του Ανδρέα Ανδριανόπουλου
Μια καινούργια "διεθνής των αντιφιλελεύθερων" μορφοποιείται επιδιώκοντας να κυριαρχήσει σε ολόκληρο τον κόσμο. Σε ένα πράγματι συγκλονιστικό τους άρθρο στο περιοδικό Foreign Affairs, οι καθηγητές Nic Cheeseman, Matías Bianchi, και Jennifer Cyr αποκαλύπτουν με στοιχεία και λεπτομερή ανάλυση αυτή την πραγματικότητα ("The Illiberal International", Ιαν/Φεβρ 2026).
Τα τελευταία χρόνια οι πραγματικές δημοκρατίες μειώνονται σε ολο τον κόσμο ενω καθεστωτα αυταρχικά, αντιδημοκρατικά η καί απόλυτα ολοκληρωτικά κυριαρχούν σε πολλές, πολλές απ’ αυτές πανίσχυρες, χώρες. Οι μεταξύ τους διασυνδέσεις, συνεννοήσεις και συνεργασίες πληθύνονται ενώ οικονομικές ενισχύσεις μεταφέρονται απο την μία στην άλλη συνθέτοντας δίκτυα πανίσχυρα ικανά να δημιουργήσουν τεράστια θέματα σε όσους επιχειρήσουν να αντισταθούν στους στόχους και τις επιδιώξεις τους.
Το Ινστιτούτο Κονφούκιος λχ της Κίνας ιδρύει παραρτήματα σε πολλές χώρες του κόσμου προβάλλοντας την γλώσσα και τον πολιτισμό της. Ενώ η Ρωσία, σε συνεργασία με χώρες της υπο-σαχάριας αφρικής, διαθέτει δεκάδες ένοπλους στρατιώτες, που ανήκουν σε ιδιωτικές εταιρίες (λχ Ομάδα Βάγκνερ) για την άμυνα και για περισσότερο επιθετικές τους επιδιώξεις.
Το εξαιρετικά ανησυχητικό σε αυτές τις εξελίξεις είναι πως η διεθνής αυτή των αυταρχικών (αντιφιλελεύθερων) καθεστώτων δείχνει να κερδίζει συνέχεια έδαφος επιτυγχάνοντας εκλογικές νίκες και επιβάλλοντας την ατζέντα τους σε όλο και περισσότερες χώρες.
Το άσχημο είναι πως η υπεράσπιση των δημοκρατικών θεσμών δεν αποτελεί πλέον πρώτη προτεραιότητα για πολλούς λαούς της Δύσης, εφ όσον κυρίως νοιάζονται για την εξασφάλιση της οικονομικής τους ευημερίας κι’ ενός σίγουρου μέλλοντος. Κάτι που τα αυταρχικά καθεστώτα είναι σε πλεονεκτική θέση υποσχόμενα να τα εγγυηθούν.
Το διεθνές πολιτικό σκηνικό κυριαρχείται τα τελευταία χρόνια απο οργανώσεις που προβάλλουν αντιφιλελεύθερες αρχές. Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης και η Συμμαχία των Κρατών του Σαχέλ στην Αφρική εκφράζουν χαρακτηριστικά αυτές τις τάσεις.
Αν ο στόχος του μηνύματος των αντιφιλελεύθερων πολιτικών κινημάτων ειναι η υπονόμευση και διάβρωση της εμπιστοσύνης και της σογουριάς στους δημοκρατικούς θεσμούς, φαίνεται να αποδίδει. Σύμφωνα με έγκυρες σχετικές νελέτες, η εμπιστοσύνη στα εθνικά κοινοβούλια στις δημοκρατικές χώρες έχει μειωθεί κατά 8 % από το 1990 αντανακλώντας μια δημόσια απογοήτευση με την πολοτική.
Παράλληλα έχει διαβρωθεί η εμπιστοσύνη στο λεγόμενο κοινωνικό συμβόλαιο που στηρίζει την αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Εκτίθενται έτσι οι δημοκρατίες στις επιθέσεις δημαγωγών και λαικίστών και κάνουν ευκολότερο το έργο της διείσδυσης των όποιων αυταρχικών εναλλακτικών λύσεων.
Η υπεράσπιση της δημοκρατίας σημερα είναι εξαιρετικα δυσχερής υπόθεση. Προυποθετει κινητοππιηση, ενεργητικη πολιτικη δραση και αποφασιστικότητα για ενίσχυση του φιλελεύθερου μηνύματος. Στη Γαλκία εχουν γίνει κάποιες προσπάθειες. Πρεπει ονως αυτο να επεκταθεί στις περισσότερες χωρες που υπεραμυνονται των δημοκρατικών θεσμών. Και κυρίως οι ηγεσίες να αφουγκρασθούν τις ανησυχίες των απλών πολιτών και να βγούν απο τις ελιτίστικες φούσκες στις οποίες ζούν, ατενίζοντας τον απλό λαό αφ’ υψηλού.
