του Ρόμπερτ Σίλερ*
Υπήρξε πολλή αμηχανία που οι χρηματιστηριακές αγορές του κόσμου δεν κατέρρευσαν εν όψει της πανδημίας COVID-19 και ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, που πρόσφατα σημείωσε ρεκόρ με νέα κρούσματα. Αλλά ίσως δεν υπάρχει τόσο μεγάλο παζλ. Ένας δείκτης που αποκαλλούμε EXCESS CAPE YIELD (ECY) θέτει τις μακροπρόθεσμες προοπτικές για τις χρηματιστηριακές αγορές του κόσμου σε ακόμη καλύτερη προοπτική. Αναμφισβήτητα, οι αγορές περιουσιακών στοιχείων καθοδηγούνται ουσιαστικά από την ψυχολογία και τις προσδοκίες. Υπάρχουν όμως και άλλοι λόγοι. Ο κυκλικά προσαρμοσμένος λόγος τιμής προς κέρδη (CAPE) ο οποίος καταγράφει την αναλογία της πραγματικής τιμής μετοχής (προσαρμοσμένη στον πληθωρισμό) προς τον δεκαετή μέσο όρο των πραγματικών κερδών ανά μετοχή φαίνεται να προβλέπει πραγματικές μακροπρόθεσμες αποδόσεις χρηματιστηρίου σε πέντε περιοχές με επιρροή στον κόσμο.
Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πως θα τελειώσει η πανδημία COVID-19 αν και μπορεί να ολοκληρωθεί σύντομα, με την έλευση αποτελεσματικών εμβολίων. Ωστόσο, μια βασική ένδειξη του δείκτη ECY είναι ότι επιβεβαιώνεται η σχετική ελκυστικότητα των μετοχών, ιδίως δεδομένης μιας δυνητικά παρατεταμένης περιόδου χαμηλών επιτοκίων. Μπορεί να δικαιολογήσει τον φόβο επενδυτών μην χάσουν το ράλι (FOMO) και να προχωρήσει προς την κατεύθυνση της εξήγησης της ισχυρής προτίμησης των επενδυτών για μετοχές από τον Μάρτιο και μετά.
Οι αποδόσεις των ομολόγων ενδέχεται να αυξηθούν και οι αποτιμήσεις των μετοχών μπορεί επίσης να πρέπει να επαναρρυθμιστούν παράλληλα με τις αποδόσεις. Όμως, σε αυτό το σημείο, παρά τους κινδύνους και τους υψηλούς δείκτες CAPE, οι αποτιμήσεις στο χρηματιστήριο μπορεί να μην είναι τόσο παράλογες όσο πιστεύουν ορισμένοι.
Ο Ρόμπερτ Σίλερ είναι νομπελίστας Οικονομικών για το 2013, καθηγητής Οικονομικών στο YALE University, συνδημιουργός του δείκτη CASE- SHILLER Index για τις τιμές κατοικιών στις ΗΠΑ. Ο Λόρενς Μπλακ είναι ιδρυτής του The Index Standard. Ο Φαρούκ Τζιβράτζ είναι ερευνητής του Imperial College Business School και υψηλόβαθμο στέλεχος του επενδυτικού βραχίονα της BARCLAYS στο Λονδίνο.
*Νομπελίστας Οικονομολόγος 2013
