του Ηλία Καραβόλια
Στα ψιλά γράμματα των εφημερίδων και των δημοσιευμάτων στο internet είναι που περνάνε πάντα οι σοβαρές ειδήσεις. Διαβάζουμε: «Α τρίμηνο 2021: μείωση της απασχόλησης έως 11,4%, μείωση ωρών εργασίας έως 65,2%, πτώση των μισθών έως 58,3%»( τα στοιχεία είναι της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας)
Όμως καλύτερη «στατιστική» από αυτή που μέτρα το ανθρώπινο μάτι και το ένστικτο αυτοσυντήρησης μάλλον δεν έχει εφευρεθεί. Τα πράγματα δεν πάνε τόσο καλά όσο υποδεικνύουν οι φιέστες του Ταμείου Ανάκαμψης ( εταιρικών κερδών και όχι εισοδημάτων, ας είμαστε ειλικρινείς).
Χρειαζόμαστε απαραίτητα «διακυβέρνηση καινοτομίας», δηλαδή κατευθυνόμενους πόρους για δημιουργία νέων αγορών και κλάδων που θα ακολουθούν τα νέα σημαίνοντα (το digital και το green).
Δεν αρκεί να μιλάμε γενικά για ψηφιακό μετασχηματισμό και πράσινη ανάπτυξη. Χρειαζόμαστε εξειδικευμένες «αποστολές» του χρήματος, συγκεκριμένες ροές επιδοτήσεων και δανειακής στήριξης. Να ξεκινήσουμε με ενίσχυση των υφιστάμενων παραγωγικών δομών, με εκσυγχρονισμό των παραδοσιακών μέσων παραγωγής σε πρωτογενή τομέα (πχ. νέα θερμοκήπια με νέες τεχνολογίες. Η Ελλάδα εκτός από ξενοδοχεία, ήλιο, θάλασσα και άνεμο, έχει και εύφορη γη). Εκεί πάνω χρειάζεται καθοδηγούμενη διακυβέρνηση καινοτομίας. Και αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα εκσυγχρονισμού.
Ο επικαλούμενος ψηφιακός μετασχηματισμός πρέπει να συμπεριλαμβάνει την διαρκή ανανέωση της οικονομίας μέσω της «κατευθυνόμενης καινοτομίας». Τι εννοώ: δεν αρκεί να γεμίσουμε με data centers την Ελλάδα και με logistics των ξένων στρατηγικών επενδυτών αν πρώτα δεν εξασφαλίσουμε ότι θα παράγονται καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες με νέες θέσεις εργασίας και νέους καλούς μισθούς. Μείναμε περισσότερο πίσω στο ζήτημα «μισθός» (-2,5% από τον μέσο ευρωπαϊκό) παρά στο ζήτημα «ψηφιακός μετασχηματισμός». Και είμαστε η μοναδική χώρα της ΕΕ με σωρευτική μείωση μισθού από το 2010 μέχρι σήμερα.
Επιμένω για τον μισθό διότι με βάση αυτόν δανείζεται ο νέος για να πάρει σπίτι, με βάση αυτόν ψωνίζει αγαθά και υπηρεσίες: αυτό είναι το υπομόχλιο της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης. Χωρίς αυξημένη αγοραστική δύναμη το να ξερεις καλά το cloud computing και τα hi tech λογισμικά δεν έχει νόημα, παρά μόνο συμβάλλεις στο να γεννιέται αύξηση κερδών για τους κατόχους της τεχνολογικής καινοτομίας.
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις δεν θα μπορέσουν να έχουν αυξημένα εισοδήματα αν οι σταθεροί μισθοί στον ιδιωτικό τομέα συνεχίσουν να υποχωρούν.
Η φύση της εργασίας άλλαξε και η μείωση του χρόνου απασχόλησης σημαίνει και μείωση ωφέλιμου παραγωγικού χρόνου. Εδώ γεννιέται η μείζονα ψευδαίσθηση: δεν αντιλαμβανόμαστε ότι η μείωση του μόχθου συμβαδίζει με μείωση των εισοδημάτων. Μόνο στο ταμείο του καταστήματος βλέπουμε ότι τσιμπάνε οι τιμές ενώ δεν μας φθάνουν τα λεφτά…
