηθά το τρέχον ευνοϊκό νομισματικό περιβάλλον στην Ευρώπη με υψηλή ρευστότητα, ιστορικά χαμηλά επιτόκια δανεισμού και ελεγχόμενο, μέσω παρεμβάσεων, χαμηλό κόστος δανεισμού του Δημοσίου.

Επιπροσθέτως, η κυβέρνηση διαθέτει και μπορεί να αξιοποιήσει αποτελεσματικά το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης, New Generation EU, και τα σημαντικά ποσά που σχεδιάζεται να διατεθούν στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια (ενδεικτικά 22,5 δις ευρώ σε επιχορηγήσεις και 10 δις ευρώ σε δάνεια) και το νέο εγκεκριμένο ΕΣΠΑ 2021- 2027, ύψους περίπου 20 δις ευρώ. Τα «θηριώδη» αυτά ποσά αν κατευθυνθούν σε παραγωγικές επενδύσεις, με ένα συντηρητικό πολλαπλασιαστή εισοδήματος, πχ 2, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν έως και 100 δις ευρώ νέου ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια, μετασχηματίζοντας ουσιαστικά την οικονομία και τις συνθήκες απασχόλησης και ευημερίας.

Χρειάζεται επίσης ένα τολμηρό άλμα από την κυβέρνηση για να υπερβεί τη γραφειοκρατία, επιλέγοντας ταχύτερες και αντισυμβατικές, αλλά διάφανες διαδικασίες αποφάσεων, όπως συνέβη πχ με τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Επιπροσθέτως των παραπάνω πρωτοβουλιών, τα εργαλεία πολιτικής που προσφέρονται για την υλοποίηση του φιλόδοξου αναπτυξιακού σχεδίου είναι τα ακόλουθα:

-Ένα μακροχρόνιο σχέδιο σημαντικών δημοσίων επενδύσεων και συνεπενδύσεων με τον ιδιωτικό τομέα (ΣΔΙΤ) στις οικονομικές και κοινωνικές υποδομές και στην ψηφιακή αναβάθμιση.

-Ένα ελκυστικό πλαίσιο για την επίτευξη ενός επενδυτικού σοκ δεκάδων δις ευρώ, με προσέλκυση ιδιωτικών και ξένων επενδύσεων, που θα ξεπερνούν συνολικά το 20% του ΑΕΠ ετησίως τα επόμενα χρόνια.

-Η επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων και η αναπτυξιακή αξιοποίηση της μεγάλης δημόσιας περιουσίας.

-Η προώθηση τολμηρών μεταρρυθμίσεων στη δημόσια διοίκηση.

-Η αξιοποίηση του ευρωπαϊκού προγράμματος SURE, των αναπτυξιακών νόμων και των χρηματοδοτικών προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Αναπτύξεως.

-Ένα νέο αναπτυξιακό μείγμα δημοσιονομικής πολιτικής, που θα συμπεριλαμβάνει χαμηλότερους στόχους πλεονασμάτων, τη μείωση των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, μεγαλύτερες δημόσιες επενδύσεις και εξορθολογισμό δημοσίων δαπανών, διατηρώντας τη δημοσιονομική σταθερότητα και την πρόσβαση στις αγορές.

-Η ανάληψη μέτρων ενίσχυσης της αξιοπιστίας μας, με μετρήσιμο όφελος στο κόστος δανεισμού και στην προσέλκυση επενδύσεων.

-Η ενίσχυση του εγχωρίου υγιούς ανταγωνισμού, της σταθερότητας πολιτικής, θεσμών και κανόνων, και η διαμόρφωση πλέγματος κοινωνικής προστασίας, ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή που αποτελεί ισχυρό επενδυτικό και αναπτυξιακό στοιχείο στις σύγχρονες δημοκρατίες.

-Η υλοποίηση διαρθρωτικών πολιτικών που οδηγούν σε χαμηλότερο κόστος δανεισμού και ενέργειας.

Σήμερα υπάρχουν οι προϋποθέσεις, οι πόροι και η ευκαιρία να αλλάξουμε τη χώρα. Χρειαζόμαστε την πολιτική βούληση να αλλάξουμε οριστικά τη μορφολογία, την πορεία και τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Ο μεγάλες ευκαιρίες στη ζωή, στην οικονομία και στην πολιτική πορεία μιας χώρας και μιας ηγεσίας δεν είναι ένας κλειστός κύκλος γύρω τους. Είναι ένα τρένο που θα περάσει μπροστά μας. Ή θα επιβιβαστούμε ή θα το χάσουμε οριστικά. Αν και τώρα μείνουμε στο σταθμό περιμένοντας την επόμενη ευκαιρία, ίσως να μην ξανάρθει ποτέ...

*Chairman Grant Thornton, Greece& SMERemediumCap

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Γνώμη

O Κυριάκος Mητσοτάκης και η πρόκληση της ιστορίας

Athanase PapandropoulosΑπό: Athanase Papandropoulos

Γόνος μιας ιστορικής κρητικής οικογένειας, ο σημερινός πρωθυπουργός, έχει πίσω του μιa πολύ βαρειά παράδοση, που είναι υποχρεωμένος να συνεχίσει, με ουσιαστικό μεταρρυθμιστικό έργο

Ηλεκτρονική Έκδοση Τρέχοντος Τεύχους: 01/2020 2020

Περιοδικό

Τρέχον Τεύχος

01/2020 2020

Δείτε τα παλαιά τεύχη
Συνδρομή
Διαφημιστείτε
Ηλεκτρονική Έκδοση

Ευρώπη

Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης προϋπόθεση για την ανάκαμψη

Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης προϋπόθεση για την ανάκαμψη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τις αναθεωρημένες εκτιμήσεις της για το ΑΕΠ της Ε.Ε.Η ύφεση στην ευρωζώνη το 2020 εκτιμάται ότι θα φτάσει στο 8,7%

Οικονομία

Κομισιόν: Εγκρίθηκαν μέτρα στήριξης 1,14 δισ. ευρώ για την Ελλάδα

Κομισιόν: Εγκρίθηκαν μέτρα στήριξης 1,14 δισ. ευρώ για την Ελλάδα

Τροποποιήσεις προγραμμάτων ύψους 1,14 δισ. ευρώ -από τα οποία αναμένεται να επωφεληθούν γύρω στις 90.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις για να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις από την κρίση του κορωνοϊού- ενέκρινε για την Ελλάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

EURACTIV.com - Feeds

All contents © Copyright EMG Strategic Consulting Ltd. 1997-2020. All Rights Reserved   |   Αρχική Σελίδα  |   Disclaimer  |   Website by Theratron