του
Βασιλείου Γρηγ. Παπαδάκη
Οι δύο ανθρωποκτόνοι-τρομοκράτες εισέβαλαν την Τετάρτη, 7 Ιανουαρίου, στην
αίθουσα συσκέψεων του σατιρικού περιοδικού «Charlie Hebdo» στο Παρίσι.
Εδολοφόνησαν 12 άτομα μεταξύ των οποίων κορυφαίους σκιτσογράφους της
Γαλλίας. Η συνέχεια είναι γνωστή.
Οι αδελφοί Κουασί ταμπουρώθηκαν σε αποθήκη
τυπογραφείου πλησίον του αεροδρομίου Σαρλ ντε Γκωλ όπου εφονεύθησαν από τους
αστυνομικούς.
Την ίδια τύχη είχε και ό έτερος συνεργός, ο 33χρονος τρομοκράτης
Αμαντί Κουλιμπαλί σε εβραϊκό πολυκατάστημα στο προάστειο Πορτ ντε Βενσέν.
Από την ανταλλαγή των πυροβολισμών με την αστυνομία βρήκαν τον θάνατο τρεις
όμηροι. Ένας υπάλληλος του πολυκαταστήματος εξετελέσθη από τον τρομοκράτη
λίγα λεπτά πριν την εισβολή των αστυνομικών.
Η τρομοκρατία (terrorism),
αν και διεθνώς δεν υπάρχει συμφωνημένος ορισμός, προσδιορίζει συγκεκριμένες
εγκληματικές πράξεις: Δολοφονίες αθώων πολιτών, βομβιστικές ενέργειες, αεροπειρατείες, απαγωγές, καταλήψεις σχολίων με ομήρους παιδιά, ληστείες
τραπεζών, πειρατείες και δολιοφθορές.
Υπ΄αυτή την έννοια η τρομοκρατία αποκτά ένα δικό της εννοιολογικό
περιεχόμενο. Συνδέεται με τις προαναφερθείσες εγκληματικές πράξεις και φανερώνει τον
απροκάλυπτο φανατισμό ατόμων με χαμηλό δείκτη νοημοσύνης και απαιδευσίας.
Το πρόβλημα της τρομοκρατίας εξετάζεται ως κοινωνιολογικό φαινόμενο και
λιγότερο ως φιλοσοφικό.
Η τρομοκρατία σε μία πλατύτερη κοινωνιολογική θεώρηση στοχεύει στην
επιτάχυνση μιας κοινωνικοοικονομικής αλλαγής και στην ανατροπή του κατεστημένου μέσα από
θρησκευτικά κι άλλα ιδεολογικά κίνητρα.
Μέσα στους στόχους είναι και η ανενδοίαστη επιβολή του «δικαίου της
πυγμής» και η επικράτηση του ισλαμισμού έναντι των άλλων θρησκειών.
Οι τρομοκρατικές πράξεις είναι πολυσύνθετες και πολύπλευρες. Τα «κτυπήματα»
βασίζονται στον αιφνιδιασμό, στον ιδεολογικό και θρησκευτικό φανατισμό.
Ο απώτερος σκοπός είναι η δημιουργία ψυχολογικών εντυπώσεων, κλίματος
ανασφάλειας, μεγαλύτερης δυνατής δημοσιότητας και εκτόνωση του φθόνου και
μίσους κατ' εκείνων οι οποίοι έχουν ένα διαφορετικό «modus vivendi»
τουτέστιν πνευματικό πολιτισμό,θρησκεία, παιδεία και ηθικές αξίες.
Τα μέσα που χρησιμοποιούν οι τρομοκράτες είναι απεριόριστα. Αρκεί να
επιτυγχάνουν τον σκοπό τους η να απειλούν ότι θα τον επιτύχουν.
Τα κίνητρα
μπορεί να είναι πολιτικά η α-πολιτικά κάθε είδους. Είναι σε όλες τις περιπτώσεις αντίθετα προς τους κανόνες του δικαίου τους
σχετικούς με τα ανθρώπινα δικαιώματα που περιλαμβάνονται στις σχετικές πράξεις
του Ο.Η.Ε.
Η τρομοκρατία είναι αντικείμενο του εσωτερικού δικαίου κάθε χώρας. Η τρομοκρατία καθεαυτή είναι καταδικαστέα σε όλες τις μορφές. Ο τρομοκράτης μπορεί να είναι ένα άτομο, μία ομάδα ατόμων λίγο-πολύ
οργανωμένη η ένα Κράτος.
Επίσης το θύμα μπορεί να είναι ένα άτομο, μία ομάδα ατόμων η ένα Κράτος. Έχει διαπιστωθεί ότι ο τρομοκράτης δεν πτοείται ούτε από απειλές
φυλακίσεως, ούτε από θανατική καταδίκη.
Κατά μία εκδοχή ο θάνατος είναι η μόνη
λύτρωση στο όνομα της θρησκείας την οποίαν υπηρετεί και ασπάζεται.
Η τυφλή υπακοή, η προσήλωση σ' ορισμένες ιδέες και δοξασίες, η πίστη σε
ανώτερες φυλές, εξακολουθούν να συσπειρώνουν και να οδηγούν άτομα σε
βιαιοπραγίες, βανδαλισμούς και πράξεις που αγγίζουν τα όρια του ανθρώπινου
παραλογισμού.
Δικαίω τω λόγω ο Άλμπερτ Ουλμ Αϊνστάιν επαναλάμβανε συχνά τη ρήση: «Δύο
πράγματα είναι ατελείωτα, το σύμπαν και η ανθρώπινη ηλιθιότης».
Μετά τα τελευταία τρομοκρατικά κτυπήματα εγείρεται το ερώτημα κατά πόσο το
Διεθνές Δίκαιο και ο αντιτρομοκρατικός νόμος είναι σε θέση να εκριζώσουν, έστω
να περιορίσουν τη τρομοκρατία η οποία δρα ως Λερναία Ύδρα: Κόβεις ένα κεφάλι (παρακλάδι της Αλ Κάιντα) και
ξεφυτρώνουν άλλα τρία η τέσσερα.
Η τρομοκρατία δεν αντιμετωπίζεται με πολύωρα φλυαρήματα και συναντήσεις
ειδημόνων κι ούτε με όρους ψυχολογίας, κοινωνιολογίας και με τις ισχύουσες
διατάξεις του Διεθνούς Δικαίου.
Είναι σαφές ότι οι τρομοκρατικές ενέργειες είναι της δικαιοδοσίας του Διεθνούς Δικαίου όταν τις έχουν διαπράξει η τις έχουν
υποστεί περισσότερα κράτη.
Υπάγονται σ' αυτή την περίπτωση εκτός από το κοινό ποινικό δίκαιο στους
συνομολογημένους κανόνες της κατοχυρώσεως των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και
ειδικότερα σ' εκείνους που επικυρώνουν το δικαίωμα του ανθρώπου για τη ζωή και
την σωματική ακεραιότητα.
Αντίποινα εναντίον τρομοκρατικών πράξεων που θίγουν ανθρώπινα δικαιώματα
κυρίως αν είναι καθ' εαυτά τρομοκρατικές πράξεις δεν μπορούν να θεωρηθούν
πράξεις τρομοκρατίας με την στενή έννοια.
Είναι πράξεις νόμιμης υπεράσπισης εφόσον είναι αναγκαίες για να
καταργήσουν την τρομοκρατία.
Ο σκοπός δεν είναι η τρομοκρατία αλλά η καταστολή της. Τελευταίως, χάρη στη πρόοδο της τεχνολογίας η τρομοκρατία
μεταχειρίζεται νέες μεθόδους οι οποίες πρέπει να εξετασθούν βάση νέων
δεδομένων.
Το Διεθνές Δίκαιο όπως εφαρμόζεται δεν μπορεί να περιορίσει αποτελεσματικά
την δράση των τρομοκρατών. Η αποτυχία της Ευρώπης, ιδίως των κρατών της
Ε.Ε. να πατάξουν τη τρομοκρατία αποτελεί θέμα τεράστιας
πολιτικο-οικονομικής στρατηγικής σημασίας.
