του N. Peter Kramer
Την προηγούμενη εβδομάδα, οι 27 ηγέτες της Ε.Ε. πραγματοποίησαν μια ψηφιακή σύνοδο κορυφής τεσσεράμισι ωρών, όπου φανερώθηκε σημαντική διάσταση απόψεων. Υπήρξαν κριτικές καθώς πραγματοποίησαν τις πρώτες λεπτομερείς συζητήσεις τους σχετικά με το σχέδιο ανάκαμψης της Ε.Ε., αξίας 750 δισεκατομμυρίων ευρώ, και σχετικά με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ), ύψους 1,1 τρισεκατομμυρίων ευρώ, για την περίοδο 2021-2027. Η σύνοδος κορυφής έθεσε μια σειρά από ζητήματα προς επίλυση, ώστε να επιτευχθεί η συναίνεση τον επόμενο μήνα, όταν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα συνεδριάσει με φυσική παρουσία, στις Βρυξέλλες.
Αυτό σημαίνει δύσκολες διαπραγματεύσεις για τα βασικά σημεία του ΠΔΠ και του σχεδίου ανάκαμψης, το επίκεντρο της συλλογικής οικονομικής αντίδρασης της Ε.Ε. στην πανδημία. Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Charles Michel, υποσχέθηκε να υποβάλει κάποιες νέες προτάσεις, πριν από τη σύνοδο κορυφής του Ιουλίου, αλλά δήλωσε ότι «σε ορισμένα ζητήματα παραμένει περίπλοκο και πολύ δύσκολο να υπάρξει κοινή συναίνεση».
Τα κράτη- μέλη διαφωνούν σε πολλά σημεία. Όχι μόνο διαπραγματεύτηκαν για την κατανομή των χρημάτων του ταμείου ανάκαμψης, υπήρχαν επίσης διαφορές ως προς το ύψος του ταμείου ανάκαμψης, την ισορροπία μεταξύ επιχορηγήσεων και δανείων, το μέγεθος του ΠΔΠ και την τύχη της επιστροφής χρημάτων ορισμένων περιοχών, αναλόγως των εισφορών τους. Πολλά κράτη- μέλη έχουν ξεσηκωθεί, καθώς η επιτροπή τους πρότεινε να εξετάσουν το ενδεχόμενο να της παραδώσουν νέες ροές εσόδων, που θα τους επέτρεπε να αποπληρώσουν τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια που τυχόν θα δανείζονταν για να χρηματοδοτήσουν το πακέτο ανάκαμψης.
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα θέματα είναι η κατανομή των χρημάτων του προϋπολογισμού ανάκαμψης, σε δάνεια ή σε επιχορηγήσεις. Κράτη- μέλη όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία βασίζονται σε επιχορηγήσεις, καθώς τα δάνεια θα επιβαρύνουν τα ήδη υψηλά εθνικά τους χρέη, που είχαν πριν ακόμα από τον κορονοϊό. Η Δανία, η Ολλανδία, η Αυστρία και η Σουηδία είναι μέχρι στιγμής κατά της χορήγησης επιδοτήσεων. Η Ισπανία και η Ιταλία θα λάβουν ένα τεράστιο ποσό βοήθειας, ενώ άλλα κράτη- μέλη που διαχειρίστηκαν καλύτερα την κρίση, όπως η Κροατία, η Ρουμανία και η Ουγγαρία, θα επωφεληθούν περισσότερο από ορισμένα κράτη της Δυτικής Ευρώπης.
Η αρχική ιδέα για το σχέδιο ανάκαμψης προήλθε από τον Γάλλο Πρόεδρο Macron και τη Γερμανίδα Καγκελάριο Merkel. Ήταν παρόμοιο με αυτό που έθεσε αργότερα η επιτροπή.
Ωστόσο, με την πάλη της Ε.Ε. για τις οικονομικές διαφορές μεταξύ Βορρά και Νότου, καθώς και για τα διαφορετικά πρότυπα περί μετανάστευσης και κράτους δικαίου μεταξύ Ανατολής και Δύσης, η αναδυόμενη συναίνεση μεταξύ Βερολίνου, Παρισιού και Επιτροπής φαίνεται ανεπαρκής ώστε να διασφαλιστεί μια συμφωνία σε σύντομο διάστημα.
