της Γεωργίας Ευαγγελίας Καραγιάννη
Μεταξύ των διαφόρων στυλ (τρόπων) ηγεσίας, όπως αυτά μπορούν να εντοπιστούν στη διεθνή βιβλιογραφία, καθένας μπορεί να αναγνωρίσει στοιχεία του εαυτού του που καθορίζουν και χαρακτηρίζουν τη συμπεριφορά του ως ηγέτη. Μπορεί με κάποιο από τα στυλ να ταυτίζεστε πλήρως, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν γνωρίζετε (ή ότι δεν πρέπει να γνωρίζετε) άλλους τρόπους για να ηγηθείτε. Άλλωστε, ο καλός ηγέτης έχει τη δυνατότητα να προσαρμόζει το στυλ ηγεσίας του αναλόγως, σε περιπτώσεις που το απαιτούν οι διαμορφούμενες συνθήκες. Έτσι, σε περίπτωση που σας «ξεφεύγει» κάποιο στυλ ηγεσίας, παρακάτω παρουσιάζονται διάφοροι τρόποι ώστε να είστε σε ετοιμότητα σε περίπτωση που χρειαστεί να αλλάξετε την τακτική σας ως ηγέτης.
Στυλ Ηγεσίας
Ο Kurt Lewin, πρωτοπόρος της Κοινωνικής Ψυχολογίας, παρουσίασε πρώτος περί τα τέλη του 1930 τρία στυλ ηγετών:
-Αυταρχικοί ηγέτες (θέλουν η εργασία να γίνεται με τον τρόπο που ακριβώς αυτοί θέλουν. Ο ηγέτης θεωρείται η κεφαλή της ομάδας).
-Δημοκρατικοί ηγέτες (αφήνουν την ελευθερία στους εργαζόμενους να εκφραστούν, ώστε να αναλάβουν από κοινού αποφάσεις. Ο ηγέτης θεωρείται μέρος της ομάδας).
-Μη Παρεμβατικοί ηγέτες (ο τύπος αυτός ηγέτη αποφεύγει να αναλαμβάνει μεγάλες ευθύνες, συνήθως δεν χρησιμοποιεί τη δύναμή του και δεν έχει ενεργό ρόλο ως καθοδηγητής της ομάδας).
Αργότερα, όμως, άρχισαν να προστίθενται στη βιβλιογραφία και άλλα στυλ ηγεσίας. Ο Daniel Goleman, συγγραφέας και επιστημονικός δημοσιογράφος με αντικείμενο τη συναισθηματική νοημοσύνη, το 2000 παρουσίασε κάποια επιπλέον στυλ ηγεσίας που ίσως να σας διευκολύνουν κατά τη διαδικασία αναγνώρισης του τρόπου ηγεσίας σας. Ειδικότερα:
1. Εξουσιαστικός τύπος: Θεωρείται από τους πιο αποτελεσματικούς τύπους. Ο ηγέτης θέτει κανόνες και στόχους, διαμοιράζει τους ρόλους μεταξύ των εργαζομένων, είναι προσαρμοστικός, παρακινεί την ομάδα του και λαμβάνει υπόψιν του τις πρωτοβουλίες τους.
2. Συναδελφικός τύπος: Ο ηγέτης θέτει τον άνθρωπο στο επίκεντρο και ενδιαφέρεται για τα συναισθήματά του, θέλει να υπάρχει καλό συναδελφικό κλίμα, δημιουργεί συναισθηματικούς δεσμούς με την ομάδα του και επιβραβεύει τον εργαζόμενο.
3. Δημοκρατικός τύπος: Ο δημοκρατικός ηγέτης θέλει να γνωρίζει τις απόψεις των εργαζομένων, δημιουργεί κλίμα εμπιστοσύνης και σεβασμού- μεταξύ άλλων.
4. Συντονιστικός τύπος: Είναι ηγέτης αυστηρός ως προς τους στόχους που έχουν τεθεί και αναμένει το ίδιο και από τους εργαζομένους. Εντοπίζει τα αδύναμα μέλη της ομάδας και τα απομακρύνει. Πολλές φορές δημιουργεί το αίσθημα της καταπίεσης στους εργαζόμενους.
5. Προπονητικός τύπος: Ο ηγέτης βοηθά τα μέλη της ομάδας του να ανακαλύψουν τα θετικά και τα αρνητικά τους στοιχεία ώστε να βελτιωθούν, να θέσουν επαγγελματικούς (αλλά και προσωπικούς) στόχους και να διαμορφώσουν τα σχέδιά τους.
6. Καταναγκαστικός τύπος: Αποτελεσματικός θεωρείται, αυτός ο τύπος, σε περιπτώσεις που απαιτούνται άμεσες εσωτερικές αλλαγές. Είναι ο ηγέτης που αναλαμβάνει αποφάσεις δύσκολες- όπως αυτήν της απόλυσης εργαζομένων.
