του Θανάση Φροντιστή*
Οι εξελίξεις στον πόλεμο του Ιράν ως τώρα δείχνουν ότι το Ισραήλ έκανε μεγάλο, τραγικό λάθος πιστεύοντας ότι η δολοφονία του Αγιατολάχ Χαμενεΐ θα ξεσήκωνε τους Ιρανούς και θα ανέτρεπε διανυκτός το καθεστώς ανοίγοντας την κερκόπορτα της κατάκτησης του Ιράν από τους Αμερικανούς και το Ισραήλ.
Το γεγονός ότι έχουν έτσι τα πράγματα πιστοποιείται από δύο πλευρές: πρώτο από τον Αντιπρόεδρο των Η.Π.Α. κ. Βανς ο οποίος έψεξε σε αυστηρό τόνο τον Νετανιάχου ότι ΠΑΡΕΣΥΡΕ ΤΠΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΡΑΜΠ σ’ αυτή την πολεμική περιπέτεια (στην οποία ο ίδιος ήταν αντίθετος) και δεύτερο από το γεγονός ότι ο ίδιος ο Νετανιάχου μέμφεται τώρα τη Μοσάντ για την αστήρικτη βεβαιότητα ότι το καθεστώς θα κατέρρεε μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ και ως αποτέλεσμα αυτής της βεβαιότητας, πέρα από όλες τις άλλες συνέπειες, έχει ισοπεδωθεί από τους Ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους ένα μεγάλο τμήμα των πόλεων του Ισραήλ, όχι μόνο του Τελ Αβίβ.
Δεν ήταν όμως μόνο αυτό το γεγονός που έχει οδηγήσει σ’ αυτό το τέλμα, με τις σοβαρές παράπλευρες συνέπειες, την εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου και φυσικού αερίου στα ύψη και τις καταστροφικές συνέπειες που έχει αυτό στις οικονομίες όλων των χωρών του κόσμου. Παρά το γεγονός ότι η εξέλιξη αυτού του πολέμου είναι αβέβαιη, θεωρώ ότι είναι ενδιαφέρουσα η απάντηση στο ερώτημα «ΓΙΑΤΙ ΕΠΕΣΑΝ ΕΞΩ ΣΤΙΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΟΥΣ Η.Π.Α ΚΑΙ ΙΣΡΑΗΛ;» του Πλάμεν Τόντσεφ
Επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων.
Σύμφωνα με τον Τόντσεφ, τέσσερις εβδομάδες μετά το ξέσπασμα του πολέμου, το Ιρανικό καθεστώς δείχνει να αντιστέκεται σθεναρά και αποδεικνύεται εκ του αποτελέσματος, ότι οι αναλύσεις στις οποίες βασίστηκαν τα σχέδια του Ισραήλ και των Η.Π.Α. αγνόησαν κάποιες σημαντικές παραμέτρους σε τρία επίπεδα: πολιτικό, επιχειρησιακό και γεωστρατηγικό. Οι δέκα παράμετροι αυτές κατά τον Τόντσεφ είναι:
ΣΕ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ:
ΠΡΩΤΟΝ, ο στόχος της αλλαγής καθεστώτος δεν φαίνεται ρεαλιστικός και έχει εγκαταλειφθεί ήδη. Το Ιράν έχει περίτεχνη θεσμική αρχιτεκτονική, που αντισταθμίζει την ενδεχόμενη απώλεια της ηγετικής ομάδας και συμβάλλει στην ανθεκτικότητα του κράτους.
ΔΕΥΤΕΡΟ, παρά τη βάναυση καταστολή τού πρόσφατου κύματος διαμαρτυριών στη χώρα, οι Αρχές του Ιράν δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν ουσιαστική αμφισβήτηση.
ΤΡΙΤΟ, η Ισλαμική Δημοκρατία διαπνέεται από νοοτροπία που δεν προσιδιάζει στα ορθολογικά δυτικά πρότυπα διακυβέρνησης.
ΤΕΤΑΡΤΟ, ως απόρροια της Σιιτικής ταυτότητας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η Ιρανική ηγεσία δεν είχε ενδοιασμούς για την κατά μέτωπο σύγκρουση με τις Σουνιτικές μοναρχίες στα δυτικά παράλια του Κόλπου και τη διεύρυνση των εχθροπραξιών σε περιφερειακό επίπεδο.
ΠΕΜΠΤΟ, έπρεπε να είχε ληφθεί υπόψη η αποφασιστικότητα για περιφρούρηση της Ισλαμικής επανάστασης και επιβίωση του θεοκρατικού καθεστώτος.
ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ
ΕΚΤΟ, μετά τον πόλεμο των 12 ημερών, το Ιράν προέβη σε εντατική προετοιμασία για την αναμενόμενη νέα σύγκρουση με τις Η.Π.Α. και το Ισραήλ, που αναμενόταν.
ΕΒΔΟΜΟ, φαίνεται, πως την ανθεκτικότητα του Ιράν στη σύρραξη, στις απείρως ισχυρότερες δυνάμεις των Η.Π.Α. και του Ισραήλ, έχει ενισχύσει η διακριτική υποστήριξη από τη Ρωσία και την Κίνα σε πολύ κρίσιμους τομείς.
ΟΓΔΟΟ, το οπλοστάσιο τού Ιράν φαίνεται ότι αντέχει ακόμα. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι και τα φθηνά drones του έχουν καταφέρει να διαπεράσουν την κατά πολύ ακριβότερη αμυντική θωράκιση του Ισραήλ και των χωρών του Κόλπου.
ΣΕ ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ
ΕΝΑΤΟ, το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ αποδείχτηκε το ισχυρό όπλο στη φαρέτρα τού Ιράν. Αυτό δείχνει ελλιπή σχεδιασμό των επιτελείων των Η.Π.Α. και του Ισραήλ.
ΔΕΚΑΤΟ, όλα δείχνουν ότι το δίκτυο των συμμάχων του Ιράν δεν έχει εξαρθρωθεί: Χεσμπολάχ, Χούθι, Υεμένη, που αφενός απασχολούν το στρατό του Ισραήλ αλλά και είναι ένα κρυφό ατού του Ιράν.
Είναι προφανές, ότι το δίδυμο Η.Π.Α. – Ισραήλ δεν περίμεναν αυτή την ανθεκτικότητα τού Ιράν, που πριν το τέλος του πολέμου, μπορεί να τους επιφυλάσσει και άλλες εκπλήξεις…
Οι Η.Π.Α. τώρα αντιμετωπίζουν δύο επιλογές: ή να συνεχίσουν στο μονοπάτι της παράνομης βίας, που οι ίδιες ξεκίνησαν, ή να γυρίσουν τη σελίδα της ζωής του έθνους από το διεθνές έγκλημα και τελικά να αγκαλιάσει γνήσια τη διπλωματία και την ειρηνική συνύπαρξη με τους γείτονές του, όπως επιτάσσει η Χάρτα του Ο.Η.Ε.
*Δρ. Οικον/γος-π.Πανεπ/κος-Συγγραφέας
