Edition: International | Greek

Αρχική » Γνώμη

Η Τουρκία, οι διεργασίες στη Συρία και ο κίνδυνος των Κούρδων

Η κύρια προτεραιότητα της Τουρκίας παραμένει η ανάσχεση της κουρδικής απειλής. Δεδομένης της οργανικής σχέσης των Κούρδων της Συρίας με τους αντίστοιχους της Τουρκίας, ο εφιάλτης που κινδυνεύει να λάβει σάρκα και οστά είναι οι πρώτοι να αποκτήσουν μια οιονεί κρατική οντότητα στο πρότυπο των αντίστοιχων του Ιράκ

Από: EBR - Δημοσίευση: Δημοσίευση: Δευτέρα, 23 Σεπτεμβρίου 2019

μέγεθος [–] [+]
Παρότι η Τουρκία μοιράζεται κοινές θέσεις με όλους τους εμπλεκομένους (π.χ. μετριασμό Ιράν με τις ΗΠΑ, αναχαίτιση Κούρδων με το μπααθικό καθεστώς και το Ιράν, αντιτρομοκρατικό αγώνα με τη Ρωσία), εντοπίζεται ένα δομικό πρόβλημα: Αφενός, δεν μπορεί να λάβει ξεκάθαρη θέση στο Συριακό, διότι σε κάθε περίπτωση θα δυσαρεστήσει κάποιον εκ των συμμάχων της, γεγονός που θα επιδρούσε αρνητικά στην προάσπιση των συμφερόντων της.
Παρότι η Τουρκία μοιράζεται κοινές θέσεις με όλους τους εμπλεκομένους (π.χ. μετριασμό Ιράν με τις ΗΠΑ, αναχαίτιση Κούρδων με το μπααθικό καθεστώς και το Ιράν, αντιτρομοκρατικό αγώνα με τη Ρωσία), εντοπίζεται ένα δομικό πρόβλημα: Αφενός, δεν μπορεί να λάβει ξεκάθαρη θέση στο Συριακό, διότι σε κάθε περίπτωση θα δυσαρεστήσει κάποιον εκ των συμμάχων της, γεγονός που θα επιδρούσε αρνητικά στην προάσπιση των συμφερόντων της.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ Γνώμη

του Φίλη Κωνσταντίνου*

κύρια προτεραιότητα της Τουρκίας παραμένει η ανάσχεση της κουρδικής απειλής. Δεδομένης της οργανικής σχέσης των Κούρδων της Συρίας με τους αντίστοιχους της Τουρκίας, ο εφιάλτης που κινδυνεύει να λάβει σάρκα και οστά είναι οι πρώτοι να αποκτήσουν μια οιονεί κρατική οντότητα στο πρότυπο των αντίστοιχων του Ιράκ. Αμερικανοί και Ισραηλινοί, άλλωστε, φαίνεται να προτάσσουν το εν λόγω σενάριο, εφόσον το κουρδικό στοιχείο κρίνεται ως ο πλέον αξιόπιστος σύμμαχός τους στην περιοχή. Εδώ έγκειται και το μεγαλύτερο πρόβλημα των ΗΠΑ: αν θελήσουν να ικανοποιήσουν πλήρως την Τουρκία, «αδειάζοντας» τους Κούρδους της Συρίας, ρισκάρουν να τους δουν να εναγκαλίζονται με Ασαντ και Ρωσία, διότι δεν θα θέλουν να μείνουν μετέωροι εν μέσω διεργασιών για την επόμενη μέρα.

Από την άλλη, αν δεν συνηγορήσουν στις τουρκικές απαιτήσεις, ανησυχούν ότι θα σπρώξουν την Αγκυρα στην αγκαλιά της Μόσχας, ελλείψει εταίρων και εξαιτίας της έντονης καχυποψίας για τις προθέσεις των Αμερικανών.

