Edition: International | Greek
MENU

Αρχική » Ανάλυση

Προβλήματα Αποφάσεων και Διαδικασία Υποστήριξης

Η πολυκριτήρια υποστήριξη αποφάσεων είναι ένας κλάδος που έχει γνωρίσει τα τελευταία σαράντα χρόνια, σημαντική ανάπτυξη

Από: EBR - Δημοσίευση: Τρίτη, 30 Μαρτίου 2021

«Τα στοιχεία απάντησης που ο αποφασίζων αναμένει από τη διαδικασία υποστήριξης της απόφασης σχετίζονται γενικά με τις διάφορες ενέργειες (actions) που μπορεί να λάβουν υπόψη την προοπτική των επερχόμενων σημαντικών χρονικών στιγμών.»
«Τα στοιχεία απάντησης που ο αποφασίζων αναμένει από τη διαδικασία υποστήριξης της απόφασης σχετίζονται γενικά με τις διάφορες ενέργειες (actions) που μπορεί να λάβουν υπόψη την προοπτική των επερχόμενων σημαντικών χρονικών στιγμών.»

του Κωνσταντίνου Ζοπουνίδη*

Η πολυκριτήρια υποστήριξη αποφάσεων είναι ένας κλάδος που έχει γνωρίσει τα τελευταία σαράντα χρόνια, σημαντική ανάπτυξη. Μια ενθαρρυντική πτυχή αυτής της ανάπτυξης είναι ότι όλο και περισσότεροι ερευνητές συνειδητοποιούν την παρουσία πολλαπλών κριτηρίων σε πραγματικά προβλήματα μάνατζμεντ και αποφάσεων, όποια και αν είναι η φύση τους (βλ. Μ. Δούμπος, Κ. Ζοπουνίδης, Πολυκριτήρια Υποστήριξη Αποφάσεων σε Επιχειρήσεις και Οργανισμούς, Η Αναλυτική-Συνθετική Προσέγγιση, Εκδόσεις Αλέξανδρος ΙΚΕ, 2021).

Θεωρητικό πλαίσιο

Τα στοιχεία απάντησης που ο αποφασίζων αναμένει από τη διαδικασία υποστήριξης της απόφασης σχετίζονται γενικά με τις διάφορες ενέργειες (actions) που μπορεί να λάβουν υπόψη την προοπτική των επερχόμενων σημαντικών χρονικών στιγμών. Ανάλογα με τη φύση των προβλημάτων, αυτές οι ενέργειες μπορούν να παρουσιαστούν με διάφορους τρόπους:

- Επενδυτικά έργα,

- Αναπτυξιακά σχέδια,

- Σχέδια παραγωγής,

- Απαντήσεις σε πρόσκληση υποβολής προσφορών,

- Τοποθεσίες για ταφή απορριμμάτων,

- Αξιολόγηση ερευνητικών προτάσεων,
- Επιλογή μέσων μεταφοράς,

- Κλπ.

Σε πολλά πλαίσια που απαιτούν μια απόφαση, ακούγεται συχνά από υψηλά στελέχη να μιλούν για βέλτιστη λύση. Αξίζει να σημειώσουμε ότι όταν αναφερόμαστε σε ένα βέλτιστο, είναι απαραίτητο, να είμαστε σε θέση να μοντελοποιήσουμε την κατάσταση με τέτοιο τρόπο ώστε:

- Κάθε εναλλακτική λύση που εξετάζεται να είναι αποκλειστική από όλες τις άλλες,

- Το σύνολο των εξεταζόμενων εναλλακτικών λύσεων να είναι σταθερό για πάντα,

- Οι εναλλακτικές λύσεις να μπορούν να ταξινομηθούν ξεκάθαρα από τη χειρότερη στην καλύτερη.

Στη διαδικασία υποστήριξης αποφάσεων, σε πολλές περιπτώσεις είναι προτιμότερο να αναζητήσουμε, τουλάχιστον αρχικά, να διατυπωθεί το πρόβλημα με λιγότερο περιοριστικούς όρους. Από αυτήν την άποψη, θα πρέπει να εξεταστούν τέσσερις προβληματικές αναφοράς.

Προβληματική (Ρ.α) συνίσταται στη διατύπωση του προβλήματος από την άποψη της καλύτερης επιλογής, αλλά χωρίς να επιβάλλει τον εντοπισμό μιας βέλτιστης λύσης (η βελτιστοποίηση είναι μια ειδική περίπτωση).

