Edition: International | Greek

Αρχική » Ανάλυση

Τα 500 χρόνια από τον Λεονάρντο Ντα Βίντσι

Η βασική επιστήμη μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση πολύπλοκων προβλημάτων και να κάνει χρησιμότατη την γνώση που κάποιοι θεωρούν «άχρηστη»

Από: EBR - Δημοσίευση: Δημοσίευση: Τετάρτη, 6 Φεβρουαρίου 2019

μέγεθος [–] [+]
Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι πέθανε στις 2 Μαΐου του 1519, αφήνοντας μια καλλιτεχνική και επιστημονική κληρονομιά που έχει απήχηση έως σήμερα.   Αλλά ενώ η τέχνη του θαυμάζεται εδώ και αιώνες, η αξία του επιστημονικού του έργου πήρε πολύ περισσότερο καιρό μέχρι να αναγνωριστεί. Συμβαίνει συχνά στην επιστήμη: οι ιδέες μπορεί να χρειαστούν πολύ χρόνο για να ωριμάσουν, και συχνά αυτό επιτυγχάνεται όταν ενώνονται άνθρωπο από όλον τον κόσμο.
Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι πέθανε στις 2 Μαΐου του 1519, αφήνοντας μια καλλιτεχνική και επιστημονική κληρονομιά που έχει απήχηση έως σήμερα. Αλλά ενώ η τέχνη του θαυμάζεται εδώ και αιώνες, η αξία του επιστημονικού του έργου πήρε πολύ περισσότερο καιρό μέχρι να αναγνωριστεί. Συμβαίνει συχνά στην επιστήμη: οι ιδέες μπορεί να χρειαστούν πολύ χρόνο για να ωριμάσουν, και συχνά αυτό επιτυγχάνεται όταν ενώνονται άνθρωπο από όλον τον κόσμο.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ Ανάλυση

Της Fabiola Gianotti*

Το 2019 σηματοδοτεί την 500η επέτειο θανάτου ενός από τα μεγαλύτερα μυαλά της ιστορίας. 

Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι πέθανε στις 2 Μαΐου του 1519, αφήνοντας μια καλλιτεχνική και επιστημονική κληρονομιά που έχει απήχηση έως σήμερα. 

Αλλά ενώ η τέχνη του θαυμάζεται εδώ και αιώνες, η αξία του επιστημονικού του έργου πήρε πολύ περισσότερο καιρό μέχρι να αναγνωριστεί. Συμβαίνει συχνά στην επιστήμη: οι ιδέες μπορεί να χρειαστούν πολύ χρόνο για να ωριμάσουν, και συχνά αυτό επιτυγχάνεται όταν ενώνονται άνθρωπο από όλον τον κόσμο.

Η επιστήμη είναι καθολική και ενοποιητική. Καθολική, γιατί βασίζεται σε γεγονότα και όχι σε απόψεις, ένα μήλο πέφτει με τον ίδιο τρόπο σε οποιοδήποτε μέρος στη Γη και σε οποιαδήποτε στιγμή της ιστορίας, ό,τι και αν πιστεύει κανείς. Ενοποιητική, γιατί η δίψα για μάθηση είναι κοινή σε όλους. 

Η επιστημονική γνώση δεν γνωρίζει διαβατήριο, φύλο, φυλή ή κόμμα. Έτσι η επιστήμη μπορεί να διαδραματίσει ζωτικό ρόλο ενώνοντας τους ανθρώπους σε έναν κατακερματισμένο κόσμο. 

Ο χώρος εργασίας μου αποτελεί ένα τέτοιο παράδειγμα. Χειριζόμαστε ισχυρά  μηχανήματα για να μελετήσουμε τα θεμελιώδη συστατικά της ύλης που συνθέτει το σύμπαν. Το CERN συγκεντρώνει περισσότερους από 17.000 επιστήμονες από όλον τον κόσμο. Κάποιοι προέρχονται από χώρες σε εμπόλεμη κατάσταση, όμως όλοι συνεργάζονται με ενθουσιασμό για την επίτευξη κοινών στόχων. 

Έχοντας εμπνευστεί από το CERN, το SESAME είναι ένα εργαστήριο εφαρμοσμένης έρευνας στη Μέση Ανατολή. Εδρεύει στην Ιορδανία και τα μέλη του προέρχονται από όλη την περιοχή, από την Κύπρο, την Αίγυπτο, το Ιράν, το Ισραήλ, την Ιορδανία, το Πακιστάν και την Τουρκία. Οι επιστήμονες εργάζονται αρμονικά και μοιράζονται την εμπειρία τους γύρω από τα ίδια τραπέζια. 

Φορείς όπως το CERN και το SESAME δεν μπορούν να δώσουν άμεση λύση στις γεωπολιτικές προκλήσεις. Μπορούν όμως να γκρεμίσουν εμπόδια. Αποτελούν παραδείγματα για το τι μπορεί να επιτύχει η ανθρωπότητα όταν εστιάζουμε στο κοινό καλό.

Αντιμέτωπη με τα γεγονότα 

Η κοινωνία σήμερα αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις, κλιματική αλλαγή, ενεργειακό εφοδιασμό, επισιτιστική ασφάλεια και δημόσια υγεία για να αναφέρουμε μερικές. Η επιστημονική συνεργασία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της αντιμετώπισης όλων αυτών. Η επιστήμη οφείλει επίσης να αποτελέσει ουσιαστικό μέρος της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, γιατί οποιαδήποτε απόφαση και αν πάρουμε, θα πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά γεγονότα και επιστημονικά στοιχεία. 