Ομοίως και για την Τουρκία, η καλύτερη δυνατή εξέλιξη θα ήταν η εξεύρευση μιας χρυσής τομής μεταξύ ΗΠΑ – Ρωσίας (τουλάχιστον) στο συριακό ζήτημα, από τη στιγμή που και ο Ερντογάν δυσκολεύεται αισθητά να ισορροπήσει μεταξύ των δύο. Εχει περισσότερο ανάγκη τη Μόσχα για να διατηρήσει την όποια επιρροή του στη Συρία, αλλά χωρίς έναν συμβιβασμό με την Ουάσιγκτον δεν μπορεί να αναχαιτίσει αποτελεσματικά τον κουρδικό κίνδυνο.

Γνωρίζει ο τούρκος πρόεδρος ότι τα περιθώρια ελιγμών του είναι περιορισμένα, αλλά θέλει να τα εξαντλήσει. Τι επιδιώκει; Με τη Ρωσία – όχι σε ισότιμη βάση, αλλά από θέση αδυναμίας – τη διατήρηση συνεχούς επικοινωνίας και εμπέδωσης της εμπιστοσύνης ώστε να αποκτήσει τη δυνατότητα επηρεασμού των εξελίξεων (μέσω της συμμετοχής της στις διεργασίες για την ειρήνευση στη Συρία), όπως (σε πιο τακτικό επίπεδο) στην εξασφάλιση σχετικής ομαλότητας σε κομμάτια της Συρι?ας (βλ. Ιντλίμπ) για να κατοχυρωθεί απο? νε?ες μαζικε?ς προσφυγικε?ς ροε?ς και εισροη? τρομοκρατω?ν.

Η αποτελεσματική πρόσβαση στο Κρεμλίνο είναι απαραίτητη και για τη διατήρηση της τουρκικής φυσικής παρουσίας σε περιοχές της Συρίας. Με το Ιράν, η σχέση με το οποίο αναβίωσε λόγω της κοινής ανησυχίας για την ενίσχυση του κουρδικού στοιχείου, έμφαση δίνεται στην ασφάλεια των συνόρων και στον προσδιορισμό των περιοχών που θα μπορούσε να λειτουργήσει μια συμφωνία εξακολουθητικής εκεχειρίας.

Με τις ΗΠΑ, ο στο?χος ει?ναι να διακοπεί ο εξοπλισμο?ς των Κου?ρδων της Συρι?ας και να τους κοπεί η ο?ρεξη για διευρυμε?νη αυτονομι?α. Η αρνητικη? στα?ση των ΗΠΑ στο δημοψη?φισμα ανεξαρτησι?ας των Κου?ρδων του Ιρα?κ εκτιμη?θηκε, ωστόσο η Ουάσιγκτον κατακεραυνώνεται συχνά-πυκνά για την άρνησή της να τους αποχωριστεί, ακόμη και κατόπιν της έναρξης κοινών περιπολιών ανατολικά του Ευφράτη. Βε?βαια, ανα?λογη απογοη?τευση επικρατει? και στη Ροτζα?βα, λο?γω των παλινωδιών της αμερικανικής διοίκησης (π.χ. ανακοινώθηκε από τον Τραμπ η αποχω?ρηση των ΗΠΑ απο? το συριακο? ε?δαφος και αργότερα ανακλήθηκε με τη διαβεβαίωση παραμονής κάποιων μονάδων) και κυρι?ως τής εν εξελίξει συμφωνίας με την Τουρκι?α για τη δημιουργι?α ασφαλου?ς ζω?νης στα ανατολικά του Ευφράτη.

Παρότι η Τουρκία μοιράζεται κοινές θέσεις με όλους τους εμπλεκομένους (π.χ. μετριασμό Ιράν με τις ΗΠΑ, αναχαίτιση Κούρδων με το μπααθικό καθεστώς και το Ιράν, αντιτρομοκρατικό αγώνα με τη Ρωσία), εντοπίζεται ένα δομικό πρόβλημα: Αφενός, δεν μπορεί να λάβει ξεκάθαρη θέση στο Συριακό, διότι σε κάθε περίπτωση θα δυσαρεστήσει κάποιον εκ των συμμάχων της, γεγονός που θα επιδρούσε αρνητικά στην προάσπιση των συμφερόντων της. Επί παραδείγματι, δεν μπορεί να υποκαταστήσει τους Κούρδους στους αμερικανικοϊσραηλινούς σχεδιασμούς, αλλά παραμένει χρήσιμη λόγω της πρόθεσης Ουάσιγκτον – Τελ Αβίβ – Ριάντ να ανασχέσουν την επιρροή του σιιτικού Ιράν, εκτός εάν ο Λευκός Οίκος επιχειρήσει απευθείας να διευθετήσει το ζήτημα.

