της Νατάσας Φραγκούλη
Αν και δεν παράγει τις περισσότερες νέες startups σε επίπεδο όγκου, αναδεικνύεται σε δεύτερη ισχυρότερη δύναμη σε επίπεδο χρηματοδότησης, με $700 εκατ. επενδυτικών κεφαλαίων την τελευταία τριετία, σύμφωνα με την έρευνα της Innotechnics.
Η βαλκανική αγορά τεχνολογικής καινοτομίας αριθμεί πλέον περίπου 12.000 ενεργές νεοφυείς επιχειρήσεις. Σερβία και Ρουμανία αποτελούν τις κύριες δεξαμενές νέων εγχειρημάτων, συνεισφέροντας σχεδόν το 50% των startups, που ιδρύθηκαν την περίοδο 2024-2025.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση ως προς τη δημιουργία νέων εταιρειών, με το 21% των νέων βαλκανικών startups να είναι ελληνικές. Το μέγεθος αυτό αποτυπώνει την ισχυρή παρουσία της χώρας στη δομή του περιφερειακού οικοσυστήματος. Στο επίπεδο της χρηματοδότησης, η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση των Βαλκανίων, με συνολικό ύψος επενδύσεων $700 εκατ. την περίοδο 2022-2025.
Μόνο η Κροατία καταγράφει υψηλότερη επίδοση, με $883 εκατ., ενώ η Ρουμανία προσελκύει $408 εκατ., η Βουλγαρία $346 εκατ. και η Σερβία $95 εκατ. Η εικόνα αυτή καθιστά σαφές ότι η Ελλάδα λειτουργεί ως πόλος επιχειρηματικής ωριμότητας, προσελκύοντας κεφάλαια, κυρίως, σε εταιρείες, που έχουν αναπτύξει λειτουργική βάση και προοπτική επέκτασης.
Μείωση των VCs επενδύσεων
Το περιβάλλον των venture capital funds, που δραστηριοποιούνται στην περιοχή των Βαλκανίων, δείχνει - σύμφωνα με την έρευνα - να έχει επηρεαστεί καθοριστικά από τις διεθνείς οικονομικές συνθήκες. Μετά από σημαντική άνοδο την περίοδο 2020-2022, το συνολικό πλήθος των συμφωνιών χρηματοδότησης στα Βαλκάνια συρρικνώθηκε αισθητά, από 244 το 2022 σε μόλις 82 το 2025.
Παρά την καθολική αυτή επιβράδυνση, η Ελλάδα διατήρησε υψηλότερο ρυθμό δραστηριότητας: τα deals στην ελληνική αγορά ακολούθησαν μειωτική πορεία, αλλά με μικρότερο εύρος υποχώρησης, από 52 το 2022 σε 41 το 2023 και 32 το 2024.
Συνολικά, η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Βουλγαρία συγκεντρώνουν το 82% του επενδυτικού ενδιαφέροντος στα Βαλκάνια, υποδεικνύοντας συγκέντρωση χρηματοδότησης σε τρεις κύριους πυλώνες καινοτομίας.
Η ελληνική επίδοση σε unicorn δυναμική
Σύμφωνα με το Unicorn economy DeepDive της Innotechnics, η Ελλάδα ξεχωρίζει για την παραγωγή επιχειρήσεων υψηλής αποτίμησης. Διαθέτει δύο unicorns και τέσσερα soonicorns σε ώριμη αναπτυξιακή τροχιά, γεγονός που την τοποθετεί στην κορυφή των Βαλκανίων ως προς το ποιοτικό αποτύπωμα των startups της.
Συνολικά, η περιοχή φιλοξενεί οκτώ unicorns και 19 soonicorns, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση τέτοιων εταιρειών.
Εξωστρέφεια και επενδυτική γεωγραφία
Η έρευνα της Innotechnics καταγράφει ότι από τις αρχές του 2024 έως το 3ο τρίμηνο του 2025, οι βαλκανικές startups προσέλκυσαν $643 εκατ. από επενδυτές 37 διαφορετικών χωρών, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων διεθνών funds, όπως Andreessen Horowitz και Lightspeed.
Το 70% των startups της περιοχής δραστηριοποιείται σε enterprise και SaaS μοντέλα, ενώ οι τομείς mobility, FinTech, HealthTech και DeepTech απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων.