Προβληματική (Ρ.β) αντιστοιχεί σε μια πρακτική ανάθεσης ή ταξινόμησης: αυτή της εξέτασης (ιατρικές εξετάσεις, σχολικές εξετάσεις, εξετάσεις για απόκτηση διπλώματος οδηγού, ... κλπ).

Προβληματική (Ρ.γ) προχωρά από μια άλλη προοπτική: αυτή του διαγωνισμού που οδηγεί σε μια κατάταξη (όχι απαραίτητα πλήρης). Για παράδειγμα, κατάταξη επενδυτικών έργων, επιχειρήσεων ανάλογα με τον πιστωτικό κίνδυνο, κρατών ανάλογα με την πιστοληπτική τους ικανότητα, τραπεζών ανάλογα με τις επιδόσεις τους, κλπ. (βλ. C. Zopounidis, A. Dimitras, multicriteria decision aid methods for the prediction of business failure, Springer, 1998, Μ. Δούμπος, Κ. Κοσμίδου, Κ. Ζοπουνίδης, Δ. Γιαννακάκη, Ανάλυση και εκτίμηση κινδύνου χώρας (country risk), Εκδόσεις Κλειδάριθμος, 2004).

Προβληματική (Ρ.δ) συνίσταται να διαφωτίσει την απόφαση με μια περιγραφή των εναλλακτικών και των συνεπειών τους. Στην προβληματική αυτή χρησιμοποιούνται και τεχνικές από την πολυδιάστατη στατιστική ανάλυση δεδομένων.

Σε σχέση με τις τέσσερις προβληματικές αναφοράς, αναπτύχθηκαν και διαφορετικές μέθοδοι για τη μοντελοποίηση προβλημάτων. Για παράδειγμα, για την προβληματική (Ρ.α) αναπτύχθηκαν οι ELECTRE I και IS, και για την προβληματική (Ρ.β), η ELECTRE TRI και UTADIS, για την προβληματική (Ρ.γ), η PROMETHEE I και II, ELECTRE II, III και IV, UTA, UTASTAR (βλ. Μ. Δούμπος, Κ. Ζοπουνίδης, 2021).

Σε επόμενο άρθρο, θα γίνει παρουσίαση μερικών εξ’ αυτών με εφαρμογές στο μάνατζμεντ, μάρκετινγκ και χρηματοοικονομικά.

*Ακαδημαϊκός, Βασιλική Ακαδημία Οικονομικών & Χρηματοοικονομικών, Βασιλική Ευρωπαϊκή Ακαδημία των Διδακτόρων, Πολυτεχνείο Κρήτης & Audencia Business School, France

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Γνώμη

Οι κρεμάλες του λαϊκισμού

Από: EBR

Ο καθηγητής Σύγχρονης Πολιτικής Ιστορίας Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος, γραμματέας Σύνταξης της «Νέας Εστίας», φέρνει σε δημόσιο διάλογο το πιο σοβαρό πρόβλημα των φιλελεύθερων δημοκρατικών καθεστώτων και των νέων εχθρών τους

Ηλεκτρονική Έκδοση Τρέχοντος Τεύχους: 01-02/2021 2021

Περιοδικό

Τρέχον Τεύχος

01-02/2021 2021

Δείτε τα παλαιά τεύχη
Συνδρομή
Διαφημιστείτε
Ηλεκτρονική Έκδοση

Ευρώπη

Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα: Το Συμβούλιο δεν έκανε πίσω

Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα: Το Συμβούλιο δεν έκανε πίσω

Το προηγούμενο βράδυ, οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου κατέληξαν σε μια προσωρινή πολιτική συμφωνία σχετικά με την νομοθεσία για τον στόχο μιας ουδέτερης κλιματικά Ε.Ε. έως το 2050

Οικονομία

Societe Generale: 10 ερωτήσεις για το Ταμείο Ανάκαμψης και το ελληνικό «μπόνους»

Societe Generale: 10 ερωτήσεις για το Ταμείο Ανάκαμψης και το ελληνικό «μπόνους»

Με δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή κοντά στο 1x, η ελληνική οικονομία είναι εκείνη στην οποία τα κεφάλαια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης θα πιάσουν περισσότερο «τόπο», δείχνει μελέτη της Societe Generale

EURACTIV.com - Feeds

All contents © Copyright EMG Strategic Consulting Ltd. 1997-2021. All Rights Reserved   |   Αρχική Σελίδα  |   Disclaimer  |   Website by Theratron