του Ιωακείμ Γρυσπολάκη*
Διάβασα με ενδιαφέρον άρθρο του Χρήστου Γιανναρά στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 10/1/2021. Συμφωνώ με την αγωνία, την οποία εκφράζει για την έλλειψη παροχής γενικής μόρφωσης και ανάπτυξης κριτικής σκέψης, που χαρακτηρίζει την υποχρεωτική εκπαίδευση στη χώρα μας. Όπως συμφωνώ με την έλλειψη σεβασμού της δημόσιας περιουσίας, που χαρακτηρίζει πολλά Ελληνόπουλα (όχι την πλειονότητα, όπως ισχυρίζεται).
Διαφωνώ, όμως, με τη στηλίτευση εκείνων, που θέλουν την εκπαίδευση να ετοιμάζει ξυλουργούς, υδραυλικούς και τεχνίτες μετάλλων, δηλαδή χρήσιμων τεχνητών για την αγορά.
Σήμερα, η νεολαία μας χαρακτηρίζεται τόσο από έλλειψη γενικής παιδείας και κριτικής σκέψης όσο και από καταρτισμένους τεχνίτες σε χρήσιμα επαγγέλματα για τη λειτουργία της οικονομίας. Όπως επισημαίνουν κατ’ επανάληψη οι εκθέσεις του ΟΟΣΑ (OECD Indicators: Education at a Glance), η Ελλάδα είναι πρώτη σε Γενική Παιδεία και προτελευταία σε Τεχνική Εκπαίδευση, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν εξειδικευμένα στελέχη σε παραδοσιακές και νέες τεχνολογίες.
Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Η υποχρεωτική εκπαίδευση (εξαετές Δημοτικό και τριετές Γυμνάσιο) οφείλει να παρέχει στους μαθητές γενική εκπαίδευση, δηλαδή γνώση της Ελληνικής Γραμματείας και της γλώσσας μας, βασικές γνώσεις σε μαθηματικά, φυσικές επιστήμες, ιστορία, γεωγραφία και πρωτίστως ανάπτυξη της κριτικής σκέψης στους νέους. Πρέπει να διδάσκει στους μαθητές την αλληλεγγύη, τη φροντίδα για το περιβάλλον, τη δημιουργικότητα και τον σεβασμό προς τον δημόσιο χώρο. Πρέπει να αποδίδει στην Κοινωνία σκεπτόμενους πολίτες.
Προϋπόθεση για όλα αυτά είναι η εκμάθηση και η πολύ καλή χρήση της γλώσσας. Όπως έλεγα στους φοιτητές μου, «σκέφτομαι σημαίνει συνομιλώ με τον εαυτό μου. Και εάν δεν γνωρίζω πολύ καλά τη γλώσσα μου, αδυνατώ να του θέσω ερωτήματα και επιχειρήματα και στη συνέχεια να απαντήσω πάλι με επιχειρήματα σε αυτόν». Η έλλειψη καλής γνώσης της γλώσσας, της ιστορίας και των βάσεων των επιστημών είναι αυτή, που οδηγεί τον νέο άνθρωπο στην έλλειψη κριτικής σκέψης και στο υποσυνείδητο μίσος προς την Κοινωνία, που εκφράζεται τόσο με την καταστροφή του δημόσιου χώρου όσο και με την υποταγή σε κάθε δημαγωγό.
Ο τρόπος, με τον οποίο θα γίνει η επανάσταση στην εκπαίδευση, είναι θέμα των ειδικών. Αρκεί να υπάρχει πολιτική βούληση εκ μέρους της κυβέρνησης, της Βουλής και των κατεχόντων υπεύθυνες θέσεις στον κρατικό μηχανισμό. Οι αντιδράσεις θα είναι αναμενόμενες και βίαιες, όπως ήσαν το 1992, το 2007 και το 2011, όταν επιχειρήθηκαν μεγάλες μεταρρυθμίσεις (υπουργοί Παιδείας οι Γ. Σουφλιάς, Μ. Γιαννάκου, Α. Διαμαντοπούλου). Το πρόσφατο νομοσχέδιο, που κατέθεσε η υπουργός Παιδείας Ν. Κεραμέως, αποδεικνύει ότι και αυτή θα μπει στο στόχαστρο των οργανωμένων ομάδων, που ωφελούνται από την αναρχία που επικρατούσε έως τώρα στα πανεπιστήμια. Επιγραμματικά και μόνον θα πω ότι το πρόσφατο νομοσχέδιο αποτελεί μία μεταρρύθμιση, που δεν έχει ως αντικείμενο τα θέματα διοίκησης των πανεπιστημίων, την αξιολόγηση και την επανίδρυση της Τεχνολογικής Εκπαίδευσης, που παράλογα καταργήθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά περιλαμβάνει σημαντικές θετικές ρυθμίσεις. Μόνον επιβράβευση της αξίζει για τις ρυθμίσεις στην ελάχιστη βάση εισαγωγής στα πανεπιστήμια, στο παράλληλο μηχανογραφικό σε πανεπιστήμια και ΙΕΚ, στο ανώτατο χρονικό όριο φοίτησης στα πανεπιστήμια και στην Ομάδα Προστασίας, που θα υπάγεται στην Ελληνική Αστυνομία.
Επ’ αυτών, όμως, θα αναφερθώ εκτενέστερα με προσεχές άρθρο μου.
*πρώην πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης και μαθηματικός
