Edition: International | Greek

Αρχική » Ανάλυση

Η κατάργηση της απλής αναλογικής

Είναι εύλογη η σπουδή της κυβέρνησης Μητσοτάκη να αντιπαρέλθει, με κάθε τρόπο, το σύστημα της απλής αναλογικής (ν. 4406/2016) που υποχρεωτικώς πρέπει να εφαρμοσθεί στις προσεχείς εκλογές (άρθρο 54 παρ. 1 Σ) με ολέθριες συνέπειες για τη χώρα μας λόγω ακυβερνησίας

Από: EBR - Δημοσίευση: Δημοσίευση: Τρίτη, 30 Ιουλίου 2019

μέγεθος [–] [+]
Και σε μας ο «εκλογικευμένος κοινοβουλευτισμός» είναι θεμελιώδης αρχή του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος, δηλαδή είναι συνταγματικός κανόνας, τον οποίο ο συντακτικός νομοθέτης καθιέρωσε ακριβώς για να εξασφαλισθεί, κατά το δυνατόν, η διαδοχή σταθερών κυβερνήσεων. Η αρχή αυτή συνάγεται προεχόντως από τους ακόλουθους κανόνες: α) η κυβέρνηση μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την ορκωμοσία του Πρωθυπουργού πρέπει να ζητήσει την ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής, β) πρόταση δυσπιστίας μπορεί να υποβληθεί μόνον μετά την πάροδο εξαμήνου αφότου η Βουλή απέρριψε πρόταση δυσπιστίας, γ) πρόταση εμπιστοσύνης γίνεται δεκτή από την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών, η οποία δεν πρέπει να είναι κατώτερη από τα δύο πέμπτα του όλου αριθμού των βουλευτών, δηλαδή αρκεί η πλειοψηφία των 120 βουλευτών (άρθρο 84 Σ)
Και σε μας ο «εκλογικευμένος κοινοβουλευτισμός» είναι θεμελιώδης αρχή του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος, δηλαδή είναι συνταγματικός κανόνας, τον οποίο ο συντακτικός νομοθέτης καθιέρωσε ακριβώς για να εξασφαλισθεί, κατά το δυνατόν, η διαδοχή σταθερών κυβερνήσεων. Η αρχή αυτή συνάγεται προεχόντως από τους ακόλουθους κανόνες: α) η κυβέρνηση μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την ορκωμοσία του Πρωθυπουργού πρέπει να ζητήσει την ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής, β) πρόταση δυσπιστίας μπορεί να υποβληθεί μόνον μετά την πάροδο εξαμήνου αφότου η Βουλή απέρριψε πρόταση δυσπιστίας, γ) πρόταση εμπιστοσύνης γίνεται δεκτή από την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών, η οποία δεν πρέπει να είναι κατώτερη από τα δύο πέμπτα του όλου αριθμού των βουλευτών, δηλαδή αρκεί η πλειοψηφία των 120 βουλευτών (άρθρο 84 Σ)

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ Ανάλυση

Του Πέτρου Ι. Παραρά*

Είναι εύλογη η σπουδή της κυβέρνησης Μητσοτάκη να αντιπαρέλθει, με κάθε τρόπο, το σύστημα της απλής αναλογικής (ν. 4406/2016) που υποχρεωτικώς πρέπει να εφαρμοσθεί στις προσεχείς εκλογές (άρθρο 54 παρ. 1 Σ) με ολέθριες συνέπειες για τη χώρα μας λόγω ακυβερνησίας.

Τι προτείνεται: ο Σύριζα, θέλοντας να εξασφαλίσει το σύστημα αυτό, πρότεινε την «προσθήκη» σχετικού εδαφίου προ της διάταξης της παραγράφου 1 του άρθρου 54 Σ (βλ. Αιτιολογική Έκθεση προς τη Βουλή, σελ. 12), ουδόλως δε συμπεριέλαβε στις αναθεωρητέες διατάξεις και την παράγραφο 1 του ως άνω άρθρου που ορίζει ότι η άμεση εφαρμογή νέου εκλογικού νόμου απαιτεί 200 τουλάχιστον βουλευτές, ώστε κάθε άλλη αντίθετη άποψη στηρίζεται επί εσφαλμένης προϋποθέσεως.

