Ωστόσο, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2024, η Ελλάδα συνεχίζει να υπολείπεται σημαντικά, δαπανώντας λιγότερα από τα μισά κονδύλια σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Συγκεκριμένα, η χώρα μας διαθέτει περίπου €120 - €130 ανά κάτοικο για R&D, όταν ο μέσος όρος στην ΕΕ ανέρχεται σε €270. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης, μαζί με χώρες, όπως η Πολωνία, η Σλοβακία και η Λιθουανία.
Ακόμη χαμηλότερες δαπάνες από την Ελλάδα εμφανίζουν η Βουλγαρία και η Ρουμανία, με ποσά που πλησιάζουν το μηδέν. Στον αντίποδα, οι επενδύσεις στον Βορρά κινούνται σε τελείως διαφορετικά επίπεδα.
Οι πρωταθλητές των επενδύσεων βρίσκονται κυρίως στον Βορρά: το Λουξεμβούργο με €759 ανά κάτοικο, η Δανία με €587 και η Ολλανδία με €543. Στον αντίποδα, η Ρουμανία ξοδεύει μόλις €19 ανά κάτοικο, η Βουλγαρία €38 και η Ουγγαρία €59, δείχνοντας το μεγάλο χάσμα ανάμεσα στις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι συνολικές κρατικές δαπάνες για R&D στην ΕΕ άγγιξαν τα €127,9 δισ. ή το 0,71% του ΑΕΠ το 2024, σημειώνοντας αύξηση 3,4% σε σχέση με το 2023 και 59,5% σε σχέση με το 2014. Σε όρους ανά κάτοικο, η ΕΕ καταγράφει άνοδο 57% την τελευταία δεκαετία, από τα €181,3 το 2014 στα €284,7 το 2024, σημειώνοντας άνοδο 57% μέσα σε μια δεκαετία.
Οι ελληνικές επιδόσεις
Η Ελλάδα βρίσκεται κάπου στη μέση του «κάτω μισού», μαζί με Πολωνία, Σλοβακία και Λιθουανία. Η σύγκριση είναι αποκαλυπτική: οι Σκανδιναβικές χώρες δαπανούν έως και 6 φορές περισσότερα για έρευνα σε σχέση με την Ελλάδα, δημιουργώντας ισχυρές βάσεις για την οικονομία της γνώσης.
Η κατανομή των κονδυλίων σε επίπεδο ΕΕ δείχνει επίσης προτεραιότητες. Περισσότερο από το ένα τρίτο (35,7%) κατευθύνεται στα πανεπιστήμια, μέσω γενικών χρηματοδοτήσεων, ενώ σημαντικά ποσά πηγαίνουν στη βιομηχανική παραγωγή και τεχνολογία (9,4%), την υγεία (7%) και ακόμη και στη διαστημική έρευνα (6,1%). Πρόκειται για στρατηγικές επενδύσεις, που ενισχύουν τη διεθνή θέση της Ευρώπης σε καίριους τομείς.
Για την Ελλάδα, το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς ουσιαστική αύξηση κονδυλίων για έρευνα, η χώρα θα παραμείνει στο περιθώριο της ευρωπαϊκής καινοτομίας. Σε μια δεκαετία, που η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και η πράσινη μετάβαση καθορίζουν την ανταγωνιστικότητα, το ζητούμενο δεν είναι άλλο από το να σταματήσουμε να «μετράμε τα ψιλά» για την έρευνα και να βάλουμε στο τραπέζι πραγματικά επενδυτικά σχέδια.