Μήπως ο αντιτρομοκρατικός νόμος θα πρέπει να γίνει υπεράγαν αυστηρός (Ιαβέρειος) για να είναι αποτελεσματικός?
Οι μέχρι σήμερα πολύχρονες προσπάθειες έχουν πέσει στο κενό. Το πρόβλημα του
«τερορισμού» έχει διογκωθεί με απρόβλεπτες συνέπειες.
Στις Η.Π.Α. εμπρησμοί, ληστείες τραπεζών, απαγωγές, κλοπές, θεωρούνται σε ομοσπονδιακό
επίπεδο βαριές παραβάσεις νόμου (κακουργήματα).
Στο τραπέζι των συζητήσεων Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ειδικοί σε θέματα
καταπολέμησης της τρομοκρατίας εξετάζουν το ενδεχόμενο όπως θεωρηθεί η
υπόθαλψη και υποστήριξη των τρομοκρατών που στρέφονται εναντίον μίας χώρας,
μορφή επίθεσης κράτους εναντίον κράτους.
Ο σύγχρονος οικονομικός πόλεμος και η τρομοκρατία όπως διατυπώνει σε
πολιτικό πλαίσιο ο Κωνσταντίνος Τσάτσος στο βιβλίο του «Ο σύγχρονος κόσμος»
είναι αναπόφευκτα γεγονότα, όπως είναι ο πόλεμος πάντων κατά πάντων «bellum omnium contra omnes", φυσικός νόμος.
Πολλές τρομοκρατικές οργανώσεις σε παγκόσμια κλίμακα έχουν τη «σιωπηλή» υποστήριξη πολιτικών κομμάτων και κυβερνήσεων
και ισχυρών οικονομικών κέντρων προς όφελος και των δύο πλευρών, σύμφωνα με τον
νόμο του αμοιβαίου συμφέροντος «Dout Des".
Η τρομοκρατία έχει ιστορικό παρελθόν. Η ονομασία (Terreur) δόθηκε σε δύο
περιόδους της γαλλικής επαναστάσεως.
Η Πρώτη Τρομοκρατία (10 Αυγούστου-20 Σεπτεμβρίου 1792) είχε ως αιτία τη πρωσική εισβολή και
εκδηλώθηκε με τη σύλληψη του Βασιλέως και τις μαζικές σφαγές του Σεπτεμβρίου.
Η Δεύτερη Τρομοκρατία (5 Σεπτεμβρίου, 1793- 28 Ιουλίου, 1794) είχε ως
αποτέλεσμα την εξόντωση των Γερονδίνων από τους Ορεινούς.
Τερματίστηκε με τη φυλάκιση πολλών υπόπτων, πολλοί από τους οποίους
στάλθηκαν στο ικρίωμα.
Η Μεγάλη Τρομοκρατία (Ιούνιος-Ιούλιος, 1794) όταν ο Μαξιμιλιανός
Ροβεσπιέρος (1758-1794) με το νόμο της 10ης Ιουνίου, 1794, στέρησε
τους κατηγορουμένους από κάθε δικονομική εγγύηση.
Έληξε με την πτώση του
Ροβεσπιέρου την 9η Θερμιδόρ. (Ο 11ος μήνας του δημοκρατικού
ημερολογίου της Γαλλικής Επαναστάσεως)
Το επαναστατικό δικαστήριο ήταν ένα από τα όργανα της τρομοκρατίας.
Λευκή Τομοκρατία (Terreur blanche) η ονομασία που δόθηκε σε γαλλικά και
αντεπαναστατικά κινήματα με επικεφαλής μοναρχικούς.
Η πρώτη Λευκή Τρομοκρατία (Μάιος-Ιούνιος, 1795) εστρέφετο κατά των οπαδών
του Ροβεσπιέρου.
Η δεύτερη Λευκή Τρομοκρατία εκδηλώθηκε το 1815, ύστερα από την ήττα του
Ναπολέοντος στο Βατερλώ, εναντίον των Βοναπαρτιστών, των προτεσταντών και
ρεπουμπλικάνων.
