Edition: International | Greek
MENU

Αρχική » Ανάλυση

Κλιματική Αλλαγή: Οι ρύποι της αεροπλοΐας και η φορολόγηση τους

Η κλιματική αλλαγή εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη πρόκληση με σημαντικές επιπτώσεις στις οικονομίες των χωρών. Για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων απαιτείται εντατικοποίηση των προσπαθειών σε παγκόσμιο επίπεδο

Από: EBR - Δημοσίευση: Δευτέρα, 6 Ιουνίου 2022

Περίπου 2.5% από τις παγκόσμιες εκπομπές ρύπων προέρχονται από την αεροπλοΐα. Οι εκπομπές αυτές εκτιμάται ότι θα αυξηθούν μακροπρόθεσμα δεδομένου ότι εξαρτώνται σημαντικά από την οικονομική δραστηριότητα και ανάπτυξη.
Περίπου 2.5% από τις παγκόσμιες εκπομπές ρύπων προέρχονται από την αεροπλοΐα. Οι εκπομπές αυτές εκτιμάται ότι θα αυξηθούν μακροπρόθεσμα δεδομένου ότι εξαρτώνται σημαντικά από την οικονομική δραστηριότητα και ανάπτυξη.

της Αθηνάς Καλύβα*

Η κλιματική αλλαγή εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη πρόκληση με σημαντικές επιπτώσεις στις οικονομίες των χωρών. Για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων απαιτείται εντατικοποίηση των προσπαθειών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Αν η παγκόσμια κοινότητα αποτύχει η μέση θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά 3 βαθμούς μέχρι το 2100. Επομένως κρίνεται σημαντικό η Ε.Ε. να ενισχύσει τις προσπάθειές της λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ρύποι δεν αναγνωρίζουν σύνορα. Επιπλέον οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν επηρεάσει το κόστος της ενέργειας, αλλά και έχουν ενισχύσει τις προσπάθειες για συντονισμένη απάντηση στις προκλήσεις.

Το περιβαλλοντολογικό πακέτο προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Fit for 55) εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα γεγονός που αποδείχθηκε και σε πολιτικό επίπεδο με την υιοθέτηση της γενικής προσέγγισης για τη διασυνοριακή προσαρμογή άνθρακα (CBAM) στο ECOFIN Μαρτίου.

«Ο ρυπαίνων πληρώνει»

Σημειώνεται ότι ένα από τα βασικά εργαλεία για την επίτευξη της μετάβασης προς μία βιώσιμη ανάπτυξη, φιλική προς το περιβάλλον, αποτελεί και η φορολογία. Στο πλαίσιο αυτό, η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» (Polluter Pays Principle), η οποία προτάθηκε αρχικά από τον ΟΟΣΑ το 1972 και κατοχυρώνεται πλέον στη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελεί την κεντρική περιβαλλοντική πολιτική της Ε.Ε.

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την αρχή αυτή, ο ρυπαίνων ευθύνεται για την περιβαλλοντική ζημία που προκαλεί και πρέπει να λάβει τα αναγκαία μέτρα πρόληψης ή αποκατάστασης, επωμιζόμενος όλες τις σχετικές δαπάνες. Τα εργαλεία τα οποία μπορούν να συνδράμουν στην εφαρμογή της αρχής είναι κυρίως οι φόροι, σαν αντιστάθμισμα του κόστους ρύπανσης, και η τιμολόγηση του άνθρακα βάσει της εκτίμησης της χρήσης ενός περιβαλλοντικού αγαθού (π.χ το σύστημα τιμολόγησης ETS των εκπομπών ρύπων της Ε.Ε).

Εμπειρικές μελέτες, όπως πρόσφατη Έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, καταδεικνύουν ότι υφίστανται περαιτέρω δυνατότητες στην Ε.Ε. για ενίσχυση της περιβαλλοντολογικής πολιτικής μέσω και της περιβαλλοντολογικής φορολογίας. Ουσιαστικά υπάρχουν τομείς που, αν και διαθέτουν παγκοσμιοποιημένα χαρακτηριστικά αναφορικά με τις εκπομπές ρύπων, εντούτοις δεν εμπίπτουν σε πεδίο εφαρμογής σχετικών προτάσεων της Ε.Ε.

Οι ρύποι της αεροπλοΐας

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι αεροπορικές μεταφορές: περίπου 2.5% από τις παγκόσμιες εκπομπές ρύπων προέρχονται από την αεροπλοΐα. Οι εκπομπές αυτές εκτιμάται ότι θα αυξηθούν μακροπρόθεσμα δεδομένου ότι εξαρτώνται σημαντικά από την οικονομική δραστηριότητα και ανάπτυξη.

Ενδεικτικά οι εκπομπές ρύπων από την αεροπλοΐα αυξήθηκαν κατά 68% μεταξύ 2010-2020. Η αυξητική τάση αναμένεται να συνεχισθεί κατά 185% μέχρι το 2040 και 300% το 2050. Η έντονη αυξητική τάση προέρχεται κυρίως από τις αεροπορικές μεταφορές λαμβάνοντας υπόψη ότι το κόστος μεταφοράς προσώπων και εμπορευμάτων δεν ενσωματώνει ούτε επιμερίζει περιβαλλοντολογικά κόστη. Η τιμολόγηση του άνθρακα μέσω των εισιτηρίων ή κόστους μεταφοράς, με βάση και την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» εκτιμάται ότι θα μπορούσε να επιφέρει μείωση στις εκπομπές ρύπων.