Εξίσου, η Αγκυρα, ενώ στηρίζει τους αντικαθεστωτικούς, έχει βρει ένα modus operandi με τον Ασαντ. Αν χρειαστεί να διαλέξει στρατόπεδο θα δυσκολευθεί αισθητά. Αφετέρου, επιχειρεί να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία μέχρι οι περιφερειακοί ανταγωνισμοί μεταξύ ΗΠΑ – Ρωσίας και Σαουδικής Αραβίας – Ιράν να μην την επηρεάζουν, χωρίς να μπορεί να ασκήσει επιρροή στις εξελίξεις στον επιθυμητό βαθμό. Ενδεικτική της αγωνι?ας Ερντογα?ν ει?ναι η προτροπη? του προς Ρω?σους και Αμερικανου?ς να αποσυρθου?ν απο? τη Συρι?α.

Αξιοπρόσεκτη είναι η στάση του Ισραήλ που στηρίζει παραδοσιακά το κουρδικό στοιχείο της Μέσης Ανατολής, στοχοποιώντας το Ιράν. Μάλιστα, η διοίκηση Τραμπ έχει υιοθετήσει εν πολλοίς τις απόψεις του Τελ Αβίβ στα μεσανατολικά ζητήματα, αν και διαφαίνεται μια αλλαγή προσανατολισμού και η υιοθέτηση μιας ηπιότερης εκδοχής μετά και την παραίτηση του Μπόλτον. Σημειώνεται, τέλος, πως η Αγκυρα χρησιμοποιεί στην πράξη (και) τη στρατιωτική της ισχύ, σπάζοντας κάποια ταμπού – σε παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάννης – προκειμένου να αντιστρέψει αρνητικές καταστάσεις.

Ο δρ Κωνσταντίνος Φίλης είναι εκτελεστικός διευθυντής του ΙΔΙΣ. Στο παρόν κείμενο υπάρχουν αποσπάσματα από την 3η έκδοση του βιβλίου του «Τουρκία, Ισλάμ, Ερντογάν».

*εκτελεστικός διευθυντής του ΙΔΙΣ

**πρώτη δημοσίευση: www.tovima.gr

Ευρώπη

Δείκτης ισότητας των φύλων 2019: υπάρχει πρόοδος στις χώρες της ΕΕ αλλά χρειάζεται περισσότερη δουλειά

Η Ελλάδα έχει τον χαμηλότερο δείκτη ισότητας (51,9 - Επισυνάπτεται η σχετική έκθεση στα αγγλικά)

Οικονομία

Έρχεται το τέλος του πληθωρισμού;

Δεν είναι λίγοι πλέον οι οικονομολόγοι αλλά μαζί τους και ο «Economist» που πιστεύουν ότι ο πληθωρισμός ως οικονομικός δείκτης χάνει την σημασία του

Γνώμη

Φαίδων Στράτος: Ο ευπατρίδης του επιχειρείν

Από: Athanase Papandropoulos

Ο αποβιώσας γόνος της οικογενείας που κάποτε δέσποζε στην ελληνική επιχειρηματική σκηνή, ήταν μια ευγενική και βαθύτατα δημοκρατική προσωπικότητα

EURACTIV.com - Feeds

Περιοδικό

Ηλεκτρονική Έκδοση Τρέχοντος Τεύχους: 03/2019 2019

Τρέχον Τεύχος

03/2019 2019

Δείτε τα παλαιά τεύχη
Συνδρομή
Διαφημιστείτε
Ηλεκτρονική Έκδοση

All contents © Copyright Copyright EMG Strategic Consulting Ltd. 1997-2019. All Rights Reserved   |   Αρχική Σελίδα  |   Disclaimer  |   Website by Theratron :)