Άρα την παράγραφο αυτή, μη προταθείσα ως αναθεωρητέα κατά το άρθρο 110 Σ, δεν μπορεί να την αγγίξει η όποια πλειοψηφία της παρούσης Βουλής. Έτσι, κατά την πρώτη σύνοδο αυτής, όπου θα ολοκληρωθεί η διαδικασία της αναθεώρησης, η κυβέρνηση δεν έχει λόγο να ασχοληθεί με την προτεινόμενη «προσθήκη» και η λήξη της συνόδου αυτής θα σημαίνει τον ενταφιασμό της. Παραμένει όμως σε ισχύ ο ως άνω ν. 4406/2016 που καθιερώνει την απλή αναλογική. Για την απόκρουσή του διατυπώνεται η παρακάτω σκέψη:

1. Για να μην εφαρμοσθεί ο νόμος αυτός στις προσεχείς εκλογές πρέπει, κατά την παρούσα βουλευτική περίοδο, να ψηφισθεί ένας άλλος εκλογικός νόμος που θα τον τροποποιεί, εφόσον όμως ο νόμος αυτός θα υπερψηφισθεί από διακόσιους τουλάχιστον βουλευτές. Στόχος που είναι αδύνατο να επιτευχθεί, ενόψει της σύνθεσης της Βουλής.

2. Ο ως άνω νόμος μπορεί να τροποποιηθεί από την παρούσα Βουλή, και μόνο με την πλειοψηφία που διαθέτει η ΝΔ, και να καθιερωθεί ένα άλλο εκλογικό σύστημα, όμως και ο νόμος αυτός θα ισχύσει από τη μεθεπόμενη Βουλή, κατά το άρθρο 54 παρ. 1 Σ, το οποίο δεν κατοχυρώνει ορισμένο εκλογικό σύστημα, αλλά καταλείπει στον νομοθέτη την ελευθερία να καθορίζει αυτός το περισσότερο πρόσφορο και ενδεδειγμένο (ΑΕΔ 18/2017, 19/2010). Άρα, η απλή αναλογική θα ισχύσει υποχρεωτικώς κατά τις επόμενες εκλογές! Όμως, η δέσμευση αυτή της κυβέρνησης δεν ισχύει, κατά την εδώ υποστηριζόμενη γνώμη, εφόσον ο νόμος αυτός κριθεί από τη Βουλή ότι είναι αντισυνταγματικός, με τη σκέψη ότι από το άρθρο 54 παρ. 1 Σ δεν μπορεί να συναχθεί ότι αυτό υποχρεώνει την κυβέρνηση να εφαρμόσει οπωσδήποτε τον ισχύοντα εκλογικό νόμο, ακόμα και όταν αυτός παραβιάζει το Σύνταγμα.

3. Στη θεωρία γίνεται δεκτό ότι και ο νομοθέτης δεσμεύεται, παρά την εκ του άρθρου 54 παρ. 1 Σ ευχέρεια επιλογής εκλογικού συστήματος, από τις θεμελιώδεις αρχές του Συντάγματος και από τους ειδικότερους κανόνες που διέπουν την ψήφο και την ψηφοφορία (Κ. Χρυσόγονος). Τίθεται λοιπόν το ζήτημα μήπως το σύστημα της απλής αναλογικής παραβιάζει, ειδικότερα, κανόνες του κοινοβουλευτικού συστήματος, όπως αυτό καθιερώνεται στο Σύνταγμα.

4. Ιδίως μετά τον β΄ παγκ. Πόλεμο, τα νεότερα κοινοβουλευτικά Συντάγματα, π.χ. η Γερμανία, επεδίωξαν με ρητές διατάξεις την αποκληθείσα εκλογίκευση του κοινοβουλευτικού συστήματος (parlementarisme rationalise), δηλαδή, μεταξύ άλλων, τη συνεργασία Κυβέρνησης και Βουλής, ώστε με ειδικούς κανόνες να επιτυγχάνεται, κατά το δυνατόν, κυβερνητική σταθερότητα και διάρκεια, ώστε να μην ανατρέπονται συνεχώς οι Κυβερνήσεις.

