του Robert E. Moritz*
Ένα σημείο καμπής, όσο δύσκολο και αν είναι να προβλεφθεί, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα για επαναξιολόγηση συστημικών προκλήσεων, όπως είναι η οικονομική ανισότητα, η κοινωνική ανισορροπία, το ψηφιακό χάσμα και οι ασυμμετρίες στην πληροφόρηση.
Απαιτείται η επανεξέταση των θεμελίων που στηρίζουν τις αγορές και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προκειμένου να επανασυνδέσουμε την κοινωνική με την οικονομική πρόοδο. Πρέπει όμως επίσης να αντιμετωπίσουμε την ανθρώπινη διάσταση των επιπτώσεων της συστημικής αλλαγής.
Ο ανθρώπινος παράγοντας. Η στροφή προς την εξ αποστάσεως εργασία υπήρξε ιδιαίτερα αποτελεσματική στη διάρκεια της πανδημίας. Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, μόλις 40% των εργασιών στις ΗΠΑ μπορούν να πραγματοποιηθούν από απόσταση, ενώ τα άτομα χαμηλού εισοδήματος έχουν λιγότερες δυνατότητες να εργαστούν από το σπίτι και το ποσοστό των θέσεων τηλεργασίας είναι χαμηλότερο στις φτωχότερες χώρες.
Τέτοιου τύπου ασυμμετρίες φανερώνουν μια σημαντική αναντιστοιχία μεταξύ των απαιτήσεων της ψηφιακής οικονομίας και των δεξιοτήτων του σημερινού εργατικού δυναμικού. Η αναγνώριση και αντιμετώπιση αυτών των αναντιστοιχιών θα αυξήσει την παραγωγικότητα, την απασχόληση και τα εισοδήματα παγκοσμίως, ενώ τα οφέλη θα είναι ιδιαίτερα σημαντικά σε πολυπληθείς χώρες με μεγάλα χάσματα δεξιοτήτων.
Τα κέρδη αυτά θα μπορούσαν να ωφελήσουν άτομα που νιώθουν ότι δεν έχουν πολλές ευκαιρίες, αλλά και τις κυβερνήσεις που αποκαθιστούν τις ζημιογόνες συνέπειες της πανδημίας και χαράσσουν τη στρατηγική τους για το μέλλον. Επιπλέον, η αναβάθμιση των δεξιοτήτων ή η επανακατάρτιση των εργαζομένων οδηγεί στη δημιουργία πιο βιώσιμων οικονομιών και κοινωνιών χωρίς αποκλεισμούς.
Ηγεσία και καινοτομία. Με τον εμβολιασμό να αποτελεί ένα απτό παράδειγμα προόδου που βοηθάει την ανθρωπότητα, ελπίζουμε το πνεύμα της καινοτομίας που αναδύθηκε από την κρίση να επεκταθεί και σε άλλες ευκαιρίες για την κοινωνία.
Οι τρεις προτεραιότητες για την επίδειξη ηγεσίας και καινοτομίας για το μέλλον είναι οι εξής:
Αναβάθμιση των οικοσυστημάτων. Η ψηφιοποίηση των μοντέλων μάθησης προμηνύει σημαντικές αλλαγές τα επόμενα χρόνια. Καθώς οι εκπαιδευτικοί θεσμοί, τα κράτη, η κοινωνία των πολιτών και οι επιχειρήσεις συνεργάζονται με νέους τρόπους, απαιτείται επανασχεδιασμός του οικοσυστήματος που προετοιμάζει τους ανθρώπους για τις μελλοντικές προκλήσεις. Οι επιχειρηματικοί κύκλοι παγκοσμίως θα διαδραματίσουν ζωτικό ρόλο για την προώθηση της καινοτομίας στην εφαρμογή των μοντέλων μάθησης, με υποχρέωση να βοηθήσουν τους επικεφαλής των κυβερνήσεων και της εκπαίδευσης να επαναπροσδιορίσουν τις μεθόδους εκμάθησης και να δώσουν ίσες ευκαιρίες στην ανάπτυξη πρωτοποριακών δεξιοτήτων.
Αποδοχή των αλληλεξαρτήσεων. Πέρα από τις πιο εξελιγμένες τεχνικές δυνατότητες, απαιτούνται και βελτιωμένες ηγετικές δεξιότητες. Τα ηγετικά στελέχη πρέπει να νιώθουν άνετα με τα υψηλότερα επίπεδα αβεβαιότητας και τις αλληλεξαρτήσεις.
Το σχετικό πλαίσιο είναι σημαντικό για τους επικεφαλής, επειδή έχουν να διαχειριστούν ζητήματα όπως η εκπαίδευση και οι δεξιότητες, η τεχνολογία, τα προσωπικά δεδομένα και η υγεία. Καθώς αυτές οι αλληλεξαρτήσεις δοκιμάζουν την ηγεσία, θα πρέπει επίσης να κατανοήσουμε καλύτερα την ανάγκη για ανάπτυξη των δεξιοτήτων που απαιτεί η κοινωνία.
Μέτρηση αποτελεσμάτων. Η συμβολή των ηγετικών στελεχών στην πρόβλεψη της ζήτησης δεξιοτήτων και εάν η ανάπτυξη των δεξιοτήτων αυτών μεταφράζεται σε ισοδύναμα οφέλη, είναι καθοριστική: Αυτό συμβαίνει καθώς τα στελέχη των επιχειρήσεων γνωρίζουν σε βάθος ποιες δεξιότητες παράγουν αξία και έχουν εμπειρία στην καταμέτρηση των επιδόσεων που είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν.
Οι επιχειρήσεις επίσης αρχίζουν να αποσαφηνίζουν και να ιεραρχούν τους μη χρηματοοικονομικούς δείκτες. Καθώς οι επικεφαλής των εταιρειών συνεργάζονται με φορείς καθορισμού προτύπων και χάραξης πολιτικής για την εναρμόνιση με παγκόσμια πρότυπα, οι επιχειρήσεις οφείλουν να διατηρούν τον ανθρώπινο παράγοντα στον επίκεντρο των ενεργειών τους.
*Global Chairman, PwC Network
