του Γιώργου Λιάλιου
Κι όμως, η Ευρώπη εξακολουθεί σήμερα να χάνει πολύτιμα οικοσυστήματα και είδη. Παρά την προσπάθεια που έχει καταβληθεί την τελευταία 20ετία, η απώλεια της βιοποικιλότητας δεν έχει ακόμα ανασχεθεί. Στην Ελλάδα, σε μεγαλύτερο κίνδυνο παραμένουν τα παράκτια και αμμοθινικά οικοσυστήματα, που δέχονται μεγάλες πιέσεις από την τουριστική και οικιστική ανάπτυξη.
Την απογοητευτική εικόνα για τις περιβαλλοντικές επιδόσεις ολόκληρης της Ε.Ε. δίνει η έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος «Η κατάσταση της φύσης στην Ευρώπη». Η έκθεση συντάσσεται κάθε έξι χρόνια με βάση τα στοιχεία που αποστέλλουν τα κράτη-μέλη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή – η τελευταία έκθεση αφορά την περίοδο 2013-2018 και περιλαμβάνει 2.000 είδη και οικοτόπους της Γηραιάς Ηπείρου.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η πλειονότητα των προστατευόμενων ειδών και οικοτόπων στην Ε.Ε. παρουσιάζει ανεπαρκή ή κακή κατάσταση, ενώ μέρος αυτών εμφανίζει τάσεις επιδείνωσης. Τα πουλιά που συνδέονται στενά με τη γεωργία εξακολουθούν να μειώνονται, ενώ τα ψάρια γλυκού νερού παρουσιάζουν το υψηλότερο ποσοστό κακής κατάστασης διατήρησης (38%), κυρίως λόγω αλλαγών στα υδατικά συστήματα και στις εγκαταστάσεις ροής νερού και υδροηλεκτρικής ενέργειας. Μόνον το 15% των οικοτόπων βρίσκεται σε καλή κατάσταση, ενώ το 81% σε ανεπαρκή ή κακή κατάσταση. Κύριες αιτίες της επιδείνωσης της κατάστασης στην Ε.Ε. είναι η εντατική γεωργία, η αστικοποίηση, η μη βιώσιμη δασοκομία και οι αλλαγές στους οικοτόπους γλυκών υδάτων.
Οσον αφορά την Ελλάδα, τα τελευταία στοιχεία (εκθέσεις αναφοράς) για είδη και οικοτόπους εστάλησαν το 2015, ένα έτος μετά τη λήξη της προθεσμίας. Οπως προκύπτει, περίπου το ένα τρίτο των παράκτιων οικοσυστημάτων (28,98%) βρίσκεται σε κακή κατάσταση, ενώ η πολιτεία… δεν έχει εικόνα για το 36%.
Σημαντικό είναι και το ποσοστό των αμμοθινικών οικοσυστημάτων για το οποίο η πολιτεία δεν έχει επαρκή στοιχεία (37%), με το 55% της συγκεκριμένης κατηγορίας οικοτόπων να βρίσκεται σε καλή κατάσταση, ενώ το 7,7% σε κακή.
Γενικώς σε καλύτερη κατάσταση από τα παράκτια οικοσυστήματα βρίσκονται στη χώρα μας τα δάση και οι χορτολιβαδικές εκτάσεις. Πάντως γενικά το ποσοστό των προστατευόμενων οικοτόπων των οποίων η κατάσταση αξιολογείται θετικά έχει μειωθεί από το 61% στο 48% με ταυτόχρονη αύξηση εκείνων που είναι σε κακή κατάσταση από το 31% σε 41%.
«Δυστυχώς εξακολουθούμε να χάνουμε τη φύση μας», ανέφερε κατά την παρουσίαση της έκθεσης ο Μάικλ Ο’ Μπράιαν, στέλεχος της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Τα τελευταία χρόνια είχαμε αρκετές επιτυχίες, κυρίως όπου επενδύσαμε μέσω προγραμμάτων Life ή κοινών αγρο-περιβαλλοντικών προγραμμάτων. Η κλίμακα όμως των επιτυχιών αυτών είναι μικρή. Γι’ αυτό και έχει τεράστια σημασία να θέσουμε αυστηρότερους όρους στη νέα στρατηγική για τη βιοποικιλότητα έως το 2030».
*πρώτη δημοσίευση: www.kathimerini.gr