Χωρίς τις καινοτόμες ιδέες που προκύπτουν από την επιστημονική έρευνα, η πρόοδος αργά ή γρήγορα αποτελματώνεται. Και η ιστορία δείχνει ότι οι μεγάλες ανακαλύψεις συχνά προέρχονται, τελικά, από τη βασική έρευνα. Και αυτό με παραπέμπει σε μια άλλη επέτειο. 

Το 1919 η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν αποδείχθηκε από έναν Βρετανό επιστήμονα, τον Arthur Eddington. Η σχετικότητα, όπως η κβαντική μηχανική, αποτελεί ορόσημο της φυσικής του 20ου αιώνα. Από κοινού θεμελιώνουν ένα μεγάλο κομμάτι της κατανόησης μας για το πώς λειτουργεί το σύμπαν. Κι όμως, όταν αναπτύχθηκαν, θεωρήθηκαν δυσνόητες, αφηρημένες και χωρίς καμία πρακτική χρήση. 

Εκατό χρόνια μετά, γνωρίζουμε ότι μόνο άχρηστες δεν ήταν. Χωρίς την κβαντική μηχανική δεν θα υπήρχαν τα σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα με τρανζίστορ και χωρίς τη σχετικότητα το παγκόσμιο δορυφορικό σύστημα εντοπισμού θέσης (GPS) δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει. Όμως, ο Αϊνστάιν και οι θεμελιωτές της κβαντικής μηχανικής δεν προσπαθούσαν να εφεύρουν νέα είδη ηλεκτρονικών συσκευών ή εργαλείων πλοήγησης, ήθελαν απλώς να κατανοήσουν πώς λειτουργεί το σύμπαν.

Το χρονικό διάστημα από την ανακάλυψη έως την εφαρμογή είναι συχνά μεγάλο. Ο χρόνος που χρειάστηκε για να εφαρμοστούν μερικά από τα θαυμαστά σκίτσα του Λεονάρντο στην πραγματική ζωή μπορεί να είναι μια ακραία περίπτωση υπό αυτήν την έννοια, αλλά η χρονική κλίμακα δεκαετιών από τον Αϊνστάιν στο GPS είναι κάτι το συνηθισμένο. 

Στο δικό μου πεδίο της σωματιδιακής φυσικής υπάρχει ένα πολύ γνωστό παράδειγμα, ίσως ακριβώς στην αρχή της διαδρομής: το μποζόνιο Higgs. Προβλέφθηκε το 1964 αλλά ανακαλύφθηκε το 2012 και εννοείται ότι δεν είμαι σε θέση να σας πω σε τι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί πρακτικά και πότε, αν ποτέ βρει πρακτική χρήση.

Ωστόσο, το μποζόνιο Higgs ήδη εμπλουτίζει τον πολιτισμό μας, καθώς οι γνώσεις που μας φέρνει και τα εργαλεία που αναπτύχθηκαν προκειμένου να το ανακαλύψουμε βρίσκουν εφαρμογές αλλού, από την ιατρική απεικόνιση έως τη θεραπεία του καρκίνου, τους ηλιακούς συλλέκτες και την ανάλυση ιστορικών κειμηλίων. 

Δεν μπορώ να τονίσω αρκετά τη σημασία που έχει για την ανθρωπότητα η επιδίωξη της « άχρηστης γνώσης», όπως τόσο περίφημα την περιέγραψε ο Abraham Flexner, ο ιδρυτής του Ινστιτούτου Προηγμένων Σπουδών του Princeton, από άρθρο του με τίτλο «Η χρησιμότητα της άχρηστης γνώσης» το 1939. 

Εναπόκειται στις κυβερνήσεις να διασφαλίσουν ότι η βασική επιστήμη θα μπορέσει να ευδοκιμήσει προς όφελος των μελλοντικών γενεών – και ότι δεν θα χάσουμε τον επόμενο Αϊνστάιν ή Λεονάρντο.  


* Γενική Διευθύντρια του CERN
 

Ευρώπη

Η Επιτροπή ξεκινά διάλογο για μια αποτελεσματικότερη διαδικασία λήψης αποφάσεων στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής της ΕΕ

Χθες, η Επιτροπή ξεκίνησε μια συζήτηση με θέμα το πώς μπορεί να καταστεί αποτελεσματικότερη η διαδικασία λήψης αποφάσεων σε επίπεδο ΕΕ στον κοινωνικό τομέα

Οικονομία

Μια Ανορθόδοξη Οικονομία

"Δεν με ενδιαφέρει φίλε πόσο αυξάνεται το ΑΕΠ", μου είπε πρόσφατα ένας συμπολίτης μας εξηγώντας ότι αυτός πολύ απλά δεν βλέπει να αυξάνεται το εισόδημα του ούτε καν οριακά

Γνώμη

Πως η χούντα οικειοποιήθηκε το βασιλικό διάταγμα της 20ης Απρίλιου 1967;

Από: Athanase Papandropoulos

Ο έγκριτος νομικός Γιώργος Κ. Στεφανάκης, στο τελευταίο βιβλίο του «Αποστασίας Ανατολή» (Εκδόσεις Σιδέρη) αποκαλύπτει πως οι συνταγματάρχες, για να επιβάλλουν την επταετή δικτατορία τους, αξιοποίησαν Βασιλικό Διάταγμα της 20ης Απριλίου 1967

EURACTIV.com - Feeds

Περιοδικό

Ηλεκτρονική Έκδοση Τρέχοντος Τεύχους: 1/2019 2019

Τρέχον Τεύχος

1/2019 2019

Δείτε τα παλαιά τεύχη
Συνδρομή
Διαφημιστείτε
Ηλεκτρονική Έκδοση

All contents © Copyright Copyright EMG Strategic Consulting Ltd. 1997-2019. All Rights Reserved   |   Αρχική Σελίδα  |   Disclaimer  |   Website by Theratron :)