του Φίλιππου Δ. Δρακονταειδή*
Πολλαπλασιάζονται οι ενδείξεις ότι η Ελλάδα έχει να επιδείξει ισχυρό δυναμικό επιστημόνων προσανατολισμένων στην τεχνολογία και στις εφαρμογές της, καθώς και στην κοινωνική και πολιτική αναβάθμιση, με γνώμονα την καθολική αναζήτηση τρόπων απεμπλοκής από ισχύουσες πρακτικές που κρίνονται πλέον βλαπτικές σε πλανητική κλίμακα για τη γη και τον άνθρωπο.
Αυτό το δυναμικό, παρόν στο εσωτερικό της χώρας και ανά τον κόσμο, ικανό να αντιμετωπίζει την ταχύτητα των εξελίξεων, φαίνεται ότι επιβραβεύεται περισσότερο στο εξωτερικό, αν λάβουμε υπόψη τη δημοσιότητα που απολαμβάνει και τις προοπτικές που επεξεργάζεται και εξασφαλίζει εκεί. Επωφελείται από τη στρατηγική της χώρας όπου ζει και από τη σύζευξη αυτής της στρατηγικής με τη στρατηγική της παιδείας που σχεδιάζεται για μακρόχρονη στόχευση, αξιολογείται σε κάθε φάση των αποτελεσμάτων της και ανασυντάσσεται προσαρμοζόμενη στις εκτιμήσεις των συνεπειών της συγκυρίας. Αυτή η στρατηγική διαθέτει βήμα από το οποίο εκφράζεται και συνομιλεί με την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία και τον πολιτισμό μέσω του λόγου και των επιτευγμάτων εκείνων που έχουν αναλάβει να την υλοποιούν.
Δεν πρόκειται για μια λειτουργία, σύνθετη από τη φύση της και υπόλογη για τις αποτυχίες της, η οποία οδεύει απρόσκοπτα και δίχως τις ανθρώπινες αδυναμίες, ούτε παραμένει ανεπηρέαστη από πολιτικές και οικονομικές ανορθοδοξίες. Τα μέρη που την αποτελούν , όσο και όποτε διαταράσσουν τις διαδικασίες της, παραμένουν εντός κάποιων ορίων, ώστε να ελέγχονται αμέσως ή εμμέσως, επειδή η στρατηγική δεν έχει εκφραστεί για να αλλάζει ούτε για να κακοποιείται, αλλά για να μην ανατρέπεται από λάθη και απαξίες.
Το δυναμικό της Ελλάδας είναι μέρος αυτού του πλέγματος και μένει να αποδεχτεί σε ποιο βαθμό εκφράζει τη στρατηγική της χώρας, εφόσον τέτοια στρατηγική είναι δεδηλωμένη και ελέγξιμη, ή αν η συμμετοχή του σε στρατηγικές άλλων χωρών είναι εξαγωγή φαιάς ουσίας, το κόστος της οποίας επωμίστηκε η πατρίδα, ενώ το όφελος φτάνει σε άλλους τόπους δίχως ελπίδες επιστροφής.
Υπόθεση εργασίας είναι, στο βαθμό που κάποιος στηρίζεται σε επαρκείς πηγές πληροφόρησης, πως διακρίνεται η τάση δημιουργίας μιας κρίσιμης μάζας εγχώριου επιστημονικού δυναμικού, το οποίο έχει ανάγκη βήματος για την απαραίτητη αλληλεπίδραση παιδείας, οικονομίας, πολιτικής και πολιτισμού. Είναι η ιστορικά υγιής διαδικασία της αναζήτησης και διατύπωσης στόχων «από κάτω προς τα πάνω», η οποία διαμορφώνει τους γενικούς στόχους της στρατηγικής της χώρας, η οποία είναι κίνηση «από πάνω προς τα κάτω». Με άλλα λόγια, η πολιτική ακούει την κρίσιμη μάζα για να προσδιορίσει το τι μέλει γενέσθαι. Αυτή η αμφίδρομη επικοινωνία ολοκληρώνει τη φυσιογνωμία της χώρας, την προσωπικότητά της, την εικόνα της στον πλανήτη.
Στοιχείο της υπόθεσης εργασίας είναι πως ο βαθμός συγκέντρωσης της κρίσιμης μάζας δεν είναι ικανοποιητικός και πως ομάδες που μπορούν και οφείλουν να συνεργαστούν βρίσκονται διάσπαρτες ως «κέντρα αριστείας», όχι όμως συγκλίνουσες: η στρατηγική της χώρας πάσχει (εφόσον υπολογίσουμε ότι υπάρχει), δεν πάσχουν οι ομάδες. Ένα αίμα που βράζει, μια γενιά που μόλις υψώνεται στο κέντρο της κοινωνίας, μια γενιά που έχει φωνή και δεν παράγει άναρθρες κραυγές, βρίσκεται εκεί όπου, αν δεν ανοιχτεί ο δρόμος της, θα πέσει στο παρελθόν, το οποίο δεν έχει πάψει να μολύνει τη χώρα.
*πεζογράφος, δοκιμιογράφος και μεταφραστής
