του Κώστα Γιαννακίδη
Ο οίκος Fitch δεν συγκινήθηκε από την έκπληξη του Ερντογάν προς τους συμπατριώτες του. Οι χαρτογιακάδες δεν κούνησαν ούτε βλέφαρο ακούγοντας για το τεράστιο κοίτασμα φυσικού αερίου που ανακάλυψαν οι Τούρκοι στη Μαύρη Θάλασσα. Υποβάθμισαν την τουρκική οικονομία, διατηρώντας, πάντως, την πιστοληπτική της ικανότητα σε επίπεδα αντίστοιχα της ελληνικής. Αύριο ο Ερντογάν μπορεί να ανακοινώσει ότι ανακάλυψε τη σπηλιά του Αλαντίν (μαζί με το λυχνάρι) κάπου στο Αραράτ. Δεν πρόκειται να σταματήσει την κατακρήμνιση της τουρκικής λίρας. Μόνο τα δύο τελευταία χρόνια, η Τουρκία έχει διαθέσει περί τα 100 δισ. δολάρια για να στηρίξει την ισοτιμία της λίρας. Και πόσα ακόμα να της δώσει το Κατάρ;
Συμφωνούμε ότι ένα κομμάτι των διπλωματικών και επιχειρησιακών λεονταρισμών του Ερντογάν χρησιμοποιείται για να ταϊστούν, με πατριωτισμό, πεινασμένα στόματα. Ας υποθέσουμε, όμως, ότι η κατάσταση ωθείται στα άκρα. Ένα «ατύχημα» στο Αιγαίο προκαλεί θερμό επεισόδιο και η αλυσιδωτή αντίδραση οδηγεί σε μία κρίση διαρκείας. Οι Τούρκοι θα ψάχνουν την ισοτιμία της λίρας τους σε βάθη υφαλοκρηπίδας. Το ευρώ, όμως, ούτε που πρόκειται να κουνήσει από τη θέση του. Η λίρα υποτιμήθηκε κατά 22% μέσα σε οκτώ μήνες. Και μέσα σε τρία χρόνια το τουρκικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 10%. Τα τουρκικά δάνεια σε ξένο συνάλλαγμα ανέρχονται στο 37% του συνολικού χρέους. Μπορεί στην Τουρκία να φτιάχνουν φέσια, αλλά αν συνεχιστεί η πτώση της λίρας, το φέσι που θα φτιάξουν θα τους σκεπάσει και τους ίδιους.
Αν δείξουν δόντια στο Αιγαίο, αν βγάλουν νύχια, θα ματώσουν στα μαρμαρένια αλώνια των αγορών. Μία κρίση διαρκείας με την Ελλάδα θα οδηγήσει την τουρκική λίρα σε τέτοια επίπεδα που θα είναι ελκυστική μόνο ως ταπετσαρία. Και ένα πρωινό θα δουν τη γνωστή μας κυρία Βελκουλέσκου του ΔΝΤ στην πόρτα τους. Είναι αυτονόητο ότι η κατάρρευση της τουρκικής οικονομίας θα πλήξει ζωτικά γερμανικά συμφέροντα, αν και τα απόνερα του ναυαγίου θα ταλαιπωρήσουν και την Ελλάδα. Σε αυτήν την αντιπαράθεση, λοιπόν, στο Αιγαίο, η Ελλάδα προσέρχεται με ένα όπλο που συνήθως δεν αξιολογούμε, καθώς εστιάζουμε στους αμυντικούς συσχετισμούς των δυνάμεων. Προσέρχεται με το ευρώ. Το οικονομικό κόστος μίας κρίσης ενδεχομένως να είναι μεγάλο και για την Ελλάδα. Για την Τουρκία, όμως, θα είναι καταστροφικό καθώς το νόμισμά της είναι ευάλωτο.
Ε, τώρα αναπόφευκτα προβάλλει ο πειρασμός της επιστροφής πέντε χρόνια πίσω στο παρελθόν, τότε που οι επαναστατημένοι αντισυστημικοί έκαναν σχέδια με τις ονειρώξεις τους για έξοδο από ευρωπαϊκό νόμισμα. Φανταστείτε να είχαμε φύγει, να ήμασταν τώρα εκτός ευρώ, ένα failed state, οδοντογλυφίδα στο στόμα του Ερντογάν. Χωρίς ισχυρό νόμισμα και χωρίς εταίρους από την ευρωπαϊκή οικογένεια. Κλείστε τα μάτια και δείτε τον εφιάλτη. Μην τους ζητάτε λογαριασμό, αφήστε τους ήσυχους. Τώρα δίνουν τον αγώνα τους εναντίον της μάσκας.
*πρώτη δημοσίευση: www.protagon.gr