5. Στα παραπάνω λοιπόν αντιβαίνει εκλογικό σύστημα που θα καταλήγει σε σύνθεση της Βουλής από πολλά και ιδίως μικρά κόμματα, τα οποία, ενόψει της κοινοβουλευτικής ευθύνης, δεν θα μπορούν να πετύχουν σταθερή κυβέρνηση, έτσι όμως δεν επιτυγχάνεται ο στόχος της εκλογίκευσης του κοινοβουλευτισμού και τα κράτη υποφέρουν από τις αλλεπάλληλες κυβερνητικές κρίσεις.

Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της 4ης Γαλλικής Δημοκρατίας (1946-1958), όπου, με το σύστημα της αναλογικής που ίσχυε τότε, ο μέσος όρος ζωής των κυβερνήσεων ήταν περίπου 7 μήνες, δηλαδή είχαμε 21 κυβερνήσεις σε 12 χρόνια!, σε όλα δε τα υπουργικά συμβούλια, κατά το παραπάνω διάστημα, μετείχαν υπουργοί που ανήκαν σε διαφορετικά κόμματα, τα οποία υπηρετούσαν όμως ιδεολογίες τελείως αντιτιθέμενες μεταξύ τους (Universite de Nice – La quatrieme Republique, 1978, σελ. 111 επ.).

6. Και σε μας ο «εκλογικευμένος κοινοβουλευτισμός» είναι θεμελιώδης αρχή του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος, δηλαδή είναι συνταγματικός κανόνας, τον οποίο ο συντακτικός νομοθέτης καθιέρωσε ακριβώς για να εξασφαλισθεί, κατά το δυνατόν, η διαδοχή σταθερών κυβερνήσεων. Η αρχή αυτή συνάγεται προεχόντως από τους ακόλουθους κανόνες: α) η κυβέρνηση μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την ορκωμοσία του Πρωθυπουργού πρέπει να ζητήσει την ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής, β) πρόταση δυσπιστίας μπορεί να υποβληθεί μόνον μετά την πάροδο εξαμήνου αφότου η Βουλή απέρριψε πρόταση δυσπιστίας, γ) πρόταση εμπιστοσύνης γίνεται δεκτή από την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών, η οποία δεν πρέπει να είναι κατώτερη από τα δύο πέμπτα του όλου αριθμού των βουλευτών, δηλαδή αρκεί η πλειοψηφία των 120 βουλευτών (άρθρο 84 Σ).

Δέχεται δε η αρχή αυτή, ως συμβατά με το Σύνταγμα, όλα τα εκλογικά συστήματα, πλειοψηφικά ή αναλογικά, π.χ. η ενισχυμένη αναλογική, πλην εκείνων που προφανώς δεν μπορούν διόλου να εξασφαλίσουν κυβερνητική σταθερότητα, όπως είναι το καθιερωθέν, εν προκειμένω, σύστημα της απλής αναλογικής, όπου, καταργηθέντος και του bonus των 50 εδρών, κανένα πλέον κόμμα δεν μπορεί εφεξής να εξασφαλίσει αυτοδυναμία, αφού τα μικρότερα κόμματα λαμβάνουν με το σύστημα αυτό περισσότερες έδρες, οδηγούμεθα δε έτσι υποχρεωτικώς σε τρικομματική τουλάχιστον, αλλά διόλου σταθερή, κυβέρνηση, όπως θα είναι και αυτή που θα προκύψει αν εφαρμοσθεί στις προσεχείς εκλογές ο επικρινόμενος εκλογικός νόμος , ο οποίος, εξ αυτού του λόγου, δεν είναι συμβατός με το Σύνταγμα, διότι παραβιάζει τη βασική αρχή του εκλογικευμένου κοινοβουλευτισμού.

