ΣΤΗΝ ΔΙΝΗ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΟ ΕΥΡΩ

του Καρολ Μάτλακ *

Ένα νέο εμπόδιο ορθώνεται μπροστά στις οικονομίες της ευρωζώνης που αγωνίζονται να ξανασταθούν στα πόδια τους. Είναι η ισχύς του ευρώ, το οποίο –έναντι του δολλαρίου– διαπραγματεύεται αυτή την εβδομάδα κοντά στο υψηλό 10 μηνών των 1,34 δολλαρίων, απειλώντας την ανταγωνιστικότητα των Ευρωπαίων εξαγωγέων.

«Επικίνδυνα υψηλή», ήταν ο χαρακτηρισμός του πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου κ. Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ για την συναλλαγματική ισοτιμία σε πρόσφατη ομιλία του.

Η άνοδος του ευρώ είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για την Γερμανία, όπου οι εξαγωγείς έχουν ήδη επιβαρυνθεί με την αύξηση του κόστους εργασίας. Στις 16 Ιανουαρίου, το Βερολίνο υποβάθμισε τις εκτιμήσεις του για την ανάπτυξη της χώρας το 2013 στο 0,4%, από 0,7% το προηγούμενο έτος. Η Γερμανία «υπήρξε ο πυλώνας της εμπιστοσύνης για την Ευρώπη», δήλωσε στο Bloomberg News ο Daniel Weston, επικεφαλής επενδύσεων της Aimed Capital Management με έδρα το Μόναχο. «Αν οι εξαγωγές της Γερμανίας αποδυναμώνονται, τότε η ανησυχία για την ευρωπαϊκή οικονομική ανάπτυξη παίρνει σοβαρές διαστάσεις».

Για την ώρα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει «στείλει σήμα» ότι δεν θα ενεργήσει για να αποδυναμώσει το νόμισμα. Ο Ewald Nowotny, μέλος του συμβουλίου της ΕΚΤ, δήλωσε σε δημοσιογράφους στην Βιέννη ότι η συναλλαγματική ισοτιμία «δεν αποτελεί μείζονα λόγο ανησυχίας». Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι δεν έχει ορίσει επίπεδο-στόχο για την συναλλαγματική ισοτιμία –άποψη που εκφράστηκε επίσης από το μέλος του συμβουλίου Peter Praet, ο οποίος δήλωσε σε συνέντευξη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα σε βελγική εφημερίδα ότι η ισοτιμία «είναι μία μεταβλητή που πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν, αλά όχι να γίνει αυτοσκοπός».

Παρόλα αυτά, οι οικονομολόγοι της Citigroup στο Λονδίνο προβλέπουν ότι η περαιτέρω ενίσχυση του ευρώ θα μπορούσε να ωθήσει την ΕΚΤ να «κάψει» το βασικό της επιτόκιο, που σήμερα βρίσκεται στο 0,75%, ακόμη και μέσα στο δεύτερο τρίμηνο του έτους. «Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί ανησυχούν ολοένα και περισσότερο για τον αντίκτυπο του ισχυρότερου ευρώ στην ήδη αδύναμη οικονομία της ευρωζώνης», γράφουν σε σημείωμά τους.

Οι ηγέτες της ζώνης του ευρώ δεν είναι οι μόνοι που ανησυχούν για τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Η Κεντρική Τράπεζα της Ιαπωνίας προέβη σε ενέργειες για την αποδυνάμωση του γεν τις τελευταίες εβδομάδες, προκαλώντας τις ανησυχίες των εμπορικών εταίρων, οι εξαγωγές των οποίων κινδυνεύουν να χάσουν την ανταγωνιστικότητά τους έναντι των ιαπωνικών. Ο διοικητής της Τράπεζας της Κορέας Kim Choong Soo προειδοποίησε στις 14 Ιανουαρίου ότι η εξασθένιση του γεν θα μπορούσε να προκαλέσει την αντίδραση της Κορέας. Στην Ευρώπη, η Ελβετία έχει μπλοκάρει την ανατίμηση του νομίσματός της έναντι του ευρώ και ο αναπληρωτής διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Νορβηγίας, Jan F.Qvigstad, δήλωσε στις 15 Ιανουαρίου ότι η ενίσχυση της νορβηγικής κορόνας, στο πλαίσιο του ρόλου της ως ασφαλούς καταφυγίου έναντι του ευρώ, θα μπορούσε να ωθήσει την Νορβηγία να μειώσει τα επιτόκιά της ακόμη και εντός του Μαρτίου.

Τέτοιου είδους δηλώσεις ώθησαν τον Alexei Ulyukayev, αναπληρωτή πρόεδρο της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, να προειδοποιήσει ότι ο κόσμος βρίσκεται στα πρόθυρα ενός «νομισματικού πολέμου», με την παράθεση των δεσμεύσεων μεγάλων βιομηχανικών χωρών να απέχουν από την «ανταγωνιστική υποτίμηση».

Και το ερώτημα είναι τί μπορεί να συμβεί αν, στον χορό αυτόν, μπουν και οι αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, οι οποίες ήδη έχουν αφήσει να διαφανεί ότι έχουν άσχημες προθέσεις.

* Επιστημονικός συνεργάτης στην γαλλική εφημερίδα Λε Μοντ