του Ανδρέα Ανδριανόπουλου
Που όμως τώρα τελευταία αντιμετωπίζει σοβαρά σκοτεινές προοπτικές. Ετσι πολλοί συνειδητοποιουν σήμερα οως ο φιλελευθερισμός υφίσταται πολιτικές πιέσεις και είναι ουσιαστικά υπό διωγμό.
Από την δεξιά έως την αριστερά ελάχιστοι πλέον νοιάζονται για τις τύχες του. Στα δεξιά πολλοί τον θεωρούν υπέύθυνο για την υπονόμευση των παραδοσιακών οικογενειακών αξιών, την αύξηση της εγκληματικότητας, την αμφισβήτηση της κοινωνικής ιεραρχίας και την διάδοση της διαφθοράς και της ανηθικότητας.
Στα αριστερά, του καταλογίζουν αδυναμία συγκράτησης του χάσματος ανάμεσα σε λίγους πλούσιους και πολλούς φτωχούς. Στην ουσία όμως ο φιλελευθερισμός, κυρί8ως ο νεο-, κατηγορείται για γεγονότα που δεν ευθύνεται για την εκδήλωση και επιβολή τους.
Όπως έγραψε ο Cass R. Sunstein στο "On Liberalism: In Defense of Freedom" (MOT Press, 2025), ο φιλελευθερισμός θα έπρεπε να είναι ελκυστικός για την δεξιά αλλά και γιά την αριστερά. Πέραν του ότι προσφέρει μια αποδεκτή γενικά συνταγματική βάση ζωής, με αφορμή τις διδασκαλίες του John Stuart Mill και του Friedrich Hayek, αποκαθίσταται ένα κράτος νόμου, επιβάλλεται η ελευθερία του λόγου (κάτι ανύπαρκτο πριν εμπεδωθούν οι φιλελεύθερες αρχές - που όλοι τείνουν να λησμονούν), ο σεβασμός κάθε προσπάθειας του πολίτη μέσα απο τις ελεύθερες αγορές και την προστασία του ανταγωνισμού αλλά και με τις Χάρτες Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (με τις σχετικές κοινωνικές και ιδιοκτησιακές τους εγγυήσεις) και την ελευθερία επιλογών και ευκαιριών.
Τα άλλα που του καταμαρτυρούν (ακρίβεια, δυσπραγία, διάβρωση κοινωνικών αξιών, woke κουλτούρα, αυθαιρεσίες, εγκληματικότητα, διαφθορά) αποτελούν προιόντα μιάς παρανοικής αριστερής επέλασης δικαιωματιστών, κρατικού επεκτατισμού, κλιματικής υπερβολής και υστερίας (κυρίως η αντιλαική ακρίβεια) και θεσμοποίησης της ρεμούλας μέσω κρατικών παροχών και ευνοιών.
Από την άλλη, η νεοσυντηρική πολεμική τύπου ανατολικής ευρώπης εκφράζεται από τον Philip Pilkington (σύμβουλο του Ούγγρου Πρωθυπουργού, Βίκτωρ Ορμπαν) στο "The Collapse of Global Liberalism" (Polity, 2025). Με κεντρικό στοχο την παγκοσμιοποίηση, η παραδοσιακή δεξιά χρεώνει στον οικονομισμό και την αφοσίωση στην τεχνολογία όλα τα σύγχρονα κοινωνιά δεινά. Αλλά αυτός είναι απλά καταγγελτικός λόγος, δίχως λύσεις και εφικτές προοπτικές για το μέλλον.
Εκτός ίσως της συνεργασίας όλων των αυταρχισμών του κόσμου σε μια ενότητα πυγμής κι’ αδιαφορίας για δικαιώματα κοινωνιών και ανθρώπων.