7. Δεν νοείται όμως διεξαγωγή εκλογών με εφαρμογή κανόνων που είναι αντίθετοι με το Σύνταγμα. Εντεύθεν, η παρούσα κυβέρνηση δεν είναι υποχρεωμένη να εφαρμόσει τον αντισυνταγματικό αυτό νόμο και δύναται να τον καταργήσει αναδρομικώς, από τότε που δημοσιεύθηκε, επανερχομένων, έτσι, σε ισχύ των καταργηθεισών με τον νόμο αυτό διατάξεων, δηλαδή αυτών που εφαρμόσθηκαν στις τελευταίες εκλογές και θα ισχύσουν αναγκαίως και κατά την προσεχή εκλογική αναμέτρηση.

8. Η παρούσα δε Βουλή, καταργώντας αναδρομικά, ως αντισυνταγματική, την απλή αναλογική, δεν επιδιώκει να εισαγάγει νόμο που θα διευκολύνει την κυβέρνηση, αλλά απλώς επαναφέρει σε ισχύ το καθεστώς βάσει του οποίου ο Σύριζα είχε κερδίσει προηγούμενες εκλογές και η ΝΔ ήταν τότε στην αντιπολίτευση. Άρα, δεν συντρέχει εδώ η απαίτηση του Συντάγματος οι επαναφερθείσες σε ισχύ εκλογικές διατάξεις να εφαρμοσθούν από τις μεθεπόμενες εκλογές. Θεμιτώς, λοιπόν, η κυβέρνηση μπορεί να καταργήσει ως αντισυνταγματικό αυτόν τον νόμο, δεν εισάγει δε δικό της εκλογικό σύστημα που να την ευνοεί, αλλά αυτομάτως επανέρχεται σε ισχύ ο προγενέστερος εκλογικός νόμος με εφαρμογή του οποίου διεξήχθησαν και οι πρόσφατες εκλογές.

9. Με την υπάρχουσα πολιτική και οικονομική συγκυρία, η εφαρμογή της απλής αναλογικής θα είναι καταστροφική για το κράτος, αφού οι συχνά εναλλασσόμενες και αντικρουόμενες κυβερνητικές πολιτικές θα μηδενίσουν κάθε σοβαρή προσπάθεια. Μα, θέλουν οι Έλληνες πολίτες να διεξάγονται εκλογές ανά εξάμηνο; Όμως τώρα, περισσότερο παρά ποτέ άλλοτε, έχουμε ανάγκη μιας πολύ ισχυρής και σταθερής κυβέρνησης.

 


*Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου,Επίτιμος Αντιπρόεδρος Συμβ. Επικρατείας

Ευρώπη

Το Κοινοβούλιο στηρίζει την ευρωπαϊκή έρευνα και το Erasmus

Οι νέοι και η έρευνα κορυφαίες προτεραιότητες του ΕΚ. Έγκριση για την επιστροφή στα κράτη μέλη πλεονάσματος 1.8 δισ. ευρώ από τον προϋπολογισμό του 2018

Οικονομία

O Κόσμος που έρχεται...

Συμβαίνουν πολλά. Και συμβαίνουν με ταχύτατους ρυθμούς κυοφορώντας εξελίξεις για τις κοινωνίες και τις οικονομίες. Κατ αρχήν είναι ιστορικής σημασία η κατάρρευση( σχεδόν) της Ford η οποία χρωστάει 84 δις $ και πρόσφατα βαθμολογήθηκαν τα ομόλογα της ως... σκουπίδια !

Γνώμη

Austerity: Ένα βιβλίο για τον Κυριάκο Μητσοτάκη

Από: Athanase Papandropoulos

Τρεις Ιταλοί καθηγητές και οικονομολόγοι, έπειτα από μελέτη και ανάλυση 200 περιπτώσεων εφαρμογής πολιτικής λιτότητας, σε 16 χώρες, διαλύουν μύθους και ιδεοληψίες.AUSTERITY είναι ο τίτλος

EURACTIV.com - Feeds

Περιοδικό

Ηλεκτρονική Έκδοση Τρέχοντος Τεύχους: 02/2019 2019

Τρέχον Τεύχος

02/2019 2019

Δείτε τα παλαιά τεύχη
Συνδρομή
Διαφημιστείτε
Ηλεκτρονική Έκδοση

All contents © Copyright Copyright EMG Strategic Consulting Ltd. 1997-2019. All Rights Reserved   |   Αρχική Σελίδα  |   Disclaimer  |   Website by Theratron :)