Ήδη οκτώ κράτη μέλη εφαρμόζουν ή είχαν εφαρμόσει φόρο στις αεροπορικές μεταφορές (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Σουηδία, Αυστρία, Κάτω Χώρες, Δανία και Ιρλανδία). Οι επιβαρύνσεις αυτές διαφέρουν και δεν έχουν ομογενοποιημένα χαρακτηριστικά: άλλες έχουν τον χαρακτήρα τέλους και επιβαρύνουν είτε την αεροπορική εταιρεία είτε τον επιβάτη, άλλες έχουν τα χαρακτηριστικά έμμεσου φόρου και επιβαρύνουν τον καταναλωτή επιβάτη και σχετίζονται και με την απόσταση. Ωστόσο ως κοινό χαρακτηριστικό αυτών των μεταρρυθμίσεων ήταν –πέραν των περιβαλλοντολογικών στόχων-με την επιβολή των ανωτέρων επιβαρύνσεων να μειωθεί και η φορολογική επιβάρυνση στην εργασία.

Οι ρύποι δεν γνωρίζουν σύνορα

Συμπερασματικά οι εκπομπές ρύπων όπως προαναφέρθηκε δεν αναγνωρίζουν σύνορα. Συνεπώς η συντονισμένη δράση σε επίπεδο Ε.Ε. αρχικά. αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο είναι απαραίτητη για να μην κατακερματισθεί η Ενιαία Αγορά, αυξηθεί το διοικητικό κόστος και ενισχυθεί α ανταγωνισμός από Τρίτες Χώρες.

Τα κράτη μέλη με αποτελεσματικά εργαλεία στη διάθεσή τους θα μπορούσαν αρχικά να διερευνήσουν τη δυνατότητα συντονισμένης τιμολόγησης του άνθρακα στις αεροπορικές μεταφορές, λαμβάνοντας υπόψη και την επιτυχημένη εφαρμογή του Ευρωπαϊκού συστήματος εκπομπών ρύπων στην Ε.Ε. (ETS), την αποτελεσματικότερη φορολόγηση αεροπορικών καυσίμων στα πλαίσια και της Οδηγίας για τη φορολόγηση της Ενέργειας (π.χ με ενδεχόμενη διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση των εμπορευματικών με τις λοιπές μεταφορές κλπ) ή την επιβολή έμμεσου φόρου ανά πτήση.

Η δυνατότητα ενίσχυσης των ιδίων πόρων της Ε.Ε με τη νέα φορολόγηση θα μπορούσε επίσης να εξεταστεί, προκειμένου να αντιμετωπισθεί συντονισμένα υφιστάμενη ενεργειακή και οικονομική κρίση με χρήση κοινοτικών πόρων ενισχύοντας την ενεργειακή αυτονομία της Ε.Ε.

*Επικεφαλής Οικονομικής Μονάδας Μόνιμης Ελληνικής Αντιπροσωπείας στην Ε.Ε, τ.Γενική Γραμματέας Φορολογικής Πολιτικής και Δημόσιας Περιουσίας Υπουργείο Οικονομικών
**πρώτη δημοσίευση: www.ot.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Γνώμη

Έχουμε δόγμα εξωτερικής πολιτικής;

Από: EBR

Τι στόχους μπορεί να έχει σήμερα η Ελλάδα;

Ηλεκτρονική Έκδοση Τρέχοντος Τεύχους: 04/2021 2021

Περιοδικό

Τρέχον Τεύχος

04/2021 2021

Δείτε τα παλαιά τεύχη
Συνδρομή
Διαφημιστείτε
Ηλεκτρονική Έκδοση

Ευρώπη

Έκθεση στρατηγικής ανάλυσης προοπτικών 2022: Διασύνδεση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης στο νέο γεωπολιτικό πλαίσιο

Έκθεση στρατηγικής ανάλυσης προοπτικών 2022: Διασύνδεση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης στο νέο γεωπολιτικό πλαίσιο

Η Επιτροπή ενέκρινε σήμερα την έκθεση στρατηγικής ανάλυσης προοπτικών 2022 με τίτλο «Διασύνδεση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης στο νέο γεωπολιτικό πλαίσιο»

Οικονομία

e-government: Όφελος €270 εκατ. στην οικονομία τη διετία 2020-2022

e-government: Όφελος €270 εκατ. στην οικονομία τη διετία 2020-2022

Όφελος €270 εκατ. στην ελληνική οικονομία έφερε τη διετία 2020 - 2022 η ηλεκτρονική διακυβέρνηση και ηλεκτρονική - end-to-end - εξυπηρέτηση των πολιτών μέσω του gov.gr

EURACTIV.com - Feeds

All contents © Copyright EMG Strategic Consulting Ltd. 1997-2022. All Rights Reserved   |   Αρχική Σελίδα  |   Disclaimer  |   Website by Theratron