Edition: International | Greek
MENU

Αρχική » Οικονομία

Για την ασφάλεια των επισιτιστικών συστημάτων, η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει στους αγρότες

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει θέσει τα συστήματα τροφίμων και την ευπάθειά τους στην κορυφή της παγκόσμιας ατζέντας

Από: EBR - Δημοσίευση: Τετάρτη, 13 Απριλίου 2022

Η πιο πρόσφατη έκθεση αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) προειδοποιεί ότι η κλιματική αλλαγή και η συναφής απώλεια βιοποικιλότητας «έχουν επηρεάσει την παραγωγικότητα όλων των τομέων της γεωργίας και της αλιείας, με αρνητικές συνέπειες για την επισιτιστική ασφάλεια και τα μέσα διαβίωσης».
Η πιο πρόσφατη έκθεση αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) προειδοποιεί ότι η κλιματική αλλαγή και η συναφής απώλεια βιοποικιλότητας «έχουν επηρεάσει την παραγωγικότητα όλων των τομέων της γεωργίας και της αλιείας, με αρνητικές συνέπειες για την επισιτιστική ασφάλεια και τα μέσα διαβίωσης».

των Lisa Sweet και Alexia Semov*

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει θέσει τα συστήματα τροφίμων και την ευπάθειά τους στην κορυφή της παγκόσμιας ατζέντας. Μαζί, η Ρωσία και η Ουκρανία αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών σιταριού, ενώ η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας λιπασμάτων στον κόσμο. Οι τιμές των λιπασμάτων, των ζωοτροφών (κυρίως του σιταριού και του αραβοσίτου) και των τροφίμων έχουν ήδη σκαρφαλώσει σε επίπεδα ρεκόρ, καθώς ο πόλεμος και οι κυρώσεις ασκούν πίεση σε βασικές εισαγωγές, εργατικό δυναμικό και υλικοτεχνικές υποδομές της παγκόσμιας γεωργικής παραγωγής. Οι ηγέτες της ΕΕ μιλούν ήδη για μια διαφαινόμενη κρίση επισιτιστικής ασφάλειας και καταρτίζουν σχέδια για την ενίσχυση της επισιτιστικής κυριαρχίας στην περιοχή. Ενώ τα σχέδια αυτά είναι καθησυχαστικά, οι συζητήσεις για την επίτευξη αυτού του στόχου με την εγκατάλειψη των πράσινων φιλοδοξιών της ΕΕ δεν είναι...

Η πιο πρόσφατη έκθεση αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) προειδοποιεί ότι η κλιματική αλλαγή και η συναφής απώλεια βιοποικιλότητας «έχουν επηρεάσει την παραγωγικότητα όλων των τομέων της γεωργίας και της αλιείας, με αρνητικές συνέπειες για την επισιτιστική ασφάλεια και τα μέσα διαβίωσης». Η επιλογή του αναπροσανατολισμού των πολιτικών και των επιδοτήσεων αποκλειστικά προς την κατεύθυνση της διασφάλισης του εφοδιασμού με τρόφιμα, σε βάρος της διασφάλισης της μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας, θα καταστήσει την ασφάλεια των επισιτιστικών μας συστημάτων μια «ψευδαίσθηση».

Η υποβάθμιση του εδάφους κοστίζει σήμερα στην ΕΕ 100 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως και η κλιματική αλλαγή θα μπορούσε να μειώσει τις αποδόσεις των καλλιεργειών κατά 20% έως το 2050. Η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο», η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, αποτελεί μέρος της απάντησης σε αυτή την κρίση, ακριβώς επειδή στοχεύει στην αποκατάσταση της υγείας του εδάφους της ΕΕ και στη βελτίωση της προσαρμογής της στην κλιματική αλλαγή μέσω «κλιματικά έξυπνων δράσεων». Θέτει επίσης στόχους για τη μείωση της εξάρτησης της περιοχής από την χρήση συνθετικών λιπασμάτων, ένας στόχος που αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία με δεδομένο τις πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές των λιπασμάτων.

Μια «αγροτοκεντρική» μετάβαση

Μια πρόσφατη έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ περιγράφει ορισμένα βήματα για μια «αγροτοκεντρική» μετάβαση στα συστήματα τροφίμων στην ΕΕ. Η έκθεση διαπιστώνει ότι αν ένα επιπλέον 20% των ευρωπαίων γεωργών υιοθετήσει κλιματικά έξυπνες πρακτικές, η ΕΕ μπορεί έως το 2030 να μειώσει τις ετήσιες γεωργικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά περίπου 6%, να αποκαταστήσει την υγεία του εδάφους σε πάνω από το 14% της συνολικής γεωργικής της γης, βελτιώνοντας έτσι τη βιοποικιλότητα και την ανθεκτικότητα των επισιτιστικών συστημάτων, και - ανάλογα με το επίπεδο εφαρμογής - να προσθέσει από 1,9 έως 9,3 δισ. ευρώ ετησίως στα εισοδήματα των γεωργών.

Η έκθεση, η οποία εκπονήθηκε σε συνεργασία με την Deloitte και την NTT Data, βασίζεται στα δεδομένα που προέκυψαν από τον συνασπισμό EU Carbon+ Farming, έναν περιφερειακό συνασπισμό της πλατφόρμας 100 Million Farmers. Ο συνασπισμός συγκεντρώνει 14 οργανώσεις από όλη την αλυσίδα αξίας των τροφίμων για να συνεργαστεί με τους αγρότες, οι οποίοι αποτελούν τη βάση της αλυσίδας τροφίμων, και να κλιμακώσει την κλιματικά έξυπνη δράση σε ολόκληρη την ΕΕ. Στόχος τους είναι να υποστηρίξουν τη μετάβαση με την ταχύτητα που απαιτείται για να διασφαλιστεί η μελλοντική ασφάλεια των συστημάτων τροφίμων της περιοχής. Η έκθεση μοιράζεται τα ευρήματα των διαβουλεύσεων με 1.600 αγρότες από επτά χώρες, οι οποίες συνολικά αντιπροσωπεύουν το 75% της αγροτικής βάσης της ΕΕ, προκειμένου να κατανοήσουν ποια εμπόδια υπάρχουν και ποιες λύσεις είναι απαραίτητες για την ενσωμάτωση της υιοθέτησης κλιματικά έξυπνων δράσεων.

Η νέα έρευνα διαπιστώνει ότι η γεωργική οικονομία είναι ο υπ’ αριθμόν ένα παράγοντας που εμποδίζει τη στροφή προς τη βιωσιμότητα. Με τα εισοδήματα των γεωργών στην ΕΕ να είναι περίπου 60% χαμηλότερα από τα μη γεωργικά εισοδήματα, και με τους γεωργούς να αντιμετωπίζουν πλέον συστηματικά αυξανόμενη ανασφάλεια λόγω καιρικών φαινομένων, το να τους ζητηθεί να επωμιστούν το πρόσθετο οικονομικό κόστος της μετάβασης είναι μη ρεαλιστικό. Επιπλέον, δεδομένου ότι τα οφέλη της μετάβασης είναι κοινά για όλους σε τομείς - όπως η μεγαλύτερη επισιτιστική ασφάλεια, η αύξηση της βιοποικιλότητας και η βελτίωση των υπηρεσιών του οικοσυστήματος, το να ζητείται από τους γεωργούς να επωμιστούν μόνοι τους αυτό το βάρος είναι άδικο.

Επιμερισμός του γεωργικού βάρους

Επί του παρόντος, οι περισσότεροι αγρότες που υφίστανται τη μετάβαση βλέπουν βελτίωση μόνο σε λειτουργικό επίπεδο - όπως οι βελτιστοποιημένες εισαγωγές ή η μειωμένη μεταβλητότητα των αποδόσεων, για να υποστηρίξουν την προσπάθεια προς τη βιωσιμότητα. Αλλά η μετάβαση απαιτεί χρόνο, και μια πολυετής περίοδος απόσβεσης δεν παρέχει στους αγρότες τα κατάλληλα κίνητρα για να αλλάξουν. Ως εκ τούτου, οι ιδιωτικοί και δημόσιοι φορείς πρέπει να συμβάλουν στη δημιουργία πρόσθετων τμημάτων εσόδων και κινήτρων που ανταμείβουν την κλιματικά έξυπνη δράση.

Αυτά μπορεί να είναι αφενός σε επίπεδο αλυσίδας αξίας, όπου όλοι οι παράγοντες της αλυσίδας αξίας θα πρέπει να συνεισφέρουν μέσω δράσεων - όπως οι κατευθυντήριες γραμμές για την προώθηση κλιματικά έξυπνων καλλιεργειών, οι συμφωνίες αγοράς που εγγυώνται ορισμένες τιμές και ποσότητες στους αγρότες ή φθηνότερα δάνεια για κλιματικά έξυπνες δράσεις. Η μελέτη διαπιστώνει ότι μέσω αυτών των αλλαγών η περίοδος απόσβεσης για την κλιματικά έξυπνη δράση θα μπορούσε να μειωθεί κατά περίπου επτά χρόνια, παρέχοντας μεγαλύτερα κίνητρα για αλλαγή.

Σε αυτό το σημείο στοχεύει να παρέμβει ο συνασπισμός EU Carbon+, δρομολογώντας μια ολοκληρωμένη προσπάθεια που θα οικοδομήσει ευνοϊκότερες οικονομικά συνθήκες για τη μετάβαση και θα αντιμετωπίσει τις πολύπλοκες και αλληλένδετες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αγρότες. Η προσπάθεια για την αλυσίδα αξίας θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, πρωτοβουλίες γύρω από τη χρηματοδότηση και την απομείωση του κινδύνου, υποστηρικτικούς κανόνες προμηθειών, τεχνολογικές καινοτομίες για τη μέτρηση, επαλήθευση και υποβολή εκθέσεων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και κατάρτιση των γεωργών. Οι πρωτοβουλίες αυτές προορίζονται να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ, οι οποίοι είναι καθοριστικοί για την ενδυνάμωση των ευρωπαϊκών συστημάτων τροφίμων και των διαχειριστών τους: των γεωργών.

Η κρίση στην Ουκρανία έφερε τη σημασία των επισιτιστικών συστημάτων στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος. Είναι σημαντικό να συνεχίσουμε να τονίζουμε τη σημασία τους, αναγνωρίζοντας ότι δεν υπάρχει δρόμος προς την επίτευξη των παγκόσμιων στόχων βιώσιμης ανάπτυξης χωρίς τη μετάβαση προς συστήματα τροφίμων με μηδενικό καθαρό κόστος, φιλικά προς τη φύση και ανθεκτικά.

*Επικεφαλής του τομέα «Future of Protein, COVID Response & Food-Health» στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ και Επικεφαλής του τομέα «Food Nature» στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ
**πρώτη δημοσίευση: www.weforum.org

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Γνώμη

Η Δύση χρειάζεται υπαρξιακά την Ελλάδα

Από: EBR

Η Ελλάδα είναι μέρος της Δύσης. Η φράση του Κ. Καραμανλή «ανήκομεν εις την Δύσιν» εξελήφθη από μέρος της ελληνικής κοινής γνώμης ως διαπίστωση μίας ιδιοκτησιακής σχέσης αποικιοκρατικού χαρακτήρα

Ηλεκτρονική Έκδοση Τρέχοντος Τεύχους: 04/2021 2021

Περιοδικό

Τρέχον Τεύχος

04/2021 2021

Δείτε τα παλαιά τεύχη
Συνδρομή
Διαφημιστείτε
Ηλεκτρονική Έκδοση

Ευρώπη

Πώς μπορεί να οργανωθεί ένα εμπάργκο πετρελαίου από την ΕΕ;

Πώς μπορεί να οργανωθεί ένα εμπάργκο πετρελαίου από την ΕΕ;

Την περασμένη εβδομάδα, ο Α’ Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Frans Timmermans, παρουσίασε με πολλές φανφάρες το σχέδιο REPowerEU ύψους 210 δισεκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα έως το 2027

Οικονομία

Φραγκάκης: Στόχος να διευρύνουμε τα οφέλη του βιώσιμου τουρισμού για τις τοπικές κοινωνίες

Φραγκάκης: Στόχος να διευρύνουμε τα οφέλη του βιώσιμου τουρισμού για τις τοπικές κοινωνίες

Τι είπε ο ΓΓ του ΕΟΤ

EURACTIV.com - Feeds

All contents © Copyright EMG Strategic Consulting Ltd. 1997-2022. All Rights Reserved   |   Αρχική Σελίδα  |   Disclaimer  |   Website by Theratron