του Ανδρέα Ανδριανόπουλου
O κρατισμός, με όλα του τα συμπαρομαρτούντα - όπως η αριστερά, ο σοσιαλισμός και ο μεγάλος δημόσιος παρεμβατισμός στην οικονομία - δεν αποτελεί απλά πολιτική επιλογή. Είναι βαθειά ριζωμένη ψυχολογική εξάρτηση. Και όπως όλες οι εξαρτήσεις, είναι πάρα πολύ δύσκολο, κοντά στο μαρτύριο, να πετύχεις να απαλλαγείς απ’ αυτήν. Δύο χώρες του κόσμου, η Αργεντινή και η Αυστραλία, βρέθηκαν μαζί στα τέλη του 19ου αιώνα να είναι πάμπλουτες και ευημερούσες.
Η Αυστραλία επέλεξε τον δρόμο της οικονομίας της αγοράς και σήμερα είναι ανάμεσα στις πλουσιότερες χώρες του κόσμου. Η Αργεντινή, αντίθετα, ακολούθησε διαφορετικό δρόμο. Με σημαία τον κρατισμό και κυβερνήσεις αυταρχικές (λχ. Περόν) και ακραία παρεμβατικές στην οικονομία επέλεξε τον λαϊκισμό και τον σοσιαλισμό. Με αποτέλεσμα σήμερα να βρίσκεται ανάμεσα στις πιο προβληματικές οικονομίες του κόσμου.
Η φροντίδα υποτίθεται για τα προβλήματα του απλού λαού και η παραβίαση της κοινής λογικής μιάς χρηστής και νοικοκυρεμένης διακυβέρνησης ρίχνει σχεδόν πάντα μια χώρα στη φτώχεια, τον λαό στην εξάρτηση από επιδόματα και οικονομικές άνωθεν ενισχύσεις και την αγορά σε αδιέξοδα. Το κακό είναι πως είναι πολύ δύσκολο μια χώρα να φύγει από την νοοτροπία αυτή της εξάρτησης από τον δημόσιο τομέα. Και για τον απλό λαο και για τις επιχειρήσεις.
Όπως ένας ναρκομανής εθίζεται στην αδιέξοδη κατάσταση του έτσι και μια κοινωνία πάρα την μιζέρια και την αθλιότητα στην οποία την οδηγεί ο κρατισμός δύσκολα ξεφεύγει από τον εναγκαλισμό του.
Η Αργεντινή στα χρόνια του νεοφιλελεύθερου Κάρλος Μένεμ πάλεψε για να επανέλθει στην οικονομική επιφάνεια. Σύντομα όμως οι Περονιστές τύπου Κίρτσνερ (και των δύο συζύγων) την οδήγησαν ξανά στο βυθό. Με τον Μιλέι και τις τελείως ανορθόδοξες πολιτικές του γίνεται μια προσπάθεια τώρα να ορθοποδήσει. Η αδράνεια όμως της εξάρτησης την κρατάει πάντα πίσω. Με σημαία όμως την νέα γενιά υπάρχει η ελπίδα να γίνει ένα θεαματικό βήμα εμπρός.
Ο κρατισμός είναι σαν τα ναρκωτικά. Η πορεία της απεξάρτησης είναι μεγάλη, δύσκολη και επίπονη. Χρειάζεται μεγάλη θέληση και επιμονή για να υπάρξουν τελικά αποτελέσματα. Και εξαπλώνεται εύκολα. Μόλις πρόσφατα ανακοινώθηκε στην Αυστραλία, όπου το δημόσιο συνέχεια μεγαλώνει ασκώντας όλο και μεγαλύτερο έλεγχο, πως θα απαγορευθεί οι οδηγοί να πίνουν... καφέ! Σε λίγο θα σπαγορευθεί και η σοκολάτα, διότι προκαλεί παχυσαρκία! Η ελπίδα πάντως πως κάτι θα αλλάξει, πεθαίνει πάντα τελευταία.
