του Ηρακλή Μήλλα*
Η αισιόδοξη σκέψη είναι ότι θα επιζήσει ως οικοδόμημα και με τα ψηφιδωτά της άθικτα, όσα έφθασαν ως εδώ. Μπορεί να τα σκεπάσουν με πανιά ή να τα συσκοτίσουν με ειδικές ακτίνες αλλά θα επιβιώσουν, αν και με κάποιο «καημό στα μάτια της Ρωμιοσύνης». Και όταν ο Ερντογάν θα έχει ξεχαστεί μετά από χρόνια αυτή, όπως και αν θα την αποκαλούν τότε, θα υπάρχει.
Η σουρεαλιστική σκέψη αφορά την αναμενόμενη χρήση της παλιάς εκκλησίας. Οι πιστοί θα προσεύχονται και οι τουρίστες θα περιμένουν με τα παπούτσια τους στο ένα χέρι, στο άλλο η φωτογραφική μηχανή, για να εμφανιστολύν οι εικόνες των αγίων και των αυτοκρατόρων. Θα είναι το μοναδικό τζαμί στον κόσμο που θα έχει εικόνες! Έστω και αν αυτές πέντε φορές την ημέρα θα χάνονται και θα εξαφανίζονται. Θα είναι το επαναλαμβανόμενο τεχνολογικό θαύμα του ιερού χώρου.
Η ανησυχιτική σκέψη αφορά το άμεσο μέλλον. Υπάρχει ο κίνδυνος της εξαγωγής του ιού του εθνικισμού. Δεν θα πρέπει να ακολουθήσουν και άλλες χώρες την υστερία που εκδηλώνεται στην Τουρκία με εθνικές σημαίες. Εθνικισμός που εκφράζεται με θρησκευτικό φανατισμό και ιερά σύμβολα. Αυτό δεν είναι μόνο ο εκφυλισμός της θρησκείας αλλά και ένα σημάδι της απόλυτης επικράτησης του εθνικισμού. Μάσκα εμείς!
Μια παρήγορη σκέψη είναι ότι ο Ερντογάν έκανε χρήση ενός από τα τελευταία του ατού. Πύρρεια νίκη που λένε. Αν δεν σταματήσει και με αυτήν την κίνηση στον κατήφορο, τον οικονομικό και ειδικά το δημοσκοπικό, η Αγία Σοφία μπορεί να του θυμίζει την αρχή του τέλους. Μπορεί και οι φίλιες δυνάμεις να δουν ότι ο Ερντογάν τελικά δεν είναι ένας σκληρός διαπραγματευτής που παίζει ένα παιχνίδι βάσει ενός σχεδίου, αλλά ένας πανικόβλητος και άρα επικίνδυνος ηγέτης που κάνει σπασμωδικές κινήσεις.
Πολιτικά σκεπτόμενοι βλέπουμε ότι μαζί με το μουσείο χάσαμε και την Τουρκία που ξέραμε. Ακόμα και ο «κοσμικός» Ιμάμογλου δήλωσε ότι βαθιά μέσα του ήδη πάντα έβλεπε την Αγία Σοφία ως τζαμί. Υποτίθεται ότι είναι κεμαλιστής! Σύσσωμη η κοινωνία, κοινή γνώμη και πολιτικοί, επικροτούν τη στροφή προς τα πίσω. Ο αυτοεξόριστος δημοσιογράφος Τζαν Ντουντάρ, εκφραστής της άποψης μιας μειονότητας φιλελεύθερων και των Κούρδων, είπε ότι η αντιπολίτευση ακολουθεί τον Ερντογάν στον δρόμο προς το νέο τζαμί.
Μπορεί όλη η αναταραχή να έχει σχέση με τις πρόωρες βουλευτικές και προεδρικές εκλογές που είναι αναγκαίες για τον Ερντογάν. Δεν επιτρέπεται να επανεκλεγεί για τρίτη θητεία εκτός αν μεσολαβήσουν πρόωρες εκλογές, σύμφωνα με το σύνταγμα της Τουρκίας (άρθρα 101, 116, που ο ίδιος έφτιαξε). Και έτσι το μέλλον της Τουρκίας όπως και της Αγίας Σοφίας, τουλάχιστον για αρκετά χρόνια φαίνεται ότι θα μοιάζει με το παρελθόν, αρκετές δεκαετίες πίσω.
*διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